donderdag 1 oktober 2026

Oliver Bullough 3

Dirty money : hoe de financiële onderwereld onze economie in zijn greep heeft
Thomas Rap 2026, 415 pagina's  - € 27,50

Oorspronkelijke titel: Everybody loves our dollars (2026)

Wikipedia: Oliver Bullough (1977)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De drugskartels van Zuid-Amerika zouden nergens zijn zonder witwassen, net als Nigeriaanse kleptocraten, Afghaanse terroristen, Amerikaanse belastingontduikers en mensen- (en dieren smokkelaars overal ter wereld. Zonder witwassen zouden maar weinig vermogensdelicten de moeite waard zijn. In de criminele wereld is contant geld nog steeds koning, de opties om geld te verplaatsen en te verbergen zijn veiliger en ondoordringbaarder dan ooit. Alle inspanningen op het gebied van wetgeving, diplomatie, vervolging en naleving zijn volledig mislukt. Het ontbreekt niet aan de wil om het uit te roeien; het ontbreekt aan inzicht. Oliver Bullough neemt je mee op een reis door de schaduwzijde van de wereldeconomie.

Fragment uit (de) Inleiding - 2 tot 5 procent van alles
ik begon over financiële criminaliteit te schrijven in 2014, nadat Oekraïners maandenlang het centrum van hun hoofdstad hadden bezet uit protest tegen een corrupte president die het geld van het volk had gestolen en het had uitgegeven aan smakeloze paleizen en blingbling. Ik had jarenlang in en rond de voormalige Sovjet-Unie gewoond en me afgevraagd waarom landen als Rusland, Azerbeidzjan of Oekraïne er niet in waren geslaagd een democratisch systeem op te bouwen zoals bijvoorbeeld Tsjechië dat wel had gedaan. Het antwoord zou corruptie kunnen zijn, en toen ik het voormalige Oekraïense regime begon te onderzoeken, schrok ik van de mate waarin de topambtenaren waren verweven met de westerse economieën: ze hadden bankrekeningen, lege bv's en advocaten, allemaal met een onberispelijke reputatie.
  Ik verdeelde de wereld altijd onder in 'rechtsstaten' - de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Oostenrijk, enzovoort - en 'niet-rechtsstaten', waarbij ik me voorstelde dat de scheidslijnen net zo absoluut waren als in een rapportage van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar die scheidslijnen bestonden eigenlijk niet.
  Ik sprak met ambtenaren, politieagenten, zakenlui, bankiers, advocaten, activisten, journalisten, en ze vertelden me allemaal hetzelfde: Oekraïense kleptocraten werden door het Westen het hof gemaakt, niet gemeden: onze beste experts werkten mee aan hun zwendel- en oplichtingspraktijken. Het was verontrustend te beseffen dat zwart geld niet alleen vrijelijk vloeide tussen corrupte ambtenaren en zogenaamd eerlijke landen, maar dat de bezitters hun rijkdom ook zo makkelijk konden veiligstellen. Ik schreef wat ik had gevonden in een rapport voor een denktank, en als ik eerlijk ben hoopte ik dat de redactie me zou vertellen dat ik het mis had: 'Ik snap waarom je er zo over denkt, maar hier zijn tien redenen waarom dit echt niet gebeurt.' In plaats daarvan complimenteerden ze me met mijn werk en beloofden het aan een zo breed mogelijk publiek te presenteren. Ik hoopte nog steeds - als een zesjarige die soms schrikt van grote mensen - dat een volwassene me zou beloven dat alles goed kwam en dat ik weer rustig kon gaan slapen. Maar niets van dat alles: mensen die mijn verlag lazen of me hoorden spreken, waren het met me eens. Toen ze met hun eigen bevindingen kwamen, werd ik alleen maar zekerder van mijn zaak.
  Dus als ik het niet bij het verkeerde eind had, hoe kon zoiets vreselijks dan gebeuren? De enige verklaring waarom westerse mensen en instellingen corruptie actief mogelijk maakten - ook mensen als Vladimir Poetin en zijn vrienden, die zichzelf de gezworen vijanden noemden van alles waar het Westen kennelijk voor stond - was toch dat onze leiders er niets van afwisten? Dus besloot ik ze erover te informeren. Samen met vrienden organiseerden we kleptocratie-rondleidingen om de aandacht te vestigen op het Londense vastgoed van oligarchen, kleptocraten en andere corrupte ambtenaren; ik schreef artikelen; ik maakte radioprogramma's; ik getuigde voor parlementaire commissies; ik begon een boek te schrijven gedeeltelijk met de gedachte dat zo'n ernstig probleem zeker opgelost zou zijn voordat het gepubliceerd werd.
  Het probleem werd niet opgelost. (pagina 17-19)

Lees ook:: Moneyland : een zoektocht naar het verborgen geld van de superrijken en de multinationals (uit 2019) en De butler van de wereld : hoe Groot-Brittannië handlanger werd van oligarchen, belastingontduikers en criminelen (uit 2023).

Terug naar Overzicht alle titels

Jona van Loenen

De babyboomerbiljoenen : hoe de grootste erfenis ooit ons allemaal armer maakt, en wat we daartegen kunnen doen
Spectrum 2026, 264 pagina's  - € 27,50

Wikipedia: Jona van Loenen (1994)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
In De babyboomerbiljoenen legt econoom en bestsellerauteur Jona van Loenen uit dat we leven in een erfocratie, waarin je positie niet door talent maar door de bankrekening van je ouders wordt bepaald.

Hoe de grootste erfenis ons allemaal armer maakt, en wat we daartegen kunnen doen - ‘Wat een aanwinst voor het debat.’ Joris Luyendijk

Er komt een tsunami op ons af en we zullen overspoeld worden: niet door water, maar door geld. De babyboomers in Nederland bezitten 1000 miljard, oftewel: 1 biljoen euro, en de komende decennia vindt dan ook de grootste vermogensoverdracht ooit plaats. Terwijl iedereen zich rijk rekent, is er één ding dat we allemaal vergeten: dit zal een economische ramp worden. Als we niet ingrijpen, dan worden we hier allemaal armer van.

In De babyboomerbiljoenen legt Jona van Loenen bloot op welk kruispunt we staan als samenleving. We leven niet langer in een meritocratie, waarin talent en inzet bepalen waar je terechtkomt, maar in een erfocratie: een samenleving waarin je positie door de bankrekening van je ouders wordt bepaald. Met scherpe analyses laat Van Loenen zien hoe we hier terecht zijn gekomen, waarom dit de samenleving zal ontwrichten en wat we ertegen kunnen doen. Een baanbrekend boek over de grootste crisis van de komende jaren, waar tot nu toe niemand het écht over heeft.

Jona van Loenen is schrijver, columnist en econoom. Hij is regelmatig op televisie te zien, onder meer als huiseconoom van Pauw & De Wit. Daarnaast is hij actief binnen de start-upwereld. Zo stond hij aan de basis van Gain, een van de snelstgroeiende FinTech bedrijven van Europa. Van Loenen heeft een populaire Substack met ruim 14.000 abonnees en schreef eerder de bestseller Waarom de laagsteprijsgarantie ervoor zorgt dat jij te veel betaalt.

‘Een confronterende afrekening met ons Nederlandse zelfbeeld als land van gelijkheid.’ Klaas Dijkhoff
‘Het boek dat de politiek niet wil dat je leest.’ Arend Jan Boekestijn
‘Jona van Loenen kijkt fundamenteel anders naar de wereld. Wat een aanwinst voor het debat.’ Joris Luyendijk‘Overtuigend pleidooi voor een eerlijker land.’ Hannah Prins‘Dit boek verklaart de onvrede van ons tijdperk. Jona benoemt het haarscherp, en biedt een uitweg. Lezen!’ Bas Erlings
‘De grootste crisis die niemand ziet. Dit boek moet je lezen.’ Maarten van Rossum

Fragment uit

Lees vooral ook: Limitarisme : pleidooi tegen extreme rijkdom van Ingrid Robeyns (uit 2023) en Uitgewoond : waarom het hoog tijd is voor een nieuwe woonpolitiek van Cody Hochstenbach (uit 2022).

Terug naar Overzicht alle titels

dinsdag 22 september 2026

Rens van Tilburg

Alles voor elkaar : hoe onze welvaart iedereen gelukkig kan maken
Uitgeverij Balans 2026, 320 pagina's - € 24,99 

Korte bio van Rens van Tilburg (1974)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Van Tilburg beschrijft hoe Nederland aan de hand van samenwerking, in plaats van concurrentie, een zorgzaam en gelukkig land kan worden. Een inzicht waar iedereen beter van kan worden, rijk en arm.

De meeste Nederlanders hebben het nog nooit zo goed gehad. En toch zijn veel mensen boos en ontevreden. Een groot en groeiend aantal stemt op almaar radicalere populisten die het fundament van onze welvaart en democratie bedreigen. Waar komt die onvrede vandaan? Valt het tij nog te keren? En biedt deze crisis ook kansen?

Rens van Tilburg laat zien dat de overgrote meerderheid van de Nederlanders het juist met elkaar eens is. Zij verlangen naar een land met zorg en zekerheid voor iedereen. Polarisatie is er vooral met de bestuurders. Die beschouwen de wereld als een markt waarop het ieder voor zich is. Dit westerse wereldbeeld heeft de mens een ongekende economische vooruitgang gebracht, maar doet inmiddels meer kwaad dan goed. Miljoenen Nederlanders leven in een achtergestelde positie en keren zich tegen het systeem. Zo dreigt een groeiende ongelijkheid weer een samenleving te ontwrichten.

Van Tilburg beschrijft hoe Nederland een zorgzaam en gelukkig land kan worden. Oude tradities en de nieuwste wetenschappelijke bevindingen wijzen in dezelfde richting: niet concurrentie, maar samenwerken is de kern van de menselijke natuur. Een inzicht waar iedereen beter van kan worden, rijk en arm.

Fragment uit 22. Wat jij vandaag nog kunt doen
En zo zijn we aangekomen bij het belangrijkste hoofdstuk van dit boek. Het hoofdstuk gaat over de echte held van dit verhaal: jijzelf! Natuurlijk kan niemand in zijn eentje de wereld veranderen. Dat hoeft ook niet, zoals in elk goed verhaal krijgt ook hier de held van alle kanten hulp. Deze held is namelijk onderdeel van een beweging die de samenleving op een ander spoor zet, iets wat in de geschiedenis van de mensheid al zo vaak is gedaan. Deze beweging hoef jij niet zelf aan te voeren, maar heeft jou wel nodig omdat voor verandering massa nodig is. Voor verandering zijn voldoende mensen nodig die de noodzaak van verandering zien, die zich daarover uitspreken en daaraan bijdragen.
  Deze verandering start vanuit het besef dat alleen een compleet mens echt gelukkig kan zijn. De koel calculerende homo economicus die zijn nut maximaliseert door zoveel mogelijk inkomen te verwerven en te consumeren, die werk vooral als last ziet, is het product van een pijnlijk eenzijdig westers mensbeeld dat moet plaatsmaken voor een meer compleet en gebalanceerd beeld van wie we zijn en hoe de wereld werkt. Naast competitie door individuen is er ook ruimte nodig voor samenwerking, voor verbinding met andere mensen en de natuur.

  Een nieuw wereldbeeld krijt op allerlei plekken en manieren al vorm. We zagen hoe stevig de wetenschappelijke basis daarvan inmiddels is. Nu is het zaak deze te vertalen naar een nieuwe manier van leven, een nieuwe levenskunst waar wij allemaal beter van zullen worden. Hoe ziet die nieuwe levenskunst eruit? Hoe gaat die ons leven, onze dagelijkse agenda, veranderen? Daar zal ik hier zeker niet het laatste woord over optikken. Er is weliswaar al heel veel geëxperimenteerd en onderzocht, maar nog elke dag verschijnen er nieuwe publicatie met nieuwe inzichten in wat ons gelukkig maakt. Bovendien heeft iedereen andere behoeften afhankelijk van je specifieke karakter en situatie. Hoe die nieuwe wereld eruitziet, is aan ons allen om te ontdekken. Toch zijn er nu ook al zeker wel de nodige lessen te trekken waar vrijwel iedereen zijn voordeel mee kan doen. In 2008 bracht de Britse 'denk- en doetank' New Economics Foundation op verzoek van de Britse overheid in kaart hoe elke Brit zijn voordeel kon doen met de inzichten uit het onderzoek naar 'welzijn' (wellbeing). Het resultaat waren vijf acties waar wij allemaal, vandaag nog, ons voordeel mee kunnen doen. (pagina 187-188)

Hij gaat vervolgens in dit hoofdstuk nader in op de begrippen: Verbind, Wees actief, Wees aandachtig, Blijf leren en geef

Lees vooral ook: De Common Good economie : hoe het kapitalisme iedereen ten goede kan komen van Mariana Mazzucato (uit 2026).

Terug naar Overzicht alle titels

Mariana Mazzucato 5

De Common Good economie : hoe het kapitalisme iedereen ten goede kan komen
Nieuw Amsterdam 2026, 352 pagina's  - € 27,99 

Wikipedia: Mariana Mazzucato (1968)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Manifest voor een economie die gericht is op de belangen van iedereen

We leven in een tijd van scherpe tegenstellingen: ongekende rijkdom naast groeiende ongelijkheid, technologische doorbraken naast falende zorg, een dreigende klimaatcrisis tegenover politieke stilstand. Het vertrouwen in collectieve oplossingen brokkelt af, terwijl eigenbelang en nationalisme terrein winnen.

Mariana Mazzucato laat zien dat deze impasse omgebogen kan worden. De grote uitdagingen van onze tijd vragen om een fundamenteel andere economie: één die is ingericht op samenwerking voor het algemeen belang. Mazzucato presenteert een nieuw economisch raamwerk, gebaseerd op vijf pijlers: heldere algemene doelen, co-creatie tussen publieke en private partijen, collectief leren, het delen van baten en volledige transparantie. Dit betekent zeker geen rem op groei, maar vormt juist de sleutel tot een rechtvaardige, inclusieve en duurzame toekomst.

Fragment uit

Lees ook: : De ondernemende staat : waarom de markt niet zonder overheid kan (uit 2015) De waarde van alles : onttrekken of toevoegen aan de wereldeconomie (uit 2018), Moonshot : grootse missies voor onze economie en samenleving (uit 2021) én De consultancy industrie : hoe consultants bedrijven verzwakken, overheden uithollen, economieën schaden (dat ze schreef met Rosie Collington en in 2023 verscheen).

Lees vooral ook deze (redelijk vergelijkende) boeken: Er is leven na de groei : hoe we onze toekomst realistisch veiligstellen van Paul Schenderling (uit 202) en Alles voor elkaar : hoe onze welvaart iedereen gelukkig kan maken van Rens van Tilburg (uit 2026).

Terug naar Overzicht alle titels

woensdag 16 september 2026

Natasja Gibbs

Waarom een gezonde democratie niet zonder journalisten kan : de zeven pijlers van de journalistiek : een gloedvol pleidooi
Meulenhoff 2026, 96 pagina's  - € 18,99

Wikipedia: Natasja Gibbs (1980)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Een gloedvol pleidooi voor een betere, onafhankelijkere en diversere journalistiek

De journalistiek is de waakhond van de democratie: ze ontmaskert leugens en machtsmisbruik en helpt ons de wereld te begrijpen. Hierdoor kunnen we keuzes maken die gebaseerd zijn op controleerbare informatie. Maar er is iets aan het veranderen. Onze waakhond raakt steeds vaker in de verdrukking door de uiteenlopende belangen van de politiek, het bedrijfsleven en de sociale media. De onafhankelijkheid van de journalistiek is geen garantie meer.

In dit pamflet onderzoekt Natasja Gibbs wat onze journalistiek zou kunnen en móéten zijn in een tijd van groeiend autoritarisme, structurele desinformatie en de enorme invloed van big tech op ons publieke debat. Hoe behouden journalisten hun onafhankelijkheid en hoe krijgen ze ons vertrouwen terug? Hoe beschermen we onze waakhond van de democratie tegen macht, markt en gemakzucht, zodat de journalistiek weer van ons allemaal wordt?

In Waarom een gezonde democratie niet zonder journalisten kan gaat Natasja Gibbs op zoek naar antwoorden op deze vragen en draagt ze alternatieven aan voor hoe het beter kan en beter moet.

Natasja Gibbs werkt al meer dan vijftien jaar voor en achter de schermen bij tal van radio- en televisieprogramma’s en kent de mediawereld van binnenuit.

Citaat
‘Te vaak is de journalistiek gevangen geraakt tussen kijkcijfers, algoritmes, marktwerking en politieke druk. Ondertussen haken mensen af, groeien de blinde vlekken en neemt het vertrouwen af. De vraag is niet hoe we het oude systeem behouden, maar hoe we bouwen aan een journalistiek die weerbaar, divers en toekomstbestendig is. Journalistiek die het publiek dient, niet het systeem.’ Natasja Gibbs

Fragment uit (de) Inleiding
In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen in oktober 2025 was dit spotje op Radio 1 te horen: 'Om je stem uit te brengen moet je goed geïnformeerd zijn. Journalisten zorgen voor betrouwbare informatie, zij stellen vragen en benoemen misstanden. Sommige politieke partijen hebben liever minder journalistiek, minder publieke omroep. Daarmee wordt de democratie benadeeld, daarmee word jij benadeeld, welke politieke kleur je ook hebt.'
  Dit was een boodschap van journalistenvakbond NVJ en de internationale persvrijheidsorganisatie Free Press Unlimited om de kiezer bewust te maken van het belang van de journalistiek voor het uitbrengen van hun stem. Persvrijheid is niet langer vanzelfsprekend in Nederland, stelden ze: 'Journalisten zijn niet meer veilig, een deel van de politiek bemoeit zich met ons domein.' Een verontrustende boodschap kun je wel zeggen.
  Maar wat ik achteraf misschien wel het meest verontrustend vond was de gelatenheid waarmee ik de oproep van mijn vakgenoten aanhoorde, alsof ik in de loop der tijd gewend was geraakt aan deze nieuwe werkelijkheid voor mijn beroepsgroep. En eigenlijk was dat ook niet zo raar, deze  ontwikkeling is al jaren gaande. (pagina 8)

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 7 september 2026

Naomi Klein & Astra Taylor

Eindtijdfascisme : en de strijd om het leven op aarde
De Geus 2026, 507 pagina's  - € 25,99

Oorspronkelijke titel: End times fascism and the fight for the living world (2026)

Wikipedia: Naomi Klein (1970) en Astra Taylor (1979)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
We zijn de eerste generatie in de geschiedenis van de mensheid die zoveel overlappende bedreigingen tegelijk ervaren. Dat bewustzijn heeft ons gevormd – onze kunst, ons zenuwstelsel, onze dromen. En het heeft het fascisme gevormd dat we moeten bestrijden. Dit boek is een baanbrekende analyse van een nieuw fascisme én biedt een hoopvol alternatief voor een gedeelde toekomst.

Fragment uit 3. Echte crises en valse profeten - Hoe symptomen 'tekenen' worden
De tijd is op

Waarom timmeren eindtijdfanatici vandaag in zoveel landen zo duchtig aan de weg? Zoals we zagen hebben potentiële theocraten gedurende decennia in de politieke wildernis aan hun macht en instituties gebouwd, tot aan het punt dat ze de machtscentra konden bestormen. Dat verklaart echter nog niet waarom de eindtijdrage, terwijl we aan dit boek werkten, ook op allerlei ongrijpbare manieren intensifieerde. Zoals toen #RaptureTol viral ging op TikTok en vele duizenden mensen er kennelijk van overtuigd waren dat God hen op 23 september 2025 zou opslurpen richting de hemel, net zoals gebeurt in de Left-Behind-reeks. Sommigen wisten het zo zeker dat ze hun bezittingen verkochten en hun baan opzegden. Anderen sloegen hun slag en boden aan om voor huisdieren te zorgen wanneer hun baasjes verdwenen, vanzelfsprekend voor een torenhoge, vooraf betaalde prijs. September kwam, en ging, zonder dat mensen massaal verdwenen, maar op goksite Polymarket werd wel bijna 3,3 miljoen dollar aan weddenschappen afgesloten op de vraag 'Zal Jesus Christus in 2025 terugkeren?' Terwijl we dit schreven wordt de pot aan de weddenschap of hij 'voor 2027' zal terugkeren steeds vetter; op een gegeven moment gokte 35 procent op 'ja'.
  Deze trends wijzen in de richting van een andere factor achter de opkomst van het messianisme, een die vaak over het hoofd wordt gezien. Het is het simpele gegeven dat onze wereld, net als die van Columbus trouwens, aanmerkelijk instabieler is geworden en de ene enorme shock na de andere voortbrengt. Wij allemaal, niet alleen de theocraten in de dop zijn, van dat besef doordrongen. De reden hiervoor is even simpel als immens: ons economische systeem is gebouwd op onbeperkte groei en op onbegrensde rijkdom voor de winnaars. Ook is onze economie gebouwd op een verhaal: het verhaal dat we voor eeuwig kunnen doorgaan met groeien en consumeren, en er niet zoiets bestaat als genoeg. 
  Dat verhaal is tegen een muur geknald. Overal om ons heen zien we het bewijs voor deze botsing. Het kan worden gezien en gemeten in de massa-uitstervingen van soorten, de stijgende zeewaterspiegel, oorlogen om grondstoffen, het oppotten van rijkdommen, verstoorde toeleveringsketens, stijgende kosten van het levensonderhoud, massale ontheemding en in natuurrampen die toenemen in frequentie, hevigheid en kosten.
  We kunnen moeilijk zeggen dat we niet zijn gewaarschuwd.
(pagina 108-109)

Lees ook:  No time : verander nu, voor het klimaat alles verandert van Naomi Klein (uit 2014), Nee is niet genoeg : tegen Trumps shocktherapie, voor de wereld die we nodig hebben (uit 2017), Brand! een vurig pleidooi voor een nieuwe groene politiek (uit 2019) en Dubbelganger : een reis naar de spiegelwereld (2023).

Terug naar Overzicht alle titels

Christine M. Korsgaard

Dieren zoals wij : onze plichten naar andere dieren
Noordboek 2026, 480 pagina's - € 29,90
Reeks: Dierenrechtenbibliotheek

Oorspronkelijke titel: Fellow Creatures: Our obligations to other animals (2018)

Wikipedia: Christine M. Korsgaard (1952)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De Amerikaanse filosoof Christine M. Korsgaard ontwikkelt in dit boek een invloedrijke dierethiek. Ze gaat uit van het kantiaanse principe dat we dieren niet als middel mogen gebruiken voor onze eigen doelen. Dieren hebben eigen doelen. Het welzijn van elk voelend wezen horen we te behandelen als doel op zich, en dus als iets van absoluut belang. Korsgaard veegt de vloer aan met de gedachte dat de mens belangrijker is dan de andere dieren, dat onze morele aard ons superieur maakt aan de andere dieren, en dat we door onze unieke capaciteiten beter zijn dan de andere dieren. Ze behandelt een aantal praktische vragen: of we het recht hebben om dieren te eten, ze in te zetten bij dierexperimenten, of we ze voor ons kunnen laten werken, of we dieren mogen inzetten in oorlogen, of we ze als huisdier mogen houden, en waarom het verkeerd is dieren te laten uitsterven. Het nawoord bij dit standaardwerk is van GAIA-voorzitter en dierenactivist Michel Vandenbosch en filosoof Johan Braeckman.

Fragment uit

Boeken over onze nieuwe omgang met niet-dieren en dingen