zondag 15 februari 2026

Guy Verhofstadt 3

De burger in opstand : de toekomst van de politiek & de liberale democratie
De Arbeiderspers 2026, 432 pagina's  -  € 34,99

Wikipedia: Guy Verhofstadt (1953-)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De liberale democratie, kroonjuweel van het vrije Westen, is in verval. Met de opkomst van autocratische leiders worden grondwettelijke vrijheden en principes van de rechtsstaat met voeten getreden. Tegelijkertijd is het vertrouwen in de politiek op een dieptepunt beland. In dit uitdagende boek analyseert Guy Verhofstadt de oorzaken van de crisis en presenteert hij een blauwdruk voor een nieuwe democratische politiek. Radicale hervormingen zijn nodig: een nieuwe verhouding tussen arbeid en kapitaal, een nieuw kiessysteem, een nieuw ideologisch kader. Cruciaal daarbij: wie bezit en beheert onze stemmen, ons kapitaal, onze data? Wie heeft de zeggenschap over politiek en economie?

Fragment uit

Lees ook: De weg uit de crisis : hoe Europa de wereld kan redden (2009) en De ziekte van Europa (en de herontdekking van het ideaal) (uit 2015).

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 14 februari 2026

Aldous Huxley 2

De tijd van de oligarchen : met een inleiding van Bas Heijne
Prometheus 2026, 109 pagina's € 15,-- 

Oorspronkelijke titel: Science, Liberty and Peace (1946)

Wikipedia: Aldous Huxley (1894-1963) en Bas Heijne (1960-)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Al in 1946 voorspelde Aldous Huxley met griezelige precisie onze huidige wereld, waarin politieke macht met behulp van technologie in handen is van een kleine minderheid. Maatschappelijk onrustige tijden zijn ideaal voor nationalisme en geopolitieke machtsspelletjes, terwijl democratie en solidariteit onder vuur komen te liggen.

Huxley, bij ons vooral bekend van zijn visionaire roman Brave New World, kondigt in dit vlijmscherpe essay de komst van het techno-oligarchische tijdperk aan – een wereld met boy-gangsters als regeringsleiders, waarin onze vrijheid wordt bedreigd door het recht van de sterkste.

Huxleys verbluffende analyse is na tachtig jaar herontdekt. Hij raakt de kern van de uitdagingen waarvoor wij in de eenentwintigste eeuw zijn komen te staan.

Fragment uit II
Wat geldt voor de pers, geldt evenzeer voor de radio. Uitgesproken woorden zijn veel spannender dan woorden gedrukt op houtpulp. Vroeger kon een groot redenaar hooguit een paar duizend toehoorders bereiken. Tegenwoordig kan een welbespraakte dictator zijn emotioneel geladen evangelie in de oren van tientallen miljoenen mensen gieten. Wat Marcus Antonius kon met de meute die zich verzamelde rond het lijk van Caesar, kan zijn hedendaagse tegenhanger doen met hele landen. Nooit eerder waren zo veel mensen dermate overgeleverd aan zo weinig mensen.
  Ongewenste propaganda zal blijven verschijnen totdat degene die ervoor betalen van gedachten veranderen of worden vervangen door dit kwaad dan persoonlijke onthouding. Kranten lezen en radio luisteren zijn geestelijke verslavingen, en geestelijke verslavingen kunnen, net als lichamelijke verslavingen aan drugs, tabak of alcohol, alleen worden verholpen door vrijwillige inzet van de verslaafde zelf. Zolang we blijven toegeven aan het verlangen om te lezen over moorden en echtscheidingen blijven kijken naar stripverhaaltjes en blijven luisteren naar soaps of swingmuziek, moeten we rekening houden met beïnvloeding door de propaganda die altijd met deze verslavende prikkels gepaard gaat. Onlangs lieten de leiders van een vakbond in New York een enquête houden onder de leden. Er werden vragen gesteld als: welke krant leest u doorgaans en welke krant beschouwt u als minst betrouwbaar en welke als meest? Zestig procent van de leden was het erover eens dat een bepaalde krant de minst eerlijke krant van de regio New York was, maar meer dan veertig procent bekende die krant dagelijks te lezen - omdat die de beste strips en de heftigste sensatieverhalen bracht. Zoals wel vaker is dit een geval van video meliora proboque, detoria sequor; ik zie het betere en ik er kan het, maar ik volg toch het slechtere. In de huidige omstandigheden kan de invloed van die bepaalde krant alleen afnemen als een deel van de lezers stopt met lezen. Blijven toegeven aan een geestelijke verslaving kent een prijs en die prijs is het bestaan van ongewenste propaganda. (pagina 36-38)

Lees ook: Heerlijke nieuwe wereld (1932/2023)

Andere boeken die Bas Heijne selecteerde en waarvoor hij een inleiding schreef:  
Menno ter Braak
Het nationaal-socialisme als rancuneleer  (uit 1937/2019),  
George Orwell. 
Over nationalisme (uit 1945/2023), 
Albert Camus. Een hogere liefde : brieven aan een Duitse vriend (2024)
Perikles. Voor de democratie (2025)

Terug naar Overzicht alle titels

Huub Buijssen 2

Tegen populisme : strategieën om de democratie te behouden
TRED 2025, 214 pagina's  € 23,99

Korte bio van Huub Buijssen (1953-)

Korte beschrijving
Een inzichtelijk boek over de psychologie achter populisme, met strategieën om populisme tegen te gaan. Dit boek onderzoekt de invloed van populistische partijen op het politieke debat en het maatschappelijke klimaat sinds het begin van de 21e eeuw. Het beschrijft hoe bekende populistische leiders zoals Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán en Weidel vergelijkbare communicatiestrategieën en trucs gebruiken om kiezers aan te trekken. Psycholoog Huub Buijssen biedt lezers een reeks tegenstrategieën om deze populistische tactieken te doorzien en te weerstaan. Het boek bevat voorbeelden en analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten uit zowel binnen- als buitenland, met als doel de lezer inzicht te geven in de werking van populisme en hoe de democratie kan worden beschermd. In duidelijke, doorwrochte stijl geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. 

Huub Buijssen (1953) is o.a. psychogerontoloog en klinisch psycholoog. Zijn werk wordt in meerdere landen uitgegeven. Eerder schreef hij 'De psychologie achter populisme’.

Tekst op website uitgever
Sinds het begin van deze eeuw beheersen populistische partijen het politieke debat. Daarmee hebben ze het maatschappelijk klimaat ingrijpend veranderd. Populisme is geen hogere wiskunde. Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán, Weidel: zij gebruiken allemaal dezelfde communicatieve strategieën en trucs om kiezers te verleiden. Psycholoog Huub Buijssen biedt een reeks tegenstrategieën en leert je hoe je populistische tactieken kunt doorzien. Door de vele sprekende voorbeelden uit binnen- en buitenland en de spannende analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten is het boek zowel boeiend als leerzaam.

Fragment uit hoofdstuk 12. Pakkende frames inzetten als politiek wapen
'Onze huizen, onze toekomst - en zij pakken het ons af!' Toen ik bij ChatGPT de opdracht intikte: genereer een populistische slogan of frame voor de woningcrisis, kreeg ik binnen twee seconden deze oneliner op mijn scherm te zien. Wie de 'zij' is, vermeldt ChatGPT niet, maar het ligt voor de hand om hier aan de asielzoekers te denken. Toen ik ChatGPT vervolgens vroeg om voor de woningcrisis een soortgelijke oneliner te bedenken voor een niet-populistische partij, was dit het resultaat: 'Hoe lossen we de woningcrisis op?' Wat denk je: welke slogan zou mensen het meest in beweging zetten? Ja, een schot voor open doel. In zijn veelgeprezen boek Don't Think of an Elephant: Know Your Values and Frame the Debate houdt de linguïst George Lakoff een warm pleidooi voor het inzetten van frames door reguliere partijen. Als mainstream politieke partijen alleen maar reageren op de voorstellen en kreten van de populisten, laten zij de kans liggen om zelf de politieke agenda en het politieke discours te bepalen. Ik ben het een smet Lakoff: om niet in de demagogische en populistische valkuil te step[pen moeten de gevestigde politieke partijen zelf met eigen sprekende frames komen.

Ik heb het begrip frames al meerder keren gebruikt. Beter laat dan nooit: het wordt tijd om te vertellen wat er onder verstaan wordt. Volgens de invloedrijke Amerikaanse socioloog Erving Goffman, die het begrip in zijn boek Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience introduceerde, is het een denkraam of kader dat bepaalt hoe we de wereld waarnemen. Het geeft aan wat ertoe doet en wat er op het spel staat en heeft daarmee een uitgesproken morele lading: het bepaalt of iets goed of fout is. Een politieke frame is dan ook veel meer dan een communicatietrucje; het is een ideologie in actie! Impliciet verkondigt een frame niet alleen een waarde, maar het geeft tegelijkertijd ook richting aan de oplossing. Omdat framing het denken stuurt en het hart van de kiezer raakt, is het een krachtig instrument in de politiek. Een bruikbaar hulpmiddel voor het maken van goede politieke frames is de zogenaamde plakfactor. (pagina 141-142)

Lees ook: De verborgen psychologie achter populisme : als je dit boek leest, begrijp je Wilders beter...en jezelf (2024)

Terug naar Overzicht alle titels

vrijdag 6 februari 2026

Ilja Leonard Pfeijffer 5

Absolute democratie : kroniek van een aangekondigde afrekening
De Arbeiderspers 2026, 319 pagina's  € 23,99 

Vijftig columns die in 2024 en 225 in de Belgische krant De Morgen verschenen. En niet in (een) De Volkskrant of (de) NRC. Wellicht omdat de Belgische eigenaren van die kranten daar tegem waren?

Wikipedia: Ilja Leonard Pfeijffer (1968)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
We staan voor een keerpunt in de geschiedenis. De democratie wordt in naam van de democratie ontmanteld. In een wereld waarin recht ondergeschikt wordt gemaakt aan het recht van de sterkste, ziet Europa zich niet alleen door zijn vijand bedreigd, maar ook door zijn belangrijkste bondgenoot.

Dit boek is een kroniek en een analyse. Het vertelt het verhaal van de verwording van waarden die ooit een vanzelfsprekend houvast boden en het onderzoekt de oorzaken van deze omwenteling. Ilja Leonard Pfeijffer onthult de mechanismen van deze tijd en ontvouwt de routekaart naar een betere toekomst.

Absolute democratie, dat leest als een spannende en verontrustende roman, is een onmisbaar boek voor kiezers en politici op zoek naar inzicht en hoop.

Fragment uit 2. De zin van het leven
Een systeem dat bij uitstek voldoet aan alle door Thomas Kuhn beschreven kenmerken van een vastgelopen paradigma, is onze westerse, kapitalistische samenleving. Het zal duidelijk zijn dat ons kapitalistische model, dat gebaseerd is op oneindige groei op een in omvang beperkte planeet, onhoudbaar is. Het zal even duidelijke zijn dat de perverse wedkamp die het kapitalisme wil zijn, steeds minder winnaars oplevert ten koste van steeds meer verliezers. Die groeiend eongelijkheid is inherent aan het kapitalisme, en met de observatie dat die toenemende ongelijkheid onacceptabel is, is de conclusie van het syllogisme dat het kapitalisme onacceptabel is niet langer te vermijden. Wat eveneens duidelijk zal zijn, is dat het kapitalistische systeem ons niet gelukkig maakt.
  Ik zal u thans een schokkende waarheid onthullen: dat is ook niet de bedoeling. Het kapitalistische  systeem is ingericht met het doel ons ongelukkig te maken. Na millennia van religieuze en filosofische zoektochten naar de waarheid hebben we in deze jonge eeuw eindelijk ontdekt wat de zin van het leven en waartoe wij op aarde zijn. Wij zijn op aarde om te consumeren. Onze consumptie is de motor van het systeem. Een gelukkig mens is een belabberd consument. Een gelukkig mens heeft niets nodig, want hij of zij is al gelukkig. Daarom is er met malicieuze efficiëntie een systeem bedacht van slavernij waarin een fundamentele levensbehoefte, namelijk een huis, zo onbetaalbaar is gemaakt dat je je het slechts kunt permitteren in ruil voor een levenslange schuld, die je afbetaalt door de mooiste jaren van je leven te vergooien aan het beantwoorden van e-mails en het afvinken van to-do-lijstjes. Deze dwangarbeid maakt je ongelukkig, hetgeen je tracht te compenseren door spullen aan te schaffen waarvan de reclames je beloven dat ze je gelukkig zullen maken. Als compulsieve consument bereik je zodoende je vervulling als mens.
  Als je het eenmaal doorziet, is het simpel. De oplossing voor deze systeemcrisis kan niet gelegen zijn in gepriegel aan belastingschijven. We kunnen de desastreuze opwarming van de aarde niet keren met een paar lapmiddeltjes zonder dat wij het systeem van ongeremde groei als zodanig ter discussie stellen, maar zonder het model van oneindige groei valt de bodem onder het kapitalisme uit. Het is, zoals Einstein dat uitdrukte, onmogelijk om problemen  op te lossen binnen het systeem dat deze problemen heeft gecreëerd. Er is een paradigmawisseling nodig.
  Om onze democratie, en met onze democratie onze rechtsstaat en vrije samenleving, te redden is een drastische herverdeling nodig van economische middelen. Daarbij moeten we inzetten op een scenario van economische krimp. In elk geval tot het moment waarop de mensheid in staat zal zijn om een groot aantal andere planeten te koloniseren, zullen we de mondiale consumptie moeten terugbrengen naar een niveau dat onze arme aarde aankan. We moeten een samenleving creëren die draait om gelijke verdeling van inkomsten in plaats van om competitie. Het model van inkomen op basis van verdienen, dat in onze westerse samenleving een dogma is, is een fictie, omdat niemand op grond van eigen verdiensten multimiljonair wordt. Kapitaal rendeert meer dan arbeid.
  Bovendien zal dit model in de toekomst steeds problematischer worden, wanneer robots en kunstmatige intelligentie de mondiale behoefte aan arbeid zullen reduceren. Dat het voor mensen niet meer nodig zal zijn om te werken, is goed nieuws, om niet te zeggen een heilstijding van messiaanse proporties, op voorwaarde dat de inkomsten uit de productie van de kunstmatige arbeidskrachten eerlijk worden verdeeld. De productiemiddelen dienen in handen te zijn van het volk, zou Karl Marx zeggen. Je moet er niet aan denken dat de eigenaar van de robots alles wat de robots maken zelf mag houden en dat de robots via agressieve overnamen vervolgens in steeds minder handen komen.
  Om al deze redenen zou een basisinkomen een goed begin zijn, in combinatie met een belastingtarief van minstens negentig procent voor extra verdiensten. Marlene Engelhorn wijst ons de weg. (20 januari 2024)

Lees ook: Grand Hotel Europa (2018), Ondraaglijke lichtheid : over het nut en nadeel van de ironie voor het leven (2019), Alkibiades : roman (2023) en De luimen van de leeuw : de bronnen van Alkibiades (uit 2025)

donderdag 5 februari 2026

George Orwell 3

De leeuw en de eenhoorn 
Boom 2026, 104 pagina's € 14,90
Reeks: Boom kleine klassieken.

Oorspronkelijke titel: The lion and the unicorn (1941)

Wikipedia: George Orwell (1903-1950)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Hoe verdedigen we onze democratie tegen het fascisme? Daarover schreef George Orwell in 1941, op het moment dat de Engelse steden zwaar werden gebombardeerd door de nazi’s. Met oorlog terug op het Europese continent en opflakkerend fascisme worstelen ook wij tegenwoordig met die vraag. Orwells antwoord: niet met pacifisme of conservatisme. En zeker niet door te blijven handelen met de vijand. Wel met patriottisme en socialisme. Maar hoe precies? Wat is fascisme eigenlijk? En kun je hartstochtelijk van je land houden zonder een nare nationalist te zijn?

In De leeuw en de eenhoorn verbindt Orwell op weergaloze wijze grote politiek-filosofische vragen met kleine alledaagse dingen als de Britse liefde voor bloemen, voetbal en postzegels verzamelen. Een kritische en tegelijk tedere analyse van zijn land, met memorabele oneliners. Dit filosofische kleinood is uiterst actueel door alle debatten over nationale identiteit.

Fragment uit (het) Eerste deel - Engeland als vaderland
Terwijl ik schrijf, vliegen er hoog beschaafde mensen over die mij proberen te doden.
  Ze koesteren geen vijandigheid tegen mij als individu en ik niet tegen hen. Ze 'doen slechts hun plicht', zoals het gezegde luidt. De meesten van hen zijn ongetwijfeld vriendelijke, gezagsgetrouwe mennen bij wie in het gewone leven niet eens de gedachte aan het plegen van een moord zou opkomen. Daar staat tegenover dat als het één van hen zou lukken mij met een goed gemikte bom op te blazen, hij er geen minuut minder om zou slapen. Hij deint zijn land, dat de macht heeft om hem van het kwaad vrij te spreken.
Je kunt de wereld niet zien zoals hij is, tenzij je de overweldigende kracht erkent van patriotisme, nationale loyaliteit. Onder bepaalde omstandigheden kan patriotisme uiteenvallen, op bepaalde beschavingsniveaus bestaat het niet, maar als een positieve kracht kent het geen gelijke. Het christelijk geloof en het internationaal socialisme zijn in vergelijking zo zwak als stro. Hitler en Mussolini kwamen in hun eigen land hoofdzakelijk aan de macht doordat zij dit begrepen en hun tegenstanders niet. 
 Ook moet je toegeven dat scheidingen tussen de ene en de andere natie zijn gebaseerd op werkelijke verschillen van inzicht. Tot voor kort vond men het normaal om te doen alsof alle mensen sprekend op elkaar lijken, maar in feite weet iedereen met ogen in zij hoofd dat het doorsnee menselijk gedrag enorm verschilt per land. Dingen die in het ene land plaatsvinden, zouden in een ander land nooit kunnen gebeuren. Zo zouden de zuiveringen die Hitler in juni 1934 liet doorvoeren nooit in Engeland hebben kunnen plaatsvinden. En binnen de westerse volkeren wijken de Engelsen behoorlijk af van de anderen. Een geniepige getuigenis daarvan is de afkeer die nagenoeg alle buitenlanders voelen voor de leefwijze in ons land. Maar weinig Europeanen kunnen het verdragen om in Engeland te leven, en zelfs Amerikanen voelen zich meer thuis in Europa.
  Als je terugkeert in Engeland, vanuit welk ander land dan ook, voel je onmiddellijk dat je andere lucht inademt. Al in de allereerste minuten komen tientallen dingetjes samen om je dit gevoel te bezorgen. Het bier is bitterder, de munten zijn zwaarder, het gras is groener, de reclames zijn schreeuweriger. De menigtes in de grote steden, met hun goedaardige knobbelige gezichten, hun slechte tanden en zachte omgangsvormen, zijn anders dan een Europese menigte. Vervolgens word je opgeslokt door de uitgestrektheid van Engeland en raak je een tijdje het gevoel kwijt dat de hele natie één duidelijke aard heeft. Bestaan naties eigenlijk wel echt? Zijn we niet zesenveertig miljoen individuen, allemaal anders? En wat een diversiteit is er in een natie, wat een chaos! Het geklak van klompen in de fabriekssteden van Lancashire, het komen en gaan van de vrachtwagens op de Great North Road, de rijen voor de arbeidsbeurzen, het geratel van de flipperkasten in de pubs in Soho, de oude vrijsters die door de mist op een herfstochtend naar de heilige communie fietsen: dat zijn allemaal niet zomaar onderdelen, maar karakteristieke onderdelen van het Engelse gebeuren. Hoe kun je nou een patroon ontwaren in deze warboel? (pagina 25-26)

Lees ook: Over nationalisme : met een essay van Bas Heijne (1945/2023) en 1984 van George Orwell (1949/2008)

Terug naar Overzicht alle titels


Peter Kanne

Lang zal ik lekker leven : de genotzuchtige Nederlander: van ik-verslaving naar wij-gevoel
Meulenhoff 2026, 264 pagina's € 21,99

Korte bio van Peter Kanne (197?)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Urgent en actueel: Peter Kanne schetst een confronterend beeld van de Nederlandse weerbaarheid en zet je aan het denken. Hoe kunnen we ons leven gezonder, democratischer, duurzamer en meer solidair maken?

Peter Kanne schetst een verontrustend beeld van de Nederlander als genotzuchtige individualist. In vergelijking met inwoners van andere landen trekt de Nederlander zich nog meer terug in zijn eigen kleine, genoegzame wereldje. Gewend – of verwend – als we zijn aan onze luxe en individuele vrijheden, verliezen we de blik op het collectief: de gemeenschap. Maar, zo waarschuwt Kanne, de wal dreigt het schip te keren. Als we niet bereid zijn uit onze comfortabele cocons te stappen, komen niet alleen onze welvaart en onze mentale en fysieke gezondheid, maar ook onze democratie in gevaar.

Aan de hand van objectieve cijfers, wetenschappelijk onderzoek en opinieonderzoek duidt Kanne de ontwikkelingen op het gebied van economie, communicatie, gezondheid, duurzaamheid en democratie. Het vaste patroon: het systeem – de markt, big tech, een weifelende overheid – houdt consumentisme en genotzucht in stand. Maar het individu – de consument, de burger – laat het zich ook makkelijk aanleunen.

In dit boek opent Peter Kanne ons de ogen voor deze patstelling en richt hij de blik op de toekomst. Hoe is dit patroon te doorbreken, hoe kan de Nederlander zijn weerbaarheid terugvinden? En wat zou de rol van de overheid, het bedrijfsleven en de (intellectuele) elite moeten zijn?

‘Lang zal ik lekker leven biedt een helder en volledig overzicht van de geestesgesteldheid van de Nederlandse burger. Peter Kanne schrijft met vaart en humor. Ondanks een genadeloze ontleding van de Nederlander, is zijn boek niet somber.’ Pieter Klok, hoofdredacteur de Volkskrant

‘Peter Kanne houdt zijn lezers een spiegel voor en vraagt: zet je in op zelfredzaamheid of ook op samenredzaamheid? Kanne combineert scherpe analyses met een lekker leesbaar verhaal, waardoor je wordt uitgedaagd om na te denken over je eigen rol in de samenleving.’ Barbara Baarsma, hoogleraar Toegepaste Economie Universiteit van Amsterdam

‘Een zedenschets van de genotzuchtige Nederlander en moreel appel ineen. Een snoepdoos vol inzichten en dwarsverbanden. Een zeer boeiend geheel.’ Sheila Sitalsing, schrijver, journalist en columnist bij de Volkskrant

‘Redelijke, doordachte en scherpe stemmen voeden het publieke gesprek over de kwaliteit van ons gezamenlijke leven. Peter Kanne heeft zo’n stem. Lees Lang zal ik lekker leven en laten we het er dan samen over hebben: wat is er nodig om samen, in solidariteit, langer te leven?’ Erik Pool, voormalig programmadirecteur Dialoog & Ethiek bij de Rijksoverheid

Fragment uit

In 2004-2005 spraken een aantal gasten over het jaarthema: Waarom IK een probleem werd voor ONS

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 31 januari 2026

Gabriel Zucman

Miljardairs betalen geen inkomstenbelasting en daar gaan we een einde aan maken
Atlas Contact 2026, 80 pagina's  € 9,99

Oorspronkelijke titel: Les Milliardaires ne paient pas d'impôt sur le revenu et nous allons y mettre fin (2025)

Wikipedia: Gabriel Zucman (1986)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Het veelbesproken essay over het belasten van de superrijken, van de hand van een van de meest toonaangevende economen ter wereld.

Waarom betalen miljardairs relatief veel minder inkomstenbelasting dan de gewone man? Met die vraag gaf de veelgeprezen econoom Gabriel Zucman de aanzet tot een hoogoplopend debat in zijn thuisland Frankrijk – een debat dat de kloof tussen arm en rijk haarfijn blootlegde. En ook in de rest van de wereld blijken de lasten zeer ongelijk verdeeld. Dankzij het onvermoeibare werk van Zucman is er de laatste jaren steeds meer zicht gekomen op de grootschalige belastingontwijking van superrijken. In dit geruchtmakende essay legt Zucman op beknopte en begrijpelijke wijze zijn plan uit voor de zogeheten ‘Zucman-taks’: een verplichte belasting van 2 procent voor superrijken. Overtuigend toont hij aan waarom deze maatregel leidt tot een rechtvaardigere lastenverdeling en laat hij zien hoe deze belasting ook in Nederland zou kunnen werken.

Met een speciaal voorwoord voor de Nederlandse editie

Fragment uit Minimumbelasting is het krachtigste instrument om miljardairs te laten betalen
Het instrument dat ik voorstel, de invoering van het minimumbelastingtarief voor superrijken, is volgens mij het meest logische antwoord op de statistieken en historische ervaringen die ik zojuist heb samengevat.
  Het gaat erom een nieuw principe in te voeren waarbij de persoonlijke belasting van een superrijk persoon niet onder een harde ondergrens mag zakken. In een rapport dat ik in 2024 aan de G20 voorlegde beschreef ik dit systeem voor het eerst in detail en stelde ik voor dat dit minimum op 2 procent van het vermogen zou worden vastgesteld en dat 'superrijke personen' zouden moeten worden gedefinieerd als mensen met een vermogen van 100 miljoen dollar of meer.
Op basis van de berekeningen die ik samen met mijn collega's van het EU Tax Observatory heb gemaakt, schatte ik dat een dergelijke maatregel wereldwijd jaarlijks tussen de 300 en 380 miljard dollar zou kunnen opleveren, en 67 miljard euro op Europees niveau.
  Dit voorstel werd in februari 2025 aangenomen door het Franse parlement, voordat het enkele maanden later door de senaat werd verworpen. In Frankrijk zijn er ongeveer 1800 huishoudens met een vermogen van meer dan 100 miljoen euro. Hoewel het om erg weinig mensen gaat, zou dit jaarlijks zo'n 20 miljard euro kunnen opleveren (tussen de 15 en 25 miljard; het gebrek aan officiële openbare statistieken zorgt voor wat onzekerheden). Het is zo'n hoog bedrag omdat de miljardairs onder hen bijzonder welvarend zijn. (pagina 53-54)

Lees vooral ook: Limitarisme : pleidooi tegen extreme rijkdom van Ingrid Robeyns (uit 2023) met op die pagina ene verwijzing naar tientallen andere boeken die met dit onderwerp samenhangen.

Artikel: Moneyland: het zal nooit makkelijker zijn om ertegen op te treden dan nu. (april 2019)

Terug naar Overzicht alle titels