woensdag 5 oktober 2016

Sven Beckert

Katoen : de opkomst van de moderne wereldeconomie
Hollands diep 2016, 762 pagina's - € 49,95

Oorspronkelijke titel: Empire of cotton : a global history (2015)

Wikipedia: Sven Beckert

Korte beschrijving
'Katoen was ook de bakermat van de industrialisering in vrijwel elk [...] deel van de wereld', zo licht de auteur, hoogleraar Amerikaanse geschiedenis aan Harvard, de betekenis toe van het produkt waarmee het ontstaan van de moderne wereldeconomie kan worden beschreven. De opbouw van een katoenimperium als mondiaal samenhangend systeem van kapitaal, mensen, goederen en grondstoffen werd met veel succes in 1860 en daarop volgende jaren ter hand genomen door Europese ondernemers en staatslieden. Het leidde ook tot de 'great divergence', de grote scheidslijn tussen kolonisatoren en gekoloniseerden, tussen Noord en Zuid. Het goed leesbare boek maakt ook de niet-ingevoerde lezer met vele voorbeelden en goede toelichtingen snel vertrouwd met dit wereldomvattend kapitalistische kader. Het werk, met zwart-witillustraties, tabellen, register en uitgebreid notenapparaat, verdient een groot lezerspubliek, ook buiten de kring van professionele historici.

Tekst op website uitgever
 Welke goederen drijven de wereldgeschiedenis? Suiker was de spil van de achttiende eeuw, terwijl de economie van de twintigste en eenentwintigste eeuw grotendeels lijkt te worden gestuurd door olie. In zijn belangrijke nieuwe boek Katoen, de opkomst van de moderne wereldeconomie stelt historicus Sven Beckert in een even uitgebreide als kleurrijke geschiedschrijving dat katoen de drijvende kracht achter de industriële revolutie van de negentiende eeuw is geweest.

De welvaart in de katoenindustrie hing nauw samen met de opkomst van het moderne kapitalisme. De grote winst die met deze grondstof te behalen viel, zorgde voor een continue strijd tussen slaven, planters, handelslieden, politici, arbeiders en fabrikanten. De handel zorgde voor grote welvaartsgroei, maar ook voor stuitende economische ongelijkheid. Zo kreeg het kapitalisme door de katoenindustrie in zeer korte periode een heel ander gezicht. Sven Beckert laat op briljante en caleidoscopische wijze zien hoe tekenend deze omwenteling is geweest voor de wereld waarin we nu leven.

Fragment uit de Inleiding
Zoals de ondertitel aangeeft (a global history / de opkomst van de moderne wereldeconomie), maakt dit boek ook deel uit van een bredere discussie onder historici die de geschiedenis willen herzien door er vanuit een transnationaal, zelfs mondiaal ruimtelijk kader naar te kijken. De opkomst van geschiedenis als vak ging hand in hand met die van de natiestaat en speelde een belangrijke rol bij de vorming daarvan. Maar met een nationale blik leggen historici vaak te weinig nadruk op verbanden die staatsgrenzen overstijgen en nemen ze genoegen met verklaringen vanuit gebeurtenissen, personen en processen binnen specifieke nationale gebieden. Dit boek is bedoeld als bijdrage aan een poging om die 'nationale' blik te herstellen met een bredere focus op de netwerken, identiteiten en processen die politieke grenzen overstijgen.
  Door ons te richten op een specifieke handelswaar - katoen - en de teelt, het transport, de financiering, fabricage, verkoop en consumptie daarvan te bezien, zien we verbindingen tussen mensen en plaatsen die bij een traditionelere, door nationale grenzen beperkte studie in de marge zouden blijven. In plaats van ons te richten op de geschiedenis van een bepaald gebeurtenis, zoals de Amerikaanse Burgeroorlog, een plaats, zoals de katoenfabrieken van Osaka, een groep mensen, zoals de West-Indische katoenslaven, of een proces, zoals de verandering van boeren in industriële loonarbeiders, biedt de biografie van een product ons een venster om in dit boek een aantal van de voornaamste vragen over de geschiedenis van onze wereld te kunnen stellen en nieuw licht te werpen op een geschiedenis die van groot belang is, namelijk de geschiedenis van het kapitalisme.

We gaan beginnen aan een reis door vijfduizend jaar menselijke geschiedenis. Dit hele boek door kijken we naar een schijnbaar onbeduidend artikel - katoen - om een groot raadsel op te lossen; waar ligt de oorsprong van de moderne wereld?  (pagina 23-24)

Andere titels met eenzelfde grote greep, grandeur die voor de Lezers van Stavast zijn geselecteerd
Bill Bryson. Een kleine geschiedenis van bijna alles (2003/2004)
Daron Acemoglu & James Robinson. Waarom sommige landen rijk zijn en andere arm (2012)
Peter Westbroek. De ontdekking van de aarde : het grote verhaal van een kleine planeet (2012)
Steven Pinker. Ons betere ik : waarom de mens steeds minder geweld gebruikt (2011)
Rutger Bregman. De geschiedenis van de vooruitgang (2013)
David Graeber. Schuld : de eerste 5000 jaar (2011/2012)
Kevin Kelly. De wil van technologie (2010/2012)
Kishore Mahbubani. Naar één wereld : een nieuwe mondiale werkelijkheid (2013)

Of klik hier voor een lijst met andere boeken over 'de' geschiedenis

Lees ook
Hans Goedkoop & Kees Zandvliet. De ijzeren eeuw : het begin van het moderne Nederland (2015)
Auke van der Woud. De nieuwe mens : de culturele revolutie in Nederland rond 1900 (2015)
Auke van der Woud. Een nieuwe wereld : het ontstaan van het moderne Nederland (2006)
Auke van der Woud. Het lege land : de ruimtelijke orde van Nederland 1798-1848 (1987/2007)

Terug naar Overzicht alle titels

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen