dinsdag 22 september 2026

Rens van Tilburg

Alles voor elkaar : hoe onze welvaart iedereen gelukkig kan maken
Uitgeverij Balans 2026, 320 pagina's - € 24,99 

Korte bio van Rens van Tilburg (1974)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Van Tilburg beschrijft hoe Nederland aan de hand van samenwerking, in plaats van concurrentie, een zorgzaam en gelukkig land kan worden. Een inzicht waar iedereen beter van kan worden, rijk en arm.

De meeste Nederlanders hebben het nog nooit zo goed gehad. En toch zijn veel mensen boos en ontevreden. Een groot en groeiend aantal stemt op almaar radicalere populisten die het fundament van onze welvaart en democratie bedreigen. Waar komt die onvrede vandaan? Valt het tij nog te keren? En biedt deze crisis ook kansen?

Rens van Tilburg laat zien dat de overgrote meerderheid van de Nederlanders het juist met elkaar eens is. Zij verlangen naar een land met zorg en zekerheid voor iedereen. Polarisatie is er vooral met de bestuurders. Die beschouwen de wereld als een markt waarop het ieder voor zich is. Dit westerse wereldbeeld heeft de mens een ongekende economische vooruitgang gebracht, maar doet inmiddels meer kwaad dan goed. Miljoenen Nederlanders leven in een achtergestelde positie en keren zich tegen het systeem. Zo dreigt een groeiende ongelijkheid weer een samenleving te ontwrichten.

Van Tilburg beschrijft hoe Nederland een zorgzaam en gelukkig land kan worden. Oude tradities en de nieuwste wetenschappelijke bevindingen wijzen in dezelfde richting: niet concurrentie, maar samenwerken is de kern van de menselijke natuur. Een inzicht waar iedereen beter van kan worden, rijk en arm.

Fragment uit 22. Wat jij vandaag nog kunt doen
En zo zijn we aangekomen bij het belangrijkste hoofdstuk van dit boek. Het hoofdstuk gaat over de echte held van dit verhaal: jijzelf! Natuurlijk kan niemand in zijn eentje de wereld veranderen. Dat hoeft ook niet, zoals in elk goed verhaal krijgt ook hier de held van alle kanten hulp. Deze held is namelijk onderdeel van een beweging die de samenleving op een ander spoor zet, iets wat in de geschiedenis van de mensheid al zo vaak is gedaan. Deze beweging hoef jij niet zelf aan te voeren, maar heeft jou wel nodig omdat voor verandering massa nodig is. Voor verandering zijn voldoende mensen nodig die de noodzaak van verandering zien, die zich daarover uitspreken en daaraan bijdragen.
  Deze verandering start vanuit het besef dat alleen een compleet mens echt gelukkig kan zijn. De koel calculerende homo economicus die zijn nut maximaliseert door zoveel mogelijk inkomen te verwerven en te consumeren, die werk vooral als last ziet, is het product van een pijnlijk eenzijdig westers mensbeeld dat moet plaatsmaken voor een meer compleet en gebalanceerd beeld van wie we zijn en hoe de wereld werkt. Naast competitie door individuen is er ook ruimte nodig voor samenwerking, voor verbinding met andere mensen en de natuur.

  Een nieuw wereldbeeld krijt op allerlei plekken en manieren al vorm. We zagen hoe stevig de wetenschappelijke basis daarvan inmiddels is. Nu is het zaak deze te vertalen naar een nieuwe manier van leven, een nieuwe levenskunst waar wij allemaal beter van zullen worden. Hoe ziet die nieuwe levenskunst eruit? Hoe gaat die ons leven, onze dagelijkse agenda, veranderen? Daar zal ik hier zeker niet het laatste woord over optikken. Er is weliswaar al heel veel geëxperimenteerd en onderzocht, maar nog elke dag verschijnen er nieuwe publicatie met nieuwe inzichten in wat ons gelukkig maakt. Bovendien heeft iedereen andere behoeften afhankelijk van je specifieke karakter en situatie. Hoe die nieuwe wereld eruitziet, is aan ons allen om te ontdekken. Toch zijn er nu ook al zeker wel de nodige lessen te trekken waar vrijwel iedereen zijn voordeel mee kan doen. In 2008 bracht de Britse 'denk- en doetank' New Economics Foundation op verzoek van de Britse overheid in kaart hoe elke Brit zijn voordeel kon doen met de inzichten uit het onderzoek naar 'welzijn' (wellbeing). Het resultaat waren vijf acties waar wij allemaal, vandaag nog, ons voordeel mee kunnen doen. (pagina 187-188)

Hij gaat vervolgens in dit hoofdstuk nader in op de begrippen: Verbind, Wees actief, Wees aandachtig, Blijf leren en geef

Lees vooral ook: De Common Good economie : hoe het kapitalisme iedereen ten goede kan komen van Mariana Mazzucato (uit 2026).

Terug naar Overzicht alle titels

Mariana Mazzucato 5

De Common Good economie : hoe het kapitalisme iedereen ten goede kan komen
Nieuw Amsterdam 2026, 352 pagina's  - € 27,99 

Wikipedia: Mariana Mazzucato (1968)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Manifest voor een economie die gericht is op de belangen van iedereen

We leven in een tijd van scherpe tegenstellingen: ongekende rijkdom naast groeiende ongelijkheid, technologische doorbraken naast falende zorg, een dreigende klimaatcrisis tegenover politieke stilstand. Het vertrouwen in collectieve oplossingen brokkelt af, terwijl eigenbelang en nationalisme terrein winnen.

Mariana Mazzucato laat zien dat deze impasse omgebogen kan worden. De grote uitdagingen van onze tijd vragen om een fundamenteel andere economie: één die is ingericht op samenwerking voor het algemeen belang. Mazzucato presenteert een nieuw economisch raamwerk, gebaseerd op vijf pijlers: heldere algemene doelen, co-creatie tussen publieke en private partijen, collectief leren, het delen van baten en volledige transparantie. Dit betekent zeker geen rem op groei, maar vormt juist de sleutel tot een rechtvaardige, inclusieve en duurzame toekomst.

Fragment uit

Lees ook: : De ondernemende staat : waarom de markt niet zonder overheid kan (uit 2015) De waarde van alles : onttrekken of toevoegen aan de wereldeconomie (uit 2018), Moonshot : grootse missies voor onze economie en samenleving (uit 2021) én De consultancy industrie : hoe consultants bedrijven verzwakken, overheden uithollen, economieën schaden (dat ze schreef met Rosie Collington en in 2023 verscheen).

Lees vooral ook deze (redelijk vergelijkende) boeken: Er is leven na de groei : hoe we onze toekomst realistisch veiligstellen van Paul Schenderling (uit 202) en Alles voor elkaar : hoe onze welvaart iedereen gelukkig kan maken van Rens van Tilburg (uit 2026).

Terug naar Overzicht alle titels

woensdag 16 september 2026

Natasja Gibbs

Waarom een gezonde democratie niet zonder journalisten kan : de zeven pijlers van de journalistiek : een gloedvol pleidooi
Meulenhoff 2026, 96 pagina's  - € 18,99

Wikipedia: Natasja Gibbs (1980)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Een gloedvol pleidooi voor een betere, onafhankelijkere en diversere journalistiek

De journalistiek is de waakhond van de democratie: ze ontmaskert leugens en machtsmisbruik en helpt ons de wereld te begrijpen. Hierdoor kunnen we keuzes maken die gebaseerd zijn op controleerbare informatie. Maar er is iets aan het veranderen. Onze waakhond raakt steeds vaker in de verdrukking door de uiteenlopende belangen van de politiek, het bedrijfsleven en de sociale media. De onafhankelijkheid van de journalistiek is geen garantie meer.

In dit pamflet onderzoekt Natasja Gibbs wat onze journalistiek zou kunnen en móéten zijn in een tijd van groeiend autoritarisme, structurele desinformatie en de enorme invloed van big tech op ons publieke debat. Hoe behouden journalisten hun onafhankelijkheid en hoe krijgen ze ons vertrouwen terug? Hoe beschermen we onze waakhond van de democratie tegen macht, markt en gemakzucht, zodat de journalistiek weer van ons allemaal wordt?

In Waarom een gezonde democratie niet zonder journalisten kan gaat Natasja Gibbs op zoek naar antwoorden op deze vragen en draagt ze alternatieven aan voor hoe het beter kan en beter moet.

Natasja Gibbs werkt al meer dan vijftien jaar voor en achter de schermen bij tal van radio- en televisieprogramma’s en kent de mediawereld van binnenuit.

Citaat
‘Te vaak is de journalistiek gevangen geraakt tussen kijkcijfers, algoritmes, marktwerking en politieke druk. Ondertussen haken mensen af, groeien de blinde vlekken en neemt het vertrouwen af. De vraag is niet hoe we het oude systeem behouden, maar hoe we bouwen aan een journalistiek die weerbaar, divers en toekomstbestendig is. Journalistiek die het publiek dient, niet het systeem.’ Natasja Gibbs

Fragment uit (de) Inleiding
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 was dit spotje op Radio 1 te horen: 'Om je stem uit te brengen moet je goed geïnformeerd zijn. Journalisten zorgen voor betrouwbare informatie, zij stellen vragen en benoemen misstanden. Sommige politieke partijen hebben liever minder journalistiek, minder publieke omroep. Daarmee wordt de democratie benadeeld, daarmee word jij benadeeld, welke politieke kleur je ook hebt.'
  Dit was een boodschap van journalistenvakbond NVJ en de internationale persvrijheidsorganisatie Free Press Unlimited om de kiezer bewust te maken van het belang van de journalistiek voor het uitbrengen van hun stem. Persvrijheid is niet langer vanzelfsprekend in Nederland, stelden ze: 'Journalisten zijn niet meer veilig, een deel van de politiek bemoeit zich met ons domein.' Een verontrustende boodschap kun je wel zeggen.
  Maar wat ik achteraf misschien wel het meest verontrustend vond was de gelatenheid waarmee ik de oproep van mijn vakgenoten aanhoorde, alsof ik in de loop der tijd gewend was geraakt aan deze nieuwe werkelijkheid voor mijn beroepsgroep. En eigenlijk was dat ook niet zo raar, deze  ontwikkeling is al jaren gaande. (pagina 8)

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 7 september 2026

Naomi Klein & Astra Taylor

Eindtijdfascisme : en de strijd om het leven op aarde
De Geus 2026, 400 pagina's  - € 25,99

Oorspronkelijke titel: End times fascism (2026)

Wikipedia: Naomi Klein (1970) en Astra Taylor (1979)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
We zijn de eerste generatie in de geschiedenis van de mensheid die zoveel overlappende bedreigingen tegelijk ervaren. Dat bewustzijn heeft ons gevormd – onze kunst, ons zenuwstelsel, onze dromen. En het heeft het fascisme gevormd dat we moeten bestrijden. Dit boek is een baanbrekende analyse van een nieuw fascisme én biedt een hoopvol alternatief voor een gedeelde toekomst.

Fragment uit

Lees ook:  No time : verander nu, voor het klimaat alles verandert van Naomi Klein (uit 2014), Nee is niet genoeg : tegen Trumps shocktherapie, voor de wereld die we nodig hebben (uit 2017), Brand! een vurig pleidooi voor een nieuwe groene politiek (uit 2019) en Dubbelganger : een reis naar de spiegelwereld (2023).

Terug naar Overzicht alle titels

Christine M. Korsgaard

Dieren zoals wij : onze plichten naar andere dieren
Noordboek 2026, 480 pagina's - € 29,90
Reeks: Dierenrechtenbibliotheek

Oorspronkelijke titel: Fellow Creatures: Our obligations to other animals (2018)

Wikipedia: Christine M. Korsgaard (1952)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De Amerikaanse filosoof Christine M. Korsgaard ontwikkelt in dit boek een invloedrijke dierethiek. Ze gaat uit van het kantiaanse principe dat we dieren niet als middel mogen gebruiken voor onze eigen doelen. Dieren hebben eigen doelen. Het welzijn van elk voelend wezen horen we te behandelen als doel op zich, en dus als iets van absoluut belang. Korsgaard veegt de vloer aan met de gedachte dat de mens belangrijker is dan de andere dieren, dat onze morele aard ons superieur maakt aan de andere dieren, en dat we door onze unieke capaciteiten beter zijn dan de andere dieren. Ze behandelt een aantal praktische vragen: of we het recht hebben om dieren te eten, ze in te zetten bij dierexperimenten, of we ze voor ons kunnen laten werken, of we dieren mogen inzetten in oorlogen, of we ze als huisdier mogen houden, en waarom het verkeerd is dieren te laten uitsterven. Het nawoord bij dit standaardwerk is van GAIA-voorzitter en dierenactivist Michel Vandenbosch en filosoof Johan Braeckman.

Fragment uit

Boeken over onze nieuwe omgang met niet-dieren en dingen


Gaurav Suri & Jay McClelland

Waar denken begint : hoe intelligentie ontstaat in mensen en machines
New scientist 2026, pagina's - € 29,99

Oorspronkelijke titel: The Emergent Mind: How Intelligence Arises in People and Machines (2025)

Wikpedia: Gaurav Suri (19?)en Jay McClelland (1948)

Korte bespreking

Tekst op website uitgever
De neuronen waaruit onze hersenen bestaan, zijn relatief eenvoudig. Maar uit hun interactie ontstaat iets ontzettend complex: het menselijk denken. Om dit fenomeen te begrijpen, hebben wetenschappers ooit neurale netwerken ontwikkeld als model voor ons brein. Die netwerken vormen nu de drijvende kracht achter kunstmatige intelligentie.

In Waar denken begint leggen Gaurav Suri en Jay McClelland stap voor stap uit hoe intelligentie kan ontstaan in zo’n netwerk van neuronen. Hoe ontwikkelt een systeem eigenschappen die niet in de afzonderlijke delen besloten zitten? Het boek geeft een baanbrekende kijk op hoe een neuraal netwerk gedachten, emoties en ideeën kan creëren, zowel bij mensen als bij machines.

Waar denken begint beschrijft hoe we tot beslissingen komen, waarom we van gedachten veranderen en hoe onze ervaringen ons denken beïnvloeden. Het boek schetst hoe de werelden van menselijke en kunstmatige intelligentie elkaar beginnen te kruisen en geeft een nieuw antwoord op een van de oudste vragen van de mensheid: waar komen onze gedachten vandaan?

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Byung-Chul Han 9

Zonder respect
Ten Have 2027, 112 pagina's  - € 14,99

Oorspronkelijke titel: Ohne Respekt : eine soziale Krise (2026)

Verschijnt april 2027

Wikipedia: Byung-Chul Han (1959)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
In zijn nieuwe essay onderzoekt Byung-Chul Han met analytische scherpte en poëtische diepte het dramatische verval van een centrale sociale deugd: respect. Wat ooit het fundament van samenleven was, lijkt te verdwijnen in een samenleving van narcisme, competitie en digitale ontremming. De strijd om respect verandert in een strijd om status, wat leidt tot verdeeldheid, geweld en sociale erosie. Han laat zien hoe respect, zelfwaardering en sociale verbondenheid onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn – en hoe hun verlies de samenleving van binnenuit uitholt.

Fragment uit

Lees ook: 
De vermoeide samenleving / De transparante samenleving / De terugkeer van Eros (2011-2013), 
Psychopolitiek : neoliberalisme en de nieuwe machtstechnieken (uit 2015), 
Infocratie : digitalisering en de crisis van de democratie (2022), 
De palliatieve maatschappij : pijn vandaag de dag (2022), 
Vita contemplativa : over inactiviteit (uit 2023), 
De crisis van het narratieve (uit 2024), 
Over het verdwijnen van rituelen : een topologie van het heden (2025), 
Spreken over God : een dialoog met Simone Weil (2025)

Terug naar Overzicht alle titels