woensdag 26 augustus 2026

Donna Haraway 2

Een cyborg manifest : wetenschap, technologie en socialistisch feminisme aan het eind van de twintigste eeuw
ISVW 2022, 198 pagina's - € 24,95
Bevat een lange inleiding door Karin Spaink  - Cyborgs zijn heel gewone mensen (ze denken hooguit meer na) (circa 100 pagina's)

Oorspronkelijke titel: A cyborg manifesto (1991)

Wikipedia: Donna J Haraway (1944)

Korte beschrijving
Een diepgravend onderzoek naar de verhoudingen tussen mens en machine. In 1985 werd ‘Een Cyborg Manifest’ gepubliceerd, waarin Donna Haraway radicaal engagement, kritisch feminisme, onrustbarende ideeën en verstand van moderne technologiestudies verenigde. In het essay toont Haraway aan dat allerlei oude tweedelingen achterhaald zijn en doet ze een voorzet voor een nieuw politiek perspectief. Ze gebruikt daartoe de cyborg, een kruising tussen mens en machine. Met diepgang en op wetenschappelijke toon geschreven. Het boek zal vooral geoefende lezers aanspreken.Een eerdere uitgave van deze vertaling verscheen, samen met het inleidende essay, in 1994 bij Uitgeverij De Balie, Amsterdam. Donna Haraway (Denver, 1944) is wetenschapshistorica, biologe en professor in de ideeëngeschiedenis aan de Universiteit van Santa Cruz. In 2000 ontving ze de John Desmond Prize voor haar bijdragen aan wetenschap en technologiestudies. In haar werk staat de gedachte centraal dat de natuur er niet zonder meer is (als iets dat klaarligt om ontdekt te worden), maar telkens weer opnieuw wordt uitgevonden..

Tekst op website uitgever
‘Denkend over onszelf als cyborgs zijn we gebroken wezens. Maar door die gebrokenheid kunnen we antwoorden op menselijke en niet-menselijke wezens aan wie we gekoppeld zijn.’ – Lydia Baan Hofman

In 1985 werd Donna Haraway wereldberoemd. In dat jaar publiceerde ze Een cyborgmanifest (A Cyborg Manifesto), een diepgravend onderzoek naar de verhoudingen tussen mens en machine. Haraway brengt radicaal engagement, kritisch feminisme en moderne technologie samen. Haraway laat zien dat allerlei oude tweedelingen achterhaald zijn. Met het beeld van de cyborg, een kruising tussen mens en machine, presenteert ze een baanbrekend politiek perspectief. Een cyborgmanifest is een heruitgave van een moderne klassieker, vertaald en ingeleid door Karin Spaink.

Fragment uit Cyborgs zijn heel gewone mensen (ze denken hooguit meer na) - door Karin Spaink
Ooit fluisterde iemand me in het oor dat cyborgs bestonden: ik las een interview met Donna Haraway in De Groene Amsterdammer, waarin ze vertelde over haar manifest ter bevrijding van de zelfgebouwde mens. Cyborgs waren volgens haar samengestelde creaturen, schepsels die tussen techniek en natuur, tussen menselijk en machinaal manoeuvreerden en daardoor het hele idee van zulke grenzen bespotten. Die gedachte vond ik uiterst verfrissend en ik besloot haar boek te lezen.
  Ik ben geen academicus. Voor de ins & outs van Haraway moet u daarom bij haarzelf of bij anderen zijn. Wel houd ik van science fiction, weet ik iets van neuro-immunologie, vind ik veel opvattingen die voor feministisch doorgaan ouderwets, ben ik programmeur en geinteresseerd in kunstmatige intelligentie, heb ik een wrak lichaam, baart politiek me zorgen en geloof ik niet in zoiets als een ongedeeld ik dat zichzelf kan kennen. Ik heb meer voorliefdes (muziek, vampiers en film bijvoorbeeld) en meerdere hangups (waaronder de liefde), maar Haraway wist met déze in ieder geval verrassend te jongleren.
  Sindsdien zag ik overal cyborgs. (pagina 13)

Een cyborg manifest : wetenschap, technologie en socialistisch feminisme aan het eind van de twintigste eeuw
Dit manifest is een poging een ironisch-politieke mythe te ontwerpen die trouw blijft aan feministische, socialistische en materialistische uitgangspunten. Trouw, niet in de zin van eerbiedige navolging en identificatie, maar eerder op de manier waarop godslastering trouw is.
  Een voorwaarde om blasfemie te kunnen plegen, is de dingen zeer serieus te nemen. Blasfemie lijkt me de best denkbare positie die iemand kan innemen, binnen de wereldse religies, de evangelische tradities van tegenwoordig, waaronder ik ook die van socialistisch feministen schaar. Godslastering voorkomt inlijving bij de eigen morele meerderheid, terwijl het tegelijkertijd de noodzaak van gemeenschappelijk handelen en optreden benadrukt. Blasfemie is niet hetzelfde als geloofsverzaking.
  Ironie heeft betrekking op contradicties die zich niet laten oplossen in grotere gehelen, ook niet dialectisch; het betreft de spanning die wordt veroorzaakt wanneer iemand graag onverenigbare dingen bijeen wil houden, omdat ze allebei of allemaal noodzakelijk en waar zijn. Ironie draait  om humor, en om ernstig spel. Daarnaast is het een retorische strategie en een politieke methode, een denktrant die ik socialistisch feministen graag vaker zou zien toepassen. In het centrum van mijn ironische geloof, van mijn blasfemie, staat het beeld van de cyborg. (pagina 103)

Lees ook: Wanneer soorten kennismaken (uit 2024)

Terug naar Overzicht alle titels

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen