zaterdag 18 april 2026

Angelo Schuurmans

Dit boek gaat over mensen : een vluchtelingenopvang die grenzen verlegt
Boekerij 2026, 259 pagina's   € 21,99

Website van Angelo Schuurmans (1985)

Korte beschrijving
Een persoonlijk verslag over de oprichting van de eerste particuliere vluchtelingenopvang van Nederland. In maart 2022 besluit de gemeenteraad van Oss om de opvang van vluchtelingen over te laten aan de lokale stichting Thuis in Oss. De stichting ontwikkelt een nieuwe vorm van opvang voor honderdvijftig vluchtelingen, waarbij bewoners zelf de huisregels maken, niet worden verplaatst tijdens hun asielprocedure, en vanaf het begin taalles krijgen. Na vier jaar groeit deze pilot uit tot een professionele opvanglocatie voor vijfhonderd mensen. Het boek biedt een inkijk in de werking van de opvang en de uitdagingen binnen de Nederlandse asielketen. Oprichter Angelo Schuurmans bespreekt thema’s als cultuurverschillen en de weerstand vanuit de gemeenschap, en laat zien hoe vluchtelingenopvang anders kan, met nadruk op verbinding en een menselijke kijk op integratie. Toegankelijk en prettig leesbaar geschreven, met veel persoonlijke passages.

Angelo Schuurmans (1985) is oprichter van stichting Thuis in Oss. Hij schreef dit boek samen met tekstschrijver Marloes Berghege (1986).

Tekst op website uitgever
Een inspirerend en zeer actueel verhaal over de eerste particuliere vluchtelingenopvang van Nederland en hun grensverleggende aanpak

‘Angelo Schuurmans laat met dit boek zien dat als iets echt uit je hart komt, je iedereen kan bereiken.’ Nasrdin Dchar, acteur

In maart 2022 neemt de gemeenteraad van Oss de unieke beslissing om de opvang van vluchtelingen niet door de overheid te laten uitvoeren, maar door een lokale stichting: Thuis in Oss. Tot op dat moment heeft de stichting vooral incidentele activiteiten georganiseerd. Door verbinding te creëren tussen de lokale gemeenschap en de nieuwkomers, proberen de vrijwilligers van de stichting wederzijdse vooroordelen weg te nemen. Onvoorbereid maar vol optimisme gaat Thuis in Oss, onder leiding van oprichter Angelo Schuurmans, de uitdaging aan om opvang te organiseren voor honderdvijftig vluchtelingen. Op geheel eigen wijze creëren zij een nieuwe vorm van opvang. Zo maken bewoners zelf de huisregels, worden ze gedurende hun asielprocedure niet verplaatst, is er vanaf het eerste moment taalles voor iedereen, en leven alle mogelijke culturen met elkaar onder één dak. Na vier jaar is de rebelse pilot uitgegroeid tot een professionele opvanglocatie voor vijfhonderd mensen. Met zijn eigenzinnige aanpak vormt Thuis in Oss een positief en hoopvol voorbeeld van hoe het ook kan.

In Dit boek gaat over mensen vertelt Angelo Schuurmans wat hem ertoe bracht hulp te gaan verlenen aan vluchtelingen. Hij geeft een bijzondere inkijk in het reilen en zeilen van de opvang, kijkt kritisch naar de complexe Nederlandse asielketen en vertelt wat er volgens hem komt kijken bij échte integratie. Hierbij sluit hij niet de ogen voor de meer ingewikkelde zaken, zoals flinke cultuurverschillen, meisjes die worden uitgehuwelijkt en hoe er wordt gekeken naar zijn eigen homoseksualiteit. Daarnaast heeft hij te maken met de tegengeluiden, waarvan sommige uit zijn directe omgeving. Niet iedereen is blij met een vluchtelingenopvang in zijn stad, maar ook die geluiden zijn belangrijk om naar te luisteren.

Dit eerlijke boek vol inspirerende verhalen en anekdotes uit de dagelijkse praktijk is een eyeopener voor iedereen met een mening over vluchtelingen.

‘Mocht je je in deze gure tijden afvragen: wat kan ik doen?! Lees dan dit boek. Angelo beoefent praktisch idealisme. Zijn verhaal geeft moed en laat zien dat liefde, praktisch denken en een mild hart bergen kunnen verzetten en daadwerkelijk de wereld kunnen veranderen. Dit is een boek van hoop dat alles wat we nodig hebben al onder handbereik is: onze menselijkheid en de bereidheid die in te zetten.’ Nazmiye Oral, actrice en schrijfster

‘Vluchtelingen hebben perspectief, duidelijkheid en de mogelijkheid om hun eigen leven vorm te geven hard nodig. Helaas is overal in ons land de realiteit vaak het tegendeel. De aanpak van Thuis in Oss laat zien dat het wel anders kan. Een inspirerend en uniek voorbeeld waar vluchtelingen uit Oekraïne en andere landen samenwonen en ook actief betrokken zijn bij die opvang. Hier wordt samen het verschil gemaakt!’ Frank Candel, bestuursvoorzitter VluchtelingenWerk Nederland

‘Dit boek komt voort uit een persoonlijke zoektocht naar verbinding en een realistische, menselijke kijk op integratie en opvang. Het gaat niet over wie er gelijk heeft, maar over elkaar vinden. Telkens weer.’ Angelo Schuurman

Fragment uit

Albert Memmi

Portret van de kolonisator & Portret van de gekoloniseerde
Octavo 2026, 168 pagina's  € 24,50

Oorspronkelijke titel: Portraits : Portrait du colonisé, Portrait du colonisateur, Portrait du décolonisé arabo-musulman et de quelques autres, Portrait d'un Juif, La Libération du Juif et L'Homme dominé (2015)

Wikipedia: Albert Memmi (1920-2020)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
In dit klassieke werk over kolonialisme ontleedt de Frans-Tunesische schrijver Albert Memmi de materiële drijfveren en de psychologische effecten van kolonisatie. Hij analyseert hoe het koloniale systeem twee tragische figuren met een gedeeld lot creëert: de kolonisator en de gekoloniseerde. Aanvankelijk schreef Memmi de portretten van deze figuren om zijn eigen situatie als gekoloniseerde Tunesiër beter te begrijpen, maar uiteindelijk moest hij een bredere conclusie trekken: de enige manier om de dodendans tussen de kolonisator en de gekoloniseerde een halt toe te roepen was nationale onafhankelijkheid. In 1957 werden de twee portretten gebundeld in een boek dat meteen in uiteenlopende kringen weerklank vond. Albert Memmi (1920-2020) werd geboren in Tunis. Zijn ouders behoorden tot de Joodse minderheid van die stad. Memmi begon in 1939 aan zijn studie filosofie in Algiers en hervatte die studie na de Tweede Wereldoorlog in Parijs. Vervolgens keerde hij terug naar Tunis, waar hij tijdens de beslissende jaren vóór de onafhankelijkheid van Tunesië in 1956 de twee portretten schreef.

Fragment uit

Bastiaan Rijpkema & Bart Schreurders

Tolerantie denkers : inspiratie voor democratisch samenleven
Prometheus 2026, 320 pagina's € 26,99

Wikipedia: Bastiaan Rijpkema (1987) en korte bio van Bart Schreurders (1998)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Wat kunnen denkers als Erasmus, Karl Popper en Martha Nussbaum ons leren over tolerantie als antwoord op moeizaam samenleven, politieke radicalisering en zorgen over polarisatie?

In Tolerantiedenkers gidsen vooraanstaande auteurs en kenners je door de canon van het denken over tolerantie. De denkers leer je kennen aan de hand van hun leven, filosofie en idee van tolerantie. Zo ontvouwt zich het gesprek dat door de eeuwen heen is gevoerd over die ene cruciale vraag: hoe leven we samen met onze verschillen?

De samengebalde denkkracht van twintig filosofen toont hoe onder meer waarheid, liefde, rechtvaardigheid en kunst kunnen inspireren tot de tolerantie die ons democratisch samenleven nodig heeft.

Bastiaan Rijpkema is rechtsfilosoof en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Voor De Groene Amsterdammer schreef hij tussen 2021 en 2024 een column over politiek Den Haag.

Bart Schreuders werkt aan de Universiteit Leiden aan een proefschrift over het zestiende-eeuwse tolerantieconflict tussen Dirck Volckertsz Coornhert en Justus Lipsius.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Mehdi Belhaj Kacem

God, techniek en alwetendheid : een essay over het kwaad
Ten Have 2026, 160 pagina's  - € 23,99

Oorspronkelijke titel: Dieu : La mémoire, la technoscience et le mal (2017)

Wikipedia: Mehdi Belhaj Kacem (1973)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Prikkelende filosofische kritiek op technologie in de geest van Byung-Chul Han.

De Frans-Tunesische filosoof Mehdi Belhaj Kacem beschikt over een zeldzaam origineel tegengeluid. In dit boek schrijft hij over de rol van technologie in ons leven en in onze maatschappij, met een scherpte en radicaliteit die hem in Frankrijk al tot cultfilosoof maakte.

Deze Nederlandse vertaling introduceert een denker die de erfenis van Derrida en Badiou weet te verbinden met de urgentie van het heden – een onderscheidend werk voor de lezers van Byung-Chul Han en Markus Gabriel.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Quinn Slobodian & Ben Tarnoff

Muskisme : een gids voor de verbijsterden
De Geus 2026, 270 pagina's  - € 22,99

Oorspronkelijke titel: Muskism : a guide for the perplexed (2026)

Wikipedia: Quinn Slobodian (1978)

Korte beschrijving
Een diepgaande beschouwing van de verstrengeling van technologie, macht en afhankelijkheid in de nieuwe politieke economie van de 21e eeuw, met Elon Musk als voorbeeld. Dit boek onderzoekt de rol van Elon Musk binnen de hedendaagse politieke economie, waarbij hij niet alleen als individu, maar als een systeem wordt beschouwd. De auteurs, Slobodian en Tarnoff, leggen uit hoe het concept van vrijheid wordt gecommercialiseerd en hoe bestaande hiërarchieën worden versterkt. Musk wordt gepresenteerd als een model voor de huidige tijd, in plaats van een uitzondering. Het boek biedt een kritische blik op de manier waarop deze dynamieken invloed uitoefenen op de maatschappij en hoe ze bijdragen aan een scheef en corrupt systeem. Vaardig, scherpzinnig en onderhoudend geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Quinn Slobodian (1978) is een Canadese hoogleraar internationale geschiedenis en auteur. Hij werd door Prospect UK uitgeroepen tot een van de 25 beste denkers ter wereld. Ben Tarnoff (1985) is een Amerikaanse auteur en schrijver voor meerdere bladen.

Tekst op de website uitgever
‘Briljant op alle manieren waarop Elon Musk dat niet is: onomstotelijk eerlijk, vol humor en diepmenselijk.’ – Astra Taylor

Elon Musk wordt gezien als genie of gevaar, maar zelden als systeem. In Muskisme laten Slobodian en Tarnoff zien hoe technologie, macht en afhankelijkheid samensmelten in een nieuwe politieke economie. Dit boek doorgrondt hoe vrijheid wordt verkocht, hiërarchieën worden verdiept en waarom Musk geen uitzondering is, maar het model van onze tijd.

‘Tarnoff is een visionair van de beste soort: scherpzinnig, pragmatisch en vastbesloten om een scheef en corrupt systeem te hervormen.’ – Naomi Klein

‘Af en toe duikt een denker op die je blik op de wereld blijvend verandert. Quinn Slobodian is zo iemand.’ – Lotte Lambrecht, De Standaard

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Henk van der Waal 3

Lui worden : minder willen, vrijer voelen, anders denken
Querido 2026, 312 pagina's  - € 24,99

Wikipedia: Henk van der Waal (1960)

Korte beschrijving

Tekst op de website uitgever
Wij mensen zijn zo slim en machtig geworden dat we alles wat leeft en bestaat naar onze hand kunnen zetten. Maar de ijver waarmee we dat doen put de aarde uit, zet ons tegen elkaar op en vervreemdt ons van onszelf en alles om ons heen.

Dat moet en kan anders, laat Henk van der Waal de excentrieke filosoof Thaddeus betogen in Lui worden. In drie redevoeringen – opgetekend door een welwillende vriend en gehouden op verschillende plekken in de stad – zet deze raadselachtige figuur uiteen hoe we door minder te willen, vrijer te voelen en anders te denken niet alleen onze uitgewoonde moraal en onze verhouding tot de natuur kunnen revitaliseren, maar ons ook kunnen ontworstelen aan het web van verwachtingen waarin we steeds meer verstrikt raken.

Het resultaat? Radicale compassie en een weldadig achteroverleunen tegen de rug van de tijd.

Fragment uit

Lees ook:  Denken op de plaats rust (2012) en Mystiek voor goddelozen (uit 2017).

Terug naar Overzicht alle titels

Ivo Brughmans

(De)polarisatie : een paradoxale aanpak voor samenleving en organisatie
Boom 2026, 288 pagina's  € 32,50

Korte bio van Ivo Brughmans (1965)

Korte beschrijving

Tekst op de website uitgever
‘Een zeer inspirerend en rijk boek met een nieuw perspectief en praktische handvatten.’ – Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht en voorzitter VNG

‘Dit boek laat concreet zien hoe we vanuit de loopgraven van onwrikbare standpunten weer een open ruimte kunnen creëren waar ideeën productief mogen botsen én elkaar kunnen verrijken.’ – Prof. dr. ir. Peter-Paul Verbeek, filosoof en rector magnificus Universiteit van Amsterdam

‘Een hoopvol boek dat ons allemaal kan helpen om spanning om te zetten in positieve energie.’ – Maarten Camps, voorzitter Raad van Bestuur UWV

Polarisatie is uitgegroeid tot hét vraagstuk van onze tijd. In de samenleving, organisaties en de politieke arena lopen spanningen snel op en wordt samenwerking steeds lastiger.

Hoe kunnen we weer met elkaar in verbinding komen als de kloof diep is en de afkeer groot? Dat lukt enkel als we voorbij de inhoudelijke standpunten naar de onderliggende drijfveren kunnen kijken: de onuitgesproken waarden en behoeften waar het echt over gaat.

De paradoxale aanpak in (De)polarisatie gaat ervan uit dat er zelfs onder de meest extreme standpunten steeds een positieve kracht ligt. Deze kunnen zien en erkennen vormt de sleutel tot verbinding en verruiming. Naast een analyse van de mechanismen van polarisatie biedt dit boek praktische hefbomen om polarisatie te voorkomen en te hanteren op verschillende niveaus: in onszelf, in de interactie met anderen, in leiderschap en in beleid..

Ivo Brughmans daagt je uit om polarisatie binnen je eigen cirkel van invloed fundamenteel aan te pakken. Dit boek helpt om polarisatie hanteerbaar te maken, juist wanneer de kloof diep lijkt en de tegenstellingen onoverbrugbaar.

Ivo Brughmans is filosoof, politicoloog en managementconsultant, en gepassioneerd door het verbinden van tegenpolen. Hierover publiceerde hij verschillende boeken en geeft hij keynotes, masterclasses en verdiepende opleidingen.

Fragment uit

Thomas Chatterton Williams

De zomer van het ongenoegen : wat polarisatie met een land kan doen
Spectrum 2026, 271 pagina's € 26,99

Oorspronkelijke titel: Summer of our discontent (2026)

Wikipedia: Thomas Chatterton Williams (1981)

Korte beschrijving
Een kritische analyse van de oorzaken en gevolgen van polarisatie in de maatschappij, met focus op de gebeurtenissen in de Verenigde Staten sinds de zomer van 2020. Thomas Chatterton Williams onderzoekt de gebeurtenissen in de samenleving tijdens deze zomer, waaronder de moord op George Floyd, de overgang van Obama naar Trump, de coronacrisis en de steeds grotere invloed van sociale media. Hij analyseert hoe deze ontwikkelingen hebben geleid tot nieuwe normen rondom vrijheid van meningsuiting, racisme en liberalisme en analyseert de effecten op mediagebruik, werkgelegenheid, creativiteit, onderwijs, taal en cultuur. Gaandeweg biedt hij een kritische blik op sociale rechtvaardigheid en de staat van het liberalisme. Het boek pleit voor het behoud van vrije uitwisseling van ideeën voor maatschappelijke vernieuwing en verbetering. Intelligent en analytisch geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep. Thomas Chatterton Williams (1981) is een Amerikaanse cultuurcriticus en schrijver. Hij schreef eerder de boeken 'Losing My Cool' en 'Self-Portrait in Black and White'

Tekst op website uitgever
Hoe de zomer van 2020 onze samenleving overhoop gooide

Opeens leek de hele wereld tot een kookpunt te komen. Van de razendsnelle ontwikkelingen rondom sociale media en de verschuiving van Obama naar Trump tot de coronacrisis en openlijke gesprekken over kritische rassentheorie. In dit opzienbarende boek schetst Thomas Chatterton Williams, vermaard cultuurcriticus van The Atlantic die geen blad voor de mond neemt, een helder beeld van al deze ideeën en gebeurtenissen. Hij omschrijft hoe de enorme verschuivingen van de afgelopen jaren invloed hebben gehad op ons mediagebruik, de werkgelegenheid, creativiteit, het onderwijs en de taal en cultuur.

Een scherpe analyse van sociale rechtvaardigheid en de huidige staat van het liberalisme, die aantoont hoe men de afgelopen jaren anders is gaan denken over diversiteit en vrijheid van meningsuiting.

‘In de zomer van 2020 brak er massale waanzin uit onder de Amerikaanse elite, met verwoestende gevolgen voor kenniscreërende instellingen. Thomas Chatterton Williams is een van de weinige intellectuelen die standvastig bleef en met grote moed pleitte voor liberale waarden en de vrije uitwisseling van ideeën. In dit boek keert hij terug met een geschenk: een manier om te begrijpen wat ons is overkomen, wat de menselijkheid van alle partijen bewaart en de weg wijst naar vernieuwing.’ Jonathan Haidt, auteur van The Anxious Generation

Thomas Chatterton Williams is cultuurcriticus en schrijver. Hij schrijft voor The Atlantic en publiceerde daarnaast in onder andere The New York Times magazine. Van zijn hand verschenen eerder de boeken Losing My Cool en Self-Portrait in Black and White.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Adrian Woolfson

De mens als God : wat als we genetisch ingrijpen met artificiële biologische intelligentie ?
Nieuw Amsterdam 2026, 432 pagina's  - € 34,99

Engelse titel: On the future of species : authoring life by means of artificial biological intelligence (2025)

Website van  Adrian Woolfson (19?)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
‘Intrigerende en verontrustende analyse van een biologische revolutie die het leven ingrijpend zal veranderen.’ The Guardian

We staan op de drempel van een technologische revolutie waarin bestaande en geheel nieuwe genomen – de complete genetische samenstelling van organismen – kunnen worden herschreven en geschreven. Met de nieuwste technieken kan DNA bewust, gericht en heel snel worden aangepast. Wetenschapper Adrian Woolfson loopt voorop in deze grensverleggende technologie van artificiële biologische intelligentie.

Volgens Woolfson kunnen ziektes tot het verleden gaan behoren en milieu- en energieproblemen worden opgelost. Ook wordt het mogelijk om uitgestorven soorten, zoals de mammoet en de dodo, tot leven te wekken. Zelfs de creatie van volledig nieuwe soorten kan werkelijkheid worden. Het leven zal niet langer uitsluitend gebonden zijn aan de darwinistische evolutie.

In dit boek zet Woolfson bovendien de discussie in gang over de ethische en maatschappelijke implicaties van deze radicale biotechnologische innovaties. Verantwoorde onderzoekspraktijken, transparantie en wereldwijd debat zijn daarbij absoluut noodzakelijk.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Eva Meijer 5

Een woord voor : roman
Cossee 2026, 313 pagina's € 23,99

Wikipedia: Eva Meijer (1980)

Korte beschrijving
Een literaire roman over taal en het verlies van woorden. Eén voor één verdwijnen verschillende woorden uit de Nederlandse taal. De samenleving raakt verdeeld over verloren betekenissen en de regering overweegt over te stappen op het Engels. Denkers en dichters verzetten zich, omdat de verdwenen woorden uniek zijn voor communicatie; maar ze worstelen met het verdedigen van de taal als ze de juiste woorden daarvoor niet kunnen vinden. In lichtvoetige stijl geschreven. Met name geschikt voor een literaire lezersgroep. 

Tekst op website uitgever
Achteloos is het eerste woord dat verdwijnt, achteloos, en niemand heeft het door. Ekster en geld worden meer gemist. Maar pas bij het verlies van geel ontstaat er echt onrust, als de zonzeggers en kaaszeggers tegenover elkaar komen te staan. Woordenziekte? Taalsabotage? Betekeniscomplot? Niemand weet waar de woorden zijn gebleven of hoe ze moeten worden bewaard. De regering stelt een tijdelijke taal change voor naar het Engels, dat is ook goed voor het bedrijfsleven. Een groepje denkers en dichters legt zich er niet bij neer. De verdwenen woorden drukken iets uit wat niet anders gezegd kan worden, iets wat we nodig hebben om elkaar te bereiken. Maar hoe kun je je verzetten als je de woorden mist om je gedachten vorm te geven? Hoe red je de taal, als het woord taal verdwenen is? En wie heeft er baat bij als mensen voortdurend naar woorden moeten zoeken? In Een woord voor laat Eva Meijer zien wat er gebeurt als we de taal kwijtraken waarin we met elkaar kunnen praten.

Fragment 

Lees ook: De soldaat was een dolfijn : over politieke dieren (uit 2017), De grenzen van mijn taal : een klein filosofisch onderzoek naar depressie (uit 2019), De stem van de Noordzee : een pleidooi voor vloeibaar denken (uit 2020, dat ze samen schreef met Laura Burgers en Evanne Nowak), Zee Nu (een roman uit 2022) en Misschien is een ander woord voor hoop : een pleidooi voor meerstemmigheid in het politieke en publieke debat (uit 2022)

Terug naar Overzicht alle titels

woensdag 8 april 2026

Catherine de Vries

De symfonie van onvrede : de opmars van radicaal-rechts in Europa
Querido Facto 2026, 224 pagina's  € 21,99

Wikipedia: Catherine de Vries (19?)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Catherine de Vries groeide op op een boerderij in Overijssel die al generaties in de familie was. Eind jaren tachtig veranderde dat leven ingrijpend: dalende prijzen, Europese regels en terughoudende banken maakten het boerenbedrijf onhoudbaar. Haar vader verloor niet alleen zijn werk, maar ook zijn land en zijn vertrouwen in de politiek.

Tegelijk verdwenen steeds meer publieke voorzieningen: fuserende ziekenhuizen, gesloten politiebureaus, verdwijnende postkantoren, minder streekvervoer, samengevoegde scholen. De overheid die ooit nabij was, raakte steeds verder weg. Zoals veel dorpsgenoten schoof haar vader van het politieke midden richting radicaal-rechts. Hij was niet de enige: zijn ervaringen blijken onderdeel van een breder Europees patroon.

In De symfonie van onvrede beschrijft politicoloog Catherine de Vries hoe de opkomst van radicaal-rechts samenhangt met de afbraak van publieke voorzieningen. Gebaseerd op eigen onderzoek in het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Italië, Frankrijk en Duitsland laat ze zien wat er gebeurt als de staat zijn belofte van nabijheid niet waarmaakt, en wat nodig is om vertrouwen te herstellen. Niet alleen economisch, maar ook moreel.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Hanno Sauer

Klasse : het ontstaan van boven en onder
De Bezige bij 2026, 368 pagina's  € 29,99

Wikipedia: Hanno Sauer (1983)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Waarom rijden rijkaards in protserige Lamborghini’s en dragen ze merkkleding, maar prefereren écht rijke mensen juist bescheiden auto’s en onopvallende outfits? Waarom is kunst elitair, en geldt Marcel Proust als hoge literatuur en Dan Brown als cultureel wegwerpproduct? Zijn de hogere klassen progressief en ethisch verheven, of juist gewetenloze sociopaten? In Klasse ontrafelt filosoof Hanno Sauer de diepgewortelde mechanismen achter status, prestige en hiërarchie. Hij laat zien hoe sociale signalen ons leven beïnvloeden – van onze overtuigingen tot onze smaak en koopgedrag. Klassenverschillen zijn geen oppervlakkige kenmerken, maar krachtige structuren die onze cultuur, waarden en keuzes vormen. Met scherpe inzichten en in een prikkelende stijl toont Sauer waarom het begrijpen van deze verborgen krachten essentieel is voor wie onze samenleving wil veranderen. Klasse is een urgent en briljant betoog over wie we zijn, waarom we doen wat we doen – en hoe we het anders kunnen doen.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Geertrui Mieke De Ketelaere 2

Loop niet in de val van de chatbot : hoe digitale vrienden levensgevaarlijk kunnen worden
Borgerhoff & Lamberigts 2026, 208 pagina € 24,99

Wikipedia: Geertrui Mieke De Ketelaere (1970)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Chatbots zijn overal. En handig. Maar wat als ze je leven overnemen? Als ze je advies beginnen geven, slecht advies? Het klinkt als het begin van een scififilm, maar intussen is het al lang werkelijkheid geworden. Dit boek bevat tal van voorbeelden uit binnen- en buitenland waarbij chatbots menselijke schade aanrichtten, inclusief aanzetten tot zelfmoord. In dit boek legt ingenieur en AI-experte Geertrui Mieke De Ketelaere aan de hand van concrete voorbeelden uit hoe chatbots zo ontwikkeld worden dat ze mensen in de val kunnen lokken.

Fragment uit

Lees ook: Mens versus machine : artificiële intelligentie ontrafeld (uit 2020)

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 4 april 2026

Ton Lemaire 6

Op weg naar het heden : filosoferen over tijd en leven
Atlas Contact 2026, 294 pagina's € 24,99

Wikipedia: Ton Lemaire (1941)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Het meest persoonlijke boek tot nu toe van Ton Lemaire, winnaar van onder andere de prijs voor het Beste Spirituele Boek (‘Bomen en bossen’) en de Groeneveld-prijs.

In zijn nieuwe boek toont Lemaire zich persoonlijker dan ooit. Hij vertelt over zijn kennismaking met filosofie en welke stromingen hem beïnvloed hebben. Fenomenologie, levensfilosofie en existentiële thema’s hebben hem altijd beziggehouden, naast kunst en literatuur.

In ‘Op weg naar het heden’ behandelt Lemaire een grote verscheidenheid aan onderwerpen, soms ook die buiten zijn vakgebied. Hij snijdt eveneens actuele problemen aan, zoals de oorlog in Oekraïne en Gaza. Hoewel hij pessimistisch is gestemd vanwege de verontrustende toestand van de wereld en het laatste hoofdstuk over de dood handelt, is zijn boek alles bij elkaar toch een ode aan het leven.

‘Op weg naar het heden’ is het meest persoonlijke boek tot nu toe van deze winnaar van de prijs voor het Beste Spirituele Boek en de Groeneveld-prijs.

Fragment uit I. Waarom ik schrijf, bij wijze van inleiding
Door te lezen leefde ik tijdelijk 'ver van de dagelijksheid vandaan', zoals de versregels formuleert. Ja, ik wilde groots en meeslepend leven, het alledaagse leven en zeker dat op school was weinig boeiend, saai, oninteressant vergeleken met wat ik in de boeken las. Achteraf gezien was het maar goed dat ik rond mijn vijftiende drie passies kreeg die mijn leeshonger doorbraken: de sport, de natuur en de archeologie. Ik ontwikkelde mijn eigen lijfelijkheid, ik ontdekte de zintuiglijke rijkdom van de wereld, ik werd gefascineerd door de diepte van de tijd. Alle drie bleken een goed tegenwicht te vormen tegen de werelden in woorden waarin ik geneigd was te leven. Het gevaar van een eenzijdige nadruk op lezen en schrijven is dat je onvoldoende je zintuigen ontwikkelt en de densiteit van de dingen daarbuiten verkent, dat je je laat meeslepen door een op hol geslagen fantasie, dat je wereldvreemd, bijna mensenschuw en onhandig kunt worden. De taal, althans de geschreven taal, wordt dan een valkuil waar je moeilijk meer uit kunt komen. Het leven en de wereld zijn méér en anders dan de taal waarin ze kunnen worden uitgedrukt. Maar mijn vroege onderdompeling in woorden heeft zich niet verloochend, want ik ben blijven lezen en doorgegaan met schrijven, zoekend naar een evenwicht tussen taal en leven.

Wanner je zoals ikzelf gemotiveerd bent om te schrijven en te publiceren, ligt het voor de hand dat je geboeid wordt door taal in het algemeen en in het bijzonder door woorden. Een elementaire vereiste is dat je een rijk vocabulaire hebt dat, in ieder geval bij mij, sterk is bevorderd door de boeken die ik heb gelezen. Al jong was ik gretig om nieuwe woorden te leren, om te stuiten op ouderwetse of buitenissige woorden, om met te verdiepen in de etymologie ervan, dus de historische dimensie van de taal. Dit alles draagt op den duur bij tot een rijker taalgevoel, een moeilijk te definiëren vermogen van feeling voor taal, gesproken of geschreven, dat je alleen maar krijgt door veel en aandachtig te lezen en te luisteren. Daarin past uiteraard dat je je voelt aangetrokken tot literatuur, tot de taaluitingen die van diegene  die het ver gebracht hebben in hun omgang met taal en die proza en poëzie schrijven die in mijn eigen taalgevoel enorm hebben verrijkt. Schrijven is een voortdurende inspanning om het juiste woord op de juiste plaats te zetten en om zinnen te vormen die goed lopen, helder zijn en liefst ook welluidend.

Het geeft een goed gevoel wanneer je een zin hebt geschreven of een hele alinea waarmee je tevreden kunt zijn, dat wil zeggen: die kan standhouden als je hem overleest, ook weken later. Overigens begint voor mij het plezier van het schrijven al eerder, namelijk als ik de eerste woorden van een nieuwe essay of boek op papier zet. Hoewel ik al jaren werk op een pc, begin ik toch altijd nog met de pen de eerste zinnen en pagina's te schrijven en liefst ook al de grote lijn te schetsen in telegramstijl. Ik ervaar het als een ambachtelijk en esthetische genoegen om mijn pen op een nog maagdelijk vel papier te zetten, en niet met toetsen maar met de hand de letters van het alfabet te vormen. Ik ben veeleisend wat betreft de pen. Het is een gewone balpen maar wel een die heel dun en toch soepel schrijft, en die is niet zo gemakkelijk te vinden. Schrijven lijkt voor mij op tekenen en alleen al het vormen van de lettertekens met de hand geeft een zekere voldoening. Op de lagere school moest mijn generatie nog schrijven met de kroontjespen, die je steeds in een inktpot moest dopen en die vaak vlekken gaf. Op de middelbare school kreeg ik een vulpen en toen ik ging studeren schakelde ik over op een balpen (hoewel die toen nog enigszins 'ordinair' werd gevonden) - en daar ben ik bij gebleven. (pagina 20-22)

Lees ook:  De val van Prometheus : over de keerzijden van de vooruitgang (2010) en Onder dieren : voor een diervriendelijker wereld (2017), Bomen en bossen : bondgenoten voor een leefbare aarde (uit 2023), Verre velden : essays en en excursies 1995-2012 (uit 2013) en Tegen de tijd : kanttekeningen bij onze wereld (uit 2022)

Terug naar Overzicht alle titels

Roxane van Iperen 4

Ik zie wat ik geloof : big tech als architect van de nieuwe werkelijkheid
Maand van de Filosofie 2026, 93 pagina's   - € 8,--

Wikipedia: Roxane van Iperen (1976)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
We leven in een tijd waarin de werkelijkheid niet langer is gebaseerd op een gedeelde ervaring, maar een product is dat per individu op maat wordt gemaakt. Wie controle heeft over het verhaal, heeft de macht om mensen een bepaalde richting in te sturen. In dit indringende essay laat Roxane van Iperen zien hoe Big Tech ons met minimale inspanningen gevangenhoudt en brengt in kaart wat mogelijke vluchtroutes zijn. Hoe kunnen we opnieuw een gezamenlijk fundament creëren, een gedeelde werkelijkheid? 'De subjectieve ervaring wordt feit. Niet: ik geloof wat ik zie, maar: ik zie wat ik geloof. De Verlichting eindigt dan, letterlijk, in het licht van een scherm: niet langer het symbool van kennis, maar van beïnvloeding. De rede is niet gestorven, ze is vermarkt. En zo begint een nieuw tijdperk, waarin wie de gevoelde realiteit bezit, de mens bezit.'

Fragment uit

Lees ook:  De genocidefax : wat doe jij als het erop aankomt? (2021), Eigen welzijn eerst : hoe de middenklasse haar liberale waarden verloor (2022) en Eigen planeet eerst : waarom onze democratie geen antwoord heeft op het grootste vraagstuk van deze tijd (uit 2025).

Terug naar Overzicht alle titels

Doortje Smithuijsen 3

Ik zou uw dochter kunnen zijn
CPNB 2026, 62 pagina's  € 8,--

Wikipedia: Doortje Smithuijsen (1992-)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Dit essay gaat niet over alle babyboomers, ook niet over alle millennials.
Het gaat over een grote groep welvarende Nederlanders die elkaar beconcurreren vanwege hun verschillende vormen van welvaart.
Het gaat over intergenerationele jaloezie tussen twee generaties die beide op hun eigen manier uitblinken in onuitstaanbaarheid.

Fragment uit

Lees ook: Iedereen verslaafd? : een analyse van ons digitale gedrag (uit 2022), Kapitalisme is seksisme : een pamflet (uit 2014) en Wat mocht, wat mag, what's next?  : reclame als spiegel van onze tijd (met Wilbert Schreurs, uit 2024).

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 21 februari 2026

Kristien Hens

Denken met microben
Letterwerk 2025, 73 pagina's € 19,99 

Genomineerd voor de Socrates-wisselbeker 2026

Korte bio van Kristien Hens (19?)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
In "Denken met microben" neemt Kristien Hens je mee op een filosofische en wetenschappelijke reis waarin ze de verborgen wereld van micro-organismen blootlegt. Zo wil ze cruciale vragen stellen over wie wij zijn en hoe we ons verhouden tot de wereld om ons heen. Met een unieke combinatie van filosofie, biologie en ethiek zet Hens de lezer aan tot nadenken over de mens als een complex ecosysteem, gevormd door onzichtbare microben die je gezondheid, je persoonlijkheid en zelfs je gedrag beïnvloeden. Dit essay is een ode aan de kracht van het onzichtbare en hoe dit onze ideeën over verwantschap, samenwerking en de grenzen tussen mens en natuur herdefinieert. Hens verweeft haar persoonlijke fascinatie voor microben met inzichten van baanbrekende denkers zoals Mary Midgley en Lynn Margulis. Ze neemt je mee naar verhalen over wetenschappelijke ontdekkingen die tot dan toe over het hoofd werden gezien. "Denken met microben" is een uitnodiging om voorbij het zichtbare te kijken en een nieuw verhaal te vertellen over het leven, waarin creativiteit, complexiteit en onverwachte samenwerkingen centraal staan. 

Kristien Hens is hoogleraar in de bio-ethiek aan het departement wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen. Ze is geïnteresseerd in filosofie van de biologie, filosofie van de psychiatrie en milieu-ethiek. Ze is de auteur van ‘Towards an ethics of autism’ en van ‘Chance encounters: A bioethics for a damaged planet’.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Roel Meijvis

 Waar verzet begint : een filosofie van activisme
ISVW 2025, 96 pagina's  € 14,95

Genomineerd voor de Socrates-wisselbeker 2026

Website van Roel Meijvis (1995)

Korte beschrijving
Een geëngageerd essay over filosofie en klimaatactivisme. Roel Meijvis laat zien hoe het existentialistische denken van Simone de Beauvoir, Albert Camus en Jean-Paul Sartre kan helpen om hedendaagse klimaatproblemen te overdenken en om te zetten in handelen. Hij onderzoekt wat het betekent om in verzet te komen en welke rol reflectie daarbij speelt: wat doen we, en waarom? Het boek is zowel een essay als een manifest, en vormt een pleidooi voor betrokkenheid bij de wereld en de tijd waarin we leven. Engagerend en met diepgang geschreven. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep.  Roel Meijvis is filosoof, schrijver, theatermaker en dramaturg. Hij schreef eerder ‘De glimlach van de aarde’ (2023) over het oeuvre van Albert Camus. Het boek maakt deel uit van de filosofische serie: 'Doordenkers'.

Tekst op website uitgever
‘Minder denken, meer doen’, het is een veel gehoord devies als het over de klimaatcatastrofe gaat. Toch vraagt handelend ingrijpen om enig nadenken. Wat doe je en waarom? Roel Meijvis betoogt dat filosofie en activisme juist samen moeten optrekken. In Waar verzet begint beantwoordt Roel Meijvis vragen rondom klimaatactivisme vanuit het existentialisme. Wat kunnen filosofen als De Beauvoir, Camus en Sartre ons leren over de grote problemen van onze tijd? Welk handelingsperspectief bieden zij ons? Wat betekent het eigenlijk om in verzet te komen? En welke rol speelt ons denken daarbij? Waar verzet begint is een essay en manifest ineen. Bovenal is het een hartstochtelijk pleidooi om ons te verbinden met de wereld om ons heen en met de tijd waarin we leven.

Roel Meijvis studeerde filosofie in Tilburg en Amsterdam. Hij is werkzaam als filosoof, schrijver en theatermaker. Bij ISVW Uitgevers publiceerde hij eerder De glimlach van de aarde. Het voelende denken van Albert Camus.

Fragment uit Bijzijn is meemaken
We gaan de opwarming van de aarde niet tegenhouden zonder cijferaars. Ook niet zonder technocraten en bureaucraten. Maar de kritiek op de estheet, geactualiseerd door Kingsnorth en Ghosh, is hierbij wel belangrijk. Een probleem dat ontdaan wordt van zijn lichaam en teruggebracht tot een puur cijfermatig probleem, zal ook puur cijfermatig worden opgelost. Zo belanden we in het soort denken dat er tevreden mee kan zijn dat de CO2-uitstoot in Nederland is gedaald, alleen maar omdat een vervuilende fabriek naar een ander land is verplaatst, zonder daarbij oog te hebben voor de kinderarbeid in d elithiumfabriek waar de zonnepanelen worden gemaakt.
  Om dat te voorkomen is er meer nodig en moeten onze acties diepgravender zijn. Kingsnorth ziet daarin geen taak weggelegd voor de groene cijferaars: 'Een groene cijferaar zal je bijvoorbeeld vertellen dat je andere lampen moet nemen of de straat op moet gaan voor een kerncentrale of een windmolenpark, maar hij zal je niet vragen je eigen waarden of de onderliggende mythologie van je samenleving onder de loep te nemen.' Die taak schrijft Kingsnorth toe aan de dichters. In zijn eco-art manifest stelt hij dat schrijvers het verhaal dat we over onszelf vertellen moeten herschrijven. Ook journalisten en filosofen horen daar wat mij betreft bij. Maar dan moeten zij wel in staat zijn om hun eigen mythen te herschrijven, met die van de onlichamelijke objectiviteit, die van de neutrale beschouwing vanaf de zijlijn, als een van de meest hardnekkige. De klimaatramp is ons veld. En iedereen bevindt zich binnen de lijnen. (pagina 28-29)

Fragment uit De wereld is nooit gered
We zullen het instrumentele denken nodig hebben om de problemen van de klimaatramp het hoofd te kunnen bieden, maar we zullen een ander soort denken nodig hebben om uit deze crisis te komen. Dat denken is geen denken in doelen, maar in waarden. En waarden moeten worden verwerkelijkt, tot stand worden gebracht. Een rechtvaardig doel wordt tenietgedaan door het gebruik van onrechtvaardige middelen. Vrijheid is per definitie onzekerheid. We weten niet hoe de toekomst eruitziet, dus al ons handelen is onzeker. Veel belangrijker dan de uitkomst is de waarde die uit ons handelen blijkt, of de waarde die we produceren te verwezenlijken. En zelfs die is niet altijd duidelijk voor onszelf. het enige wat we van onszelf en elkaar kunnen eisen is dat we oprecht zijn in onze pogingen en niet weglopen voor onze verantwoordelijkheid voor de wording van de wereld. (pagina 88)

Terug naar Overzicht alle titels

Maarten van Rossem 3

De 21e eeuw die in 1979 begon
Nieuw Amsterdam 2026, 239 pagina's   € 24,99

Dit boek werd al in 2024 aangekondigd

Wikipedia: Maarten van Rossem (1943)

Korte beschrijving
Een diepgaande verhandeling over de opkomst van het neoliberalisme en verschuivende machtsverhoudingen sinds 1979. Maarten van Rossem analyseert de opkomst van China en de invloed van het neoliberale denken, en plaatst deze ontwikkelingen in de context van wereldwijde machtsverschuivingen. Na de Koude Oorlog bleef de Verenigde Staten als enige supermacht over, maar China's economische en industriële groei vanaf de late jaren zeventig leidde tot een nieuwe bipolaire machtsstructuur. Van Rossem beschrijft hoe deze veranderingen de contouren van een nieuwe wereldorde vormgeven, met de VS en China als centrale spelers. Intelligent en vaardig geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep.  Maarten van Rossem (Zeist, 1943) is een alom bekende Nederlandse schrijver, historicus, televisiepresentator en was bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht.

Tekst op website uitgever
Over de grote verschuiving van de machtsverhoudingen tussen Amerika, Rusland en China

De 21e eeuw, die in 1979 begon is een compacte big history waarin Maarten van Rossem de doorwerking schetst van de meest kardinale veranderingen in bijna vijftig jaar: de opkomst van China en de opmars van het neoliberale denken. Deze ontwikkelingen, en andere belangrijke gebeurtenissen die zich sinds 1979 hebben voorgedaan, plaatst hij tegen de achtergrond van de mondiale machtsverschuivingen.

Lange tijd werd de bipolaire wereldorde gedomineerd door de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie bleef Amerika als enige supermacht over. Tegelijkertijd maakte China vanaf het einde van de jaren zeventig een indrukwekkende industriële en economische groei door. Dit leidde in deze eeuw tot een nieuwe bipolaire machtsstructuur, met de vs en China als centrale spelers. Aan het begin van de 21e eeuw worden de contouren van een nieuwe wereldorde steeds duidelijker.

Fragment uit A holiday from history?
Het decennium tussen 1991 en 2001 wordt weleens gekarakteriseerd als een 'holiday from history'. In Joegoslavië, Rwanda en de Russische Federatie zal men het daar zeker niet mee eens zijn, maar voor de Verenigde Staten en West-Europa waren het na alle ellende van de late jaren zeventig en de jaren tachtig eindelijk weer eens jaren van stevige en onverwachte economische groei. De Amerikaanse politieke elite bevond zich in de vroege jaren negentig in een situatie zonder recent precedent. Van enige serieuze bedreiging was geen sprake meer. De Russische Federatie was in vrije val, de Chinese economische reus was nog maar een puber en de Amerikaanse economie was 40 procent groter dan nummer twee. De Amerikaanse militaire uitgaven waren hoger dan die van de zes daaropvolgende naties samen, en technologisch en wetenschappelijk gaven de VS de toon aan. Het internet, dat in deze jaren op gang begon te komen, was een creatie van het Amerikaanse ministerie van defensie, dat zich een netwerk wenste zonder kwetsbaar, sturend centrum. Zonder Koude Oorlog geen internet.
  Tegelijkertijd kwam er ene einde aan het apartheidsregime in Zuid-Afrika en leek het Israëlisch-Palestijnse conflict oplosbaar. Het klimaatprobleem was er wel maar kreeg geen aandacht. Wat de mogelijkheden van de plotse Amerikaanse almacht waren, was niet direct duidelijk. Hoe de 'overwinning' in de Koude Oorlog, die de Amerikanen feitelijk in de schoot was geworpen, geconsolideerd kon worden, moest nader worden onderzocht. De Amerikaanse burgers vonden het fijn dat hun natie de onbetwistbare nummer één in de wereld  was, maar erg geïnteresseerd in de rest van de wereld waren ze eigenlijk niet. Het moest allemaal niet te veel kosten, niet te lang duren en er moesten vooral geen Amerikaanse soldaten sneuvelen. Isolationistische impulsen zijn in de VS immer aanwezig. Voor iemand die in Omaha (Nebraska) woont is de wereld ver weg. (pagina 77-78)

Lees ook: Kapitalisme zonder remmen : opkomst en ondergang van het marktfundamentalisme (2011)  en en Maarten van Rossem over populisme en onze democratie (uit 2024).

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 16 februari 2026

Ece Temelkuran 3

Nation of strangers : bouwen aan een nieuw huis in de 21ste eeuw
Uitgeverij Pluim 2026, 285 pagina's  - € 26,99

Oorspronkelijke titel: Nation of strangers : rebuilding home in the 21st century (2026)

Wikipedia: Ece Temelkuran (1973)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
‘Lieve vreemdeling. Ben je thuis? Voel je je thuis? En zo ja, hoelang nog?’ Voel je je nog thuis in deze gure wereld? Voel je je nog veilig? Geworteld? In deze tijd zijn we tot op zekere hoogte allemaal dwalenden, zoekenden, ontheemd. Ece Temelkuran schrijft ons aan in een reeks indringende, scherpzinnige en net zo gevoelige brieven. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Maar als ervaringsdeskundige – tien jaar geleden verliet ze noodgedwongen haar moederland – weet ze precies hoe ze ons een hart onder de riem moet steken. Gewapend met haar jarenlange ervaring legt ze onze wonden en die van de wereld bloot en biedt een heilzame remedie. Alles wat we nog hebben is elkaar. Gelukkig kan dat heel erg veel blijken te zijn – als we het toestaan.

Fragment uit ('een brief')

Londen, begin februari 2025

Lieve vreemdeling,

Ik schrijf je vanuit een pub dicht bij station St. Pancras. Ik heb net de opname voor de audioversie van mijn laatste boek afgerond, Together. Wat zo grappig is: ik heb jarenlang niet geweten dat het woord politic verkeerd uitsprak, als 'pol-tic'. Ik bedoel van álle woorden. Zulke dingen gebeuren als je op je vierenveertigste halsoverkop met een taal in aanraking komt en jezelf leert hoe je in het Engels een verhaal met een dringende boodschap schrijft: 'Het fascisme komt met een noodvaart op je af. Zo herken je het voordat het te laat is en je je land kwijtraakt.' Het is alsof je leert zwemmen, alleen maar om niet te verdrinken. Al doende leer je woorden, die worden gladgestreken door geluidstechnici die je uitspraak corrigeren en redacteuren die je rommelige bijvoeglijke naamwoorden fatsoeneren. Nadat je vijf toespraken op grote podia hebt gehouden en mensen iets terug beginne te zeggen in hun echte Engels - ze schakelen over op hun eigen accent, platen plat of spreken in het begin in idiomen - besef je dat je een vreemdeling bent. Zelfs midden in een verhitte discussie met goede vrienden onderbreek je de flow en vraagt: 'Hoe heet dat ook alweer?' En dan beseffen ook zij weer dat je een vreemdeling bent, dat je vervreemdt, in beide betekenissen.
  Maar andersom, voel ik me sinds de inauguratie van Trump veel minder een vreemdeling in deze taal, waarin ik mensen voortdurend voorhoud dat er verschrikkingen aan de horizon opdoemen. Ik verkeer ondanks alles - de episode in het Alpenresort, gevolgd door de inktzwarte Trumpgekte - in een op het verraderlijke af opperbeste stemming. Iedereen praat nu over fascisme, neemt dat woord eindelijk in de mond en raakt bevangen door de angst waar ik - en vreemdelingen zoals ik - al zo lang onder lijden. De jaren waarin ik als een paranoïde gekkin werd beschouwd zijn voorbij. Eindelijk komt er een einde aan mijn Cassandra-moeheid. Op dit moment zijn we allemaal vreemdelingen. Het komt niet, denk ik, doordat ik beter Engels spreek, maar doordat zij de vreemdelingentaal beginnen te spreken. (pagina 247-248)

Lees ook: Verloren land : de zeven stappen van democratie naar dictatuur (uit 2019)

Terug naar Overzicht alle titels

zondag 15 februari 2026

Guy Verhofstadt 3

De burger in opstand : de toekomst van de politiek & de liberale democratie
De Arbeiderspers 2026, 430 pagina's  -  € 34,99

Wikipedia: Guy Verhofstadt (1953-)

Korte beschrijving
Een diepgaande verhandeling over de crisis van de liberale democratie, met een pleidooi voor een nieuwe democratische politiek waarin de belangen van burgers centraal staan. Guy Verhofstadt stelt dat de liberale democratie in het Westen in een staat van verval verkeert door de opkomst van autocratische leiders, populisten en bigtechbedrijven, waardoor het vertrouwen in de politiek laag is. Hij onderzoekt de oorzaken van deze crisis en pleit voor radicale veranderingen, waaronder een nieuwe balans tussen arbeid, data en kapitaal, een herzien kiessysteem, meer directe democratie en meer aandacht voor ideologische verschillen. Het boek bevat ook een autobiografisch hoofdstuk over Verhofstadts eigen loopbaan. Gelaagd en betogend geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep. 

Guy Verhofstadt (Dendermonde, 1953) is een Belgische auteur die als liberale politicus onder andere Eerste Minister van België en onderhandelaar voor het Europees Parlement was. Hij schreef eerder o.a. ‘De ziekte van Europa en de herontdekking van het ideaal’.

Tekst op website uitgever
De liberale democratie, kroonjuweel van het vrije Westen, is in verval. Met de opkomst van autocratische leiders worden grondwettelijke vrijheden en principes van de rechtsstaat met voeten getreden. Tegelijkertijd is het vertrouwen in de politiek op een dieptepunt beland. In dit uitdagende boek analyseert Guy Verhofstadt de oorzaken van de crisis en presenteert hij een blauwdruk voor een nieuwe democratische politiek. Radicale hervormingen zijn nodig: een nieuwe verhouding tussen arbeid en kapitaal, een nieuw kiessysteem, een nieuw ideologisch kader. Cruciaal daarbij: wie bezit en beheert onze stemmen, ons kapitaal, onze data? Wie heeft de zeggenschap over politiek en economie?

Fragment uit

Lees ook: De weg uit de crisis : hoe Europa de wereld kan redden (2009) en De ziekte van Europa (en de herontdekking van het ideaal) (uit 2015).

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 14 februari 2026

Aldous Huxley 2

De tijd van de oligarchen : met een inleiding van Bas Heijne
Prometheus 2026, 109 pagina's € 15,-- 

Oorspronkelijke titel: Science, Liberty and Peace (1946)

Wikipedia: Aldous Huxley (1894-1963) en Bas Heijne (1960-)

Korte beschrijving
Een ingeleide heruitgave van Aldous Huxleys essay ’Science, liberty and peace’ dat in 1946 werd gepubliceerd. In het essay voorspelt Huxley een toekomst waarin technologie de politieke macht bij een kleine elite concentreert. Hij beschrijft maatschappelijke onrust die nationalisme bevordert, terwijl de democratie onder druk staat. Daarnaast waarschuwt Huxley voor een techno-oligarchisch tijdperk met gangsterachtige leiders. Het essay wordt ingeleid door Bas Heijne, die Huxleys visie beziet vanuit de hedendaagse maatschappij, en wijst op uitdagingen die gevaarlijk dichtbij Huxleys toekomstvoorspellingen komen. In een intelligente, erudiete stijl geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep. Aldous Huxley (1894-1963) was een Brits-Amerikaanse auteur, dichter, filosoof en scenarioschrijver. Hij schreef vele boeken, waaronder ‘Heerlijke nieuwe wereld’.* Bas Heijne (1960) is een Nederlandse schrijver, vertaler en interviewer. Hij schreef verschillende boeken, waaronder ‘Voor de democratie’** en ‘Leugen & waarheid’.***

Tekst op website uitgever
Al in 1946 voorspelde Aldous Huxley met griezelige precisie onze huidige wereld, waarin politieke macht met behulp van technologie in handen is van een kleine minderheid. Maatschappelijk onrustige tijden zijn ideaal voor nationalisme en geopolitieke machtsspelletjes, terwijl democratie en solidariteit onder vuur komen te liggen.

Huxley, bij ons vooral bekend van zijn visionaire roman Brave New World, kondigt in dit vlijmscherpe essay de komst van het techno-oligarchische tijdperk aan – een wereld met boy-gangsters als regeringsleiders, waarin onze vrijheid wordt bedreigd door het recht van de sterkste.

Huxleys verbluffende analyse is na tachtig jaar herontdekt. Hij raakt de kern van de uitdagingen waarvoor wij in de eenentwintigste eeuw zijn komen te staan.

Fragment uit II
Wat geldt voor de pers, geldt evenzeer voor de radio. Uitgesproken woorden zijn veel spannender dan woorden gedrukt op houtpulp. Vroeger kon een groot redenaar hooguit een paar duizend toehoorders bereiken. Tegenwoordig kan een welbespraakte dictator zijn emotioneel geladen evangelie in de oren van tientallen miljoenen mensen gieten. Wat Marcus Antonius kon met de meute die zich verzamelde rond het lijk van Caesar, kan zijn hedendaagse tegenhanger doen met hele landen. Nooit eerder waren zo veel mensen dermate overgeleverd aan zo weinig mensen.
  Ongewenste propaganda zal blijven verschijnen totdat degene die ervoor betalen van gedachten veranderen of worden vervangen door dit kwaad dan persoonlijke onthouding. Kranten lezen en radio luisteren zijn geestelijke verslavingen, en geestelijke verslavingen kunnen, net als lichamelijke verslavingen aan drugs, tabak of alcohol, alleen worden verholpen door vrijwillige inzet van de verslaafde zelf. Zolang we blijven toegeven aan het verlangen om te lezen over moorden en echtscheidingen blijven kijken naar stripverhaaltjes en blijven luisteren naar soaps of swingmuziek, moeten we rekening houden met beïnvloeding door de propaganda die altijd met deze verslavende prikkels gepaard gaat. Onlangs lieten de leiders van een vakbond in New York een enquête houden onder de leden. Er werden vragen gesteld als: welke krant leest u doorgaans en welke krant beschouwt u als minst betrouwbaar en welke als meest? Zestig procent van de leden was het erover eens dat een bepaalde krant de minst eerlijke krant van de regio New York was, maar meer dan veertig procent bekende die krant dagelijks te lezen - omdat die de beste strips en de heftigste sensatieverhalen bracht. Zoals wel vaker is dit een geval van video meliora proboque, detoria sequor; ik zie het betere en ik er kan het, maar ik volg toch het slechtere. In de huidige omstandigheden kan de invloed van die bepaalde krant alleen afnemen als een deel van de lezers stopt met lezen. Blijven toegeven aan een geestelijke verslaving kent een prijs en die prijs is het bestaan van ongewenste propaganda. (pagina 36-38)

Lees ook: Heerlijke nieuwe wereld (1932/2023)

Andere boeken die Bas Heijne selecteerde en waarvoor hij een inleiding schreef:  
Menno ter Braak
Het nationaal-socialisme als rancuneleer  (uit 1937/2019),  
George Orwell. 
Over nationalisme (uit 1945/2023), 
Albert Camus. Een hogere liefde : brieven aan een Duitse vriend (2024)
Perikles. Voor de democratie (2025)

Terug naar Overzicht alle titels

Huub Buijssen 2

Tegen populisme : strategieën om de democratie te behouden
TRED 2025, 214 pagina's  € 23,99

Korte bio van Huub Buijssen (1953-)

Korte beschrijving
Een inzichtelijk boek over de psychologie achter populisme, met strategieën om populisme tegen te gaan. Dit boek onderzoekt de invloed van populistische partijen op het politieke debat en het maatschappelijke klimaat sinds het begin van de 21e eeuw. Het beschrijft hoe bekende populistische leiders zoals Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán en Weidel vergelijkbare communicatiestrategieën en trucs gebruiken om kiezers aan te trekken. Psycholoog Huub Buijssen biedt lezers een reeks tegenstrategieën om deze populistische tactieken te doorzien en te weerstaan. Het boek bevat voorbeelden en analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten uit zowel binnen- als buitenland, met als doel de lezer inzicht te geven in de werking van populisme en hoe de democratie kan worden beschermd. In duidelijke, doorwrochte stijl geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. 

Huub Buijssen (1953) is o.a. psychogerontoloog en klinisch psycholoog. Zijn werk wordt in meerdere landen uitgegeven. Eerder schreef hij 'De psychologie achter populisme’.

Tekst op website uitgever
Sinds het begin van deze eeuw beheersen populistische partijen het politieke debat. Daarmee hebben ze het maatschappelijk klimaat ingrijpend veranderd. Populisme is geen hogere wiskunde. Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán, Weidel: zij gebruiken allemaal dezelfde communicatieve strategieën en trucs om kiezers te verleiden. Psycholoog Huub Buijssen biedt een reeks tegenstrategieën en leert je hoe je populistische tactieken kunt doorzien. Door de vele sprekende voorbeelden uit binnen- en buitenland en de spannende analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten is het boek zowel boeiend als leerzaam.

Fragment uit hoofdstuk 12. Pakkende frames inzetten als politiek wapen
'Onze huizen, onze toekomst - en zij pakken het ons af!' Toen ik bij ChatGPT de opdracht intikte: genereer een populistische slogan of frame voor de woningcrisis, kreeg ik binnen twee seconden deze oneliner op mijn scherm te zien. Wie de 'zij' is, vermeldt ChatGPT niet, maar het ligt voor de hand om hier aan de asielzoekers te denken. Toen ik ChatGPT vervolgens vroeg om voor de woningcrisis een soortgelijke oneliner te bedenken voor een niet-populistische partij, was dit het resultaat: 'Hoe lossen we de woningcrisis op?' Wat denk je: welke slogan zou mensen het meest in beweging zetten? Ja, een schot voor open doel. In zijn veelgeprezen boek Don't Think of an Elephant: Know Your Values and Frame the Debate houdt de linguïst George Lakoff een warm pleidooi voor het inzetten van frames door reguliere partijen. Als mainstream politieke partijen alleen maar reageren op de voorstellen en kreten van de populisten, laten zij de kans liggen om zelf de politieke agenda en het politieke discours te bepalen. Ik ben het een smet Lakoff: om niet in de demagogische en populistische valkuil te step[pen moeten de gevestigde politieke partijen zelf met eigen sprekende frames komen.

Ik heb het begrip frames al meerder keren gebruikt. Beter laat dan nooit: het wordt tijd om te vertellen wat er onder verstaan wordt. Volgens de invloedrijke Amerikaanse socioloog Erving Goffman, die het begrip in zijn boek Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience introduceerde, is het een denkraam of kader dat bepaalt hoe we de wereld waarnemen. Het geeft aan wat ertoe doet en wat er op het spel staat en heeft daarmee een uitgesproken morele lading: het bepaalt of iets goed of fout is. Een politieke frame is dan ook veel meer dan een communicatietrucje; het is een ideologie in actie! Impliciet verkondigt een frame niet alleen een waarde, maar het geeft tegelijkertijd ook richting aan de oplossing. Omdat framing het denken stuurt en het hart van de kiezer raakt, is het een krachtig instrument in de politiek. Een bruikbaar hulpmiddel voor het maken van goede politieke frames is de zogenaamde plakfactor. (pagina 141-142)

Lees ook: De verborgen psychologie achter populisme : als je dit boek leest, begrijp je Wilders beter...en jezelf (2024)

Terug naar Overzicht alle titels

vrijdag 6 februari 2026

Ilja Leonard Pfeijffer 5

Absolute democratie : kroniek van een aangekondigde afrekening
De Arbeiderspers 2026, 319 pagina's  € 23,99 

Vijftig columns die in 2024 en 225 in de Belgische krant De Morgen verschenen. En niet in (een) De Volkskrant of (de) NRC. Wellicht omdat de Belgische eigenaren van die kranten daar tegem waren?

Wikipedia: Ilja Leonard Pfeijffer (1968)

Korte beschrijving
Een bundel kritische opstellen over hedendaagse (geo)politieke ontwikkelingen, eerder verschenen tussen januari 2024 en december 2025 in de Belgische krant De Morgen. Ilja Leonard Pfeijffer beschrijft hoe democratische waarden langzaamaan worden ondermijnd en democratie wordt ontmanteld in naam van democratie. De rechtspraak wordt ondergeschikt gemaakt aan het recht van de sterkste, en Europa wordt bedreigd door externe vijanden en bondgenoten. In vijftig essays analyseert Pfeijffer de oorzaken van recente geopolitieke ontwikkelingen en biedt hij een routekaart naar een betere toekomst. Erudiet en analytisch geschreven. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep. Ilja Leonard Pfeijffer (Rijswijk, 1968) is een Nederlandse schrijver, dichter en columnist. Zijn werk wordt in verschillende landen uitgegeven en won meerdere prestigieuze literaire prijzen, zoals de C. Buddingh'-prijs, de Libris Literatuur Prijs en de VSB Poëzieprijs.

Tekst op website uitgever
We staan voor een keerpunt in de geschiedenis. De democratie wordt in naam van de democratie ontmanteld. In een wereld waarin recht ondergeschikt wordt gemaakt aan het recht van de sterkste, ziet Europa zich niet alleen door zijn vijand bedreigd, maar ook door zijn belangrijkste bondgenoot.

Dit boek is een kroniek en een analyse. Het vertelt het verhaal van de verwording van waarden die ooit een vanzelfsprekend houvast boden en het onderzoekt de oorzaken van deze omwenteling. Ilja Leonard Pfeijffer onthult de mechanismen van deze tijd en ontvouwt de routekaart naar een betere toekomst.

Absolute democratie, dat leest als een spannende en verontrustende roman, is een onmisbaar boek voor kiezers en politici op zoek naar inzicht en hoop.

Fragment uit 2. De zin van het leven
Een systeem dat bij uitstek voldoet aan alle door Thomas Kuhn beschreven kenmerken van een vastgelopen paradigma, is onze westerse, kapitalistische samenleving. Het zal duidelijk zijn dat ons kapitalistische model, dat gebaseerd is op oneindige groei op een in omvang beperkte planeet, onhoudbaar is. Het zal even duidelijke zijn dat de perverse wedkamp die het kapitalisme wil zijn, steeds minder winnaars oplevert ten koste van steeds meer verliezers. Die groeiend eongelijkheid is inherent aan het kapitalisme, en met de observatie dat die toenemende ongelijkheid onacceptabel is, is de conclusie van het syllogisme dat het kapitalisme onacceptabel is niet langer te vermijden. Wat eveneens duidelijk zal zijn, is dat het kapitalistische systeem ons niet gelukkig maakt.
  Ik zal u thans een schokkende waarheid onthullen: dat is ook niet de bedoeling. Het kapitalistische  systeem is ingericht met het doel ons ongelukkig te maken. Na millennia van religieuze en filosofische zoektochten naar de waarheid hebben we in deze jonge eeuw eindelijk ontdekt wat de zin van het leven en waartoe wij op aarde zijn. Wij zijn op aarde om te consumeren. Onze consumptie is de motor van het systeem. Een gelukkig mens is een belabberd consument. Een gelukkig mens heeft niets nodig, want hij of zij is al gelukkig. Daarom is er met malicieuze efficiëntie een systeem bedacht van slavernij waarin een fundamentele levensbehoefte, namelijk een huis, zo onbetaalbaar is gemaakt dat je je het slechts kunt permitteren in ruil voor een levenslange schuld, die je afbetaalt door de mooiste jaren van je leven te vergooien aan het beantwoorden van e-mails en het afvinken van to-do-lijstjes. Deze dwangarbeid maakt je ongelukkig, hetgeen je tracht te compenseren door spullen aan te schaffen waarvan de reclames je beloven dat ze je gelukkig zullen maken. Als compulsieve consument bereik je zodoende je vervulling als mens.
  Als je het eenmaal doorziet, is het simpel. De oplossing voor deze systeemcrisis kan niet gelegen zijn in gepriegel aan belastingschijven. We kunnen de desastreuze opwarming van de aarde niet keren met een paar lapmiddeltjes zonder dat wij het systeem van ongeremde groei als zodanig ter discussie stellen, maar zonder het model van oneindige groei valt de bodem onder het kapitalisme uit. Het is, zoals Einstein dat uitdrukte, onmogelijk om problemen  op te lossen binnen het systeem dat deze problemen heeft gecreëerd. Er is een paradigmawisseling nodig.
  Om onze democratie, en met onze democratie onze rechtsstaat en vrije samenleving, te redden is een drastische herverdeling nodig van economische middelen. Daarbij moeten we inzetten op een scenario van economische krimp. In elk geval tot het moment waarop de mensheid in staat zal zijn om een groot aantal andere planeten te koloniseren, zullen we de mondiale consumptie moeten terugbrengen naar een niveau dat onze arme aarde aankan. We moeten een samenleving creëren die draait om gelijke verdeling van inkomsten in plaats van om competitie. Het model van inkomen op basis van verdienen, dat in onze westerse samenleving een dogma is, is een fictie, omdat niemand op grond van eigen verdiensten multimiljonair wordt. Kapitaal rendeert meer dan arbeid.
  Bovendien zal dit model in de toekomst steeds problematischer worden, wanneer robots en kunstmatige intelligentie de mondiale behoefte aan arbeid zullen reduceren. Dat het voor mensen niet meer nodig zal zijn om te werken, is goed nieuws, om niet te zeggen een heilstijding van messiaanse proporties, op voorwaarde dat de inkomsten uit de productie van de kunstmatige arbeidskrachten eerlijk worden verdeeld. De productiemiddelen dienen in handen te zijn van het volk, zou Karl Marx zeggen. Je moet er niet aan denken dat de eigenaar van de robots alles wat de robots maken zelf mag houden en dat de robots via agressieve overnamen vervolgens in steeds minder handen komen.
  Om al deze redenen zou een basisinkomen een goed begin zijn, in combinatie met een belastingtarief van minstens negentig procent voor extra verdiensten. Marlene Engelhorn wijst ons de weg. (20 januari 2024)

Lees ook: Grand Hotel Europa (2018), Ondraaglijke lichtheid : over het nut en nadeel van de ironie voor het leven (2019), Alkibiades : roman (2023) en De luimen van de leeuw : de bronnen van Alkibiades (uit 2025)