Frédéric Martel

Tegen het Westen : in gesprek met onze vijanden
Uitgeverij Balans 2026, 672 pagina's  - € 39,95

Oorspronkelijke titel: Occidents : enquête sur nos ennemis (2026)

Wikipedia: Frédéric Martel (1967)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Onderzoeker en journalist Frédéric Martel besloot met onze zelfverklaarde vijanden in gesprek te gaan. Hij reisde de wereld rond en sprak meer dan tweeduizend politieke en strategische sleutelfiguren.

We zitten midden in een wereldoorlog van ideeën. Van Rusland tot de Verenigde Staten, van China tot Iran, van het Midden-Oosten tot het mondiale Zuiden vallen mensen ‘het Westen’ aan. Ze proberen Europa uit elkaar te spelen en willen de bestaande wereldorde vernietigen.

Maar wat is het Westen in hun ogen precies? Wat zijn de grieven ertegen en wie zijn deze mensen? Onderzoeker en journalist Frédéric Martel besloot met onze zelfverklaarde vijanden in gesprek te gaan. Hij reisde de wereld rond en sprak meer dan tweeduizend politieke en strategische sleutelfiguren. Zo ontmoette hij de ideologen achter Xi Jinping, de intellectuelen rond Poetin, de kring van Bolsonaro en de propagandisten van Hamas. Hij interviewde de adviseurs van Orbán, Erdoğan, Maduro en anderen, en hij sprak de mensen rond Donald Trump, onder wie Steve Bannon.

Voor ieder van hen bleek het Westen iets anders te betekenen. Sommigen vinden Europa te kapitalistisch, anderen noemen ons te woke, of juist te liberaal, imperialistisch, hypocriet, dictatoriaal. Maar wat hen allemaal dwarszit is onze democratie, de open samenleving die Europa wil zijn met universele, verlichte waarden als mensenrechten, pluralisme en vrijheid van meningsuiting. De westerse democratieën zijn zeker niet perfect, erkent ook Martel in dit unieke, mee slepende en onthullende meesterwerk, maar het is cruciaal om ze te blijven verdedigen. Nu meer dan ooit.

Fragment uit (de) Proloog - Hun ideeënwereld
'Het Westen' is een obsessie van Steve Bannon, maar paradoxaal genoeg ook van alle antiwesterlingen van onze tijd. Het is hun idee-fixe. Ze zijn allemaal bezig aan een missie, al is dat aan twee uiteinden van het politieke spectrum. Maar waarover hebben ze het nu echt?  Elk heeft zijn eigen 'Westen'. Elk heeft eigen redenen om afkeer van 'het Westen' te hebben. Antiamerikanisme, antioccidentalisme, antikolonialisme, antieuropeanisme, antizionisme... De afkeer is veelvormig en niet duidelijk afgebakend: aan deze term kun je allerlei ideologische noties koppelen. 
  Ten eerste de geografie. De zon komt overal op en gaat overal onder, wat inhoudt dat het Avondland - daar waar de zon ondergaat - meeschuift met de lengtegrad. Het Westen - 'het Avondland' - is eenvoudigweg daar waar de zon ondergaat! Voor de Amerikanen is het Westen Californië, Arizona en de deelstaten van de Grote Oceaan. Once Upon a Time in the West. Wanneer Vietnamezen 'het Westen' zeggen bedoelen ze de Fransen en Amerikanen. In India verwijst het Westen, soms bewonderd en dan weer verguisd, naar de Verenigde Staten, een land dat ooit 'West-Indië' werd genoemd. In Turkije wordt het Westen van oudsher vertegenwoordigd door Rome: het West-Romeinse Rijk tegenover Byzantium, dat het Oost-Romeinse Rijk vormde. In Palestina, Libanon en Syrië is Israël de 'westerse' vijand. Maar Israël ligt in de Oriënt, niet in de Occident. Voor Cuba ligt het Westen in het noorden: het zijn de Verenigde Staten. Ook in Mexico richt de antiwesterse kritiek zich op Noord-Amerika, maar tevens op de Spaanse kolonisator - die voor dat land in het oosten ligt. Het moge duidelijk zijn dat we eerst eens even helderheid in de terminologie moeten scheppen.
  De aanduiding van het Westen kwam vooral in zwang tijdens de Koude Oorlog: Europa was verdeeld tussen het 'Oosten' van de Sovjets en het kapitalistische en liberale 'Westen'.  Aangezien het IJzeren Gordijn dwarsdoor Europa liep, kon de term 'Europa' niet worden gebruikt als synoniem voor de 'Vrije Wereld'. Daarom werd hij vervangen door 'het Westen'.  Voor de landen van Midden= en Oost Europa bestond het Westen uit de Bondsrepubliek Duitsland en West-Europa; en voor West-Europeanen lagen de Oost-Europese landen achter het IJzeren Gordijn. Maar tegenwoordig zijn deze landen uit het Oosten opgeschoven naar het 'Westen'. Tussen 1950 en 1990 waren de woorden 'Europa' en 'het Westen' dus niet langer synoniem, om verwarring te voorkomen tussen de Europese landen van het Warschaupact en die van de NAVO. De geografie en de geschiedenis overlapten niet langer. (pagina 25-26)

Terug naar Overzicht alle titels

Arnon Grunberg 2

Mogen we nog een beetje leven? : essay
Atlas Contact 2026, 128 pagina's  - € 19,99

Wikipedia: Arnon Grunberg (1971)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
We leven in een tijd waarin de universele mensenrechten niet alleen minder worden nageleefd, maar zelfs steeds minder met de mond worden beleden. In dit essay gaat Arnon Grunberg op zoek naar de wortels van het universalisme en komt uit bij Jezus’ Bergrede. Hoewel hij de aantrekkingskracht ervan begrijpt, observeert hij ook dat deze leer vanaf het begin weerstand opriep. Jezus appelleerde aan een universeel verlangen naar verlossing van lijden, maar stelde er een opdracht tegenover – namelijk het liefhebben van je vijand – die misschien wel te veel van de mensen vroeg. Toch zijn we nog niet van religie af, juist ook in het politieke domein. Zoals alleen Grunberg dat kan, verbindt hij in dit essay het verhaal van Abraham met de inzichten van de psychoanalyticus Winnicott en de legende van Don Juan met de filosofie van Nietzsche.

Fragment uit

Lees ook: Vriend & vijand : decadentie, ondergang en verlossing (2019)

Terug naar Overzicht alle titels

Marietje Schaake 2

De machtscode : hoe de onzichtbare belangenstrijd achter AI onze democratie bedreigt
De Correspondent 2026, 166 pagina's  - € 16,--

Wikipedia: Marietje Schaake (1978)

Korte beschrijving
Een actuele maatschappelijke beschouwing van de machtsstrijd achter het opkomen van kunstmatige intelligentie (AI), met kritiek op de toenemende macht van technologiebedrijven en een pleidooi voor een Europees antwoord op deze bedreiging van de democratie. Marietje Schaake, expert op het gebied van technologie, internet en privacy, onderzoekt de snelle opkomst en wijdverspreide toepassing van AI in diverse sectoren, zoals onderwijs, defensie en de overheid. Zij analyseert de autocratische machtsstrijd die achter AI schuilgaat en pleit voor een politiek antwoord vanuit Europa en Nederland. Het boek roept op tot bewustwording en actie om de controle over AI te reguleren en te zorgen voor democratische grip op deze baanbrekende technologie. Intelligent en prettig leesbaar geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Dit boek maakt deel uit van de serie ‘Vonkjes. Ideeën die je aansteken’. Marietje Schaake is verbonden aan de universiteit van Stanford en heeft een maandelijkse column in de Financial Times. Van haar hand verscheen eerder ‘De techcoup’* (2024).

Tekst op website uitgever
In dit heldere pamflet ontleedt technologie-expert Marietje Schaake de machtsstrijd achter AI en laat ze zien waarom – en hoe – Europa en Nederland daar een politiek antwoord op kunnen formuleren.

De kans is groot dat je dagelijks AI gebruikt – voor een recept, een samenvatting, een boekentip. Nooit eerder omarmden we een nieuwe technologie zo snel, en nooit werd er zo massaal in geïnvesteerd. Van scholen tot het leger en de overheid: overal wordt AI ingezet. Maar met elke stap geven we de democratische controle verder uit handen. De grote vraag is: aan wie, en met welke gevolgen? In dit heldere pamflet ontleedt technologie-expert Marietje Schaake de machtsstrijd achter AI en laat ze zien waarom – en hoe – Europa en Nederland daar een politiek antwoord op moeten formuleren. 

Reacties:
‘Tegen de AI-hysterie, voor democratische grip op AI. Marietje Schaake wijst de weg.’ – Sander Schimmelpenninck
‘Marietje Schaake stelt ongemakkelijke en noodzakelijke vragen over de macht van AI.’ – Marleen Stikker
'Marietje Schaake opent je de ogen voor wat er bij AI op het spel staat.' – Ilyaz Nasrullah '
Als vrijheid, privacy en democratie je lief zijn, lees dit boek. Marietje Schaake laat zien hoe wij AI kunnen beheersen in plaats van dat het ons beheerst.' – Eva Rovers

Fragment uit

Lee ook: De tech coup : hoe tech is gaan regeren en we de macht weer terugwinnen (uit 2024)

Terug naar Overzicht alle titels

Angelo Schuurmans

Dit boek gaat over mensen : een vluchtelingenopvang die grenzen verlegt
Boekerij 2026, 259 pagina's   - € 21,99

Website van Angelo Schuurmans (1985)

Korte beschrijving
Een persoonlijk verslag over de oprichting van de eerste particuliere vluchtelingenopvang van Nederland. In maart 2022 besluit de gemeenteraad van Oss om de opvang van vluchtelingen over te laten aan de lokale stichting Thuis in Oss. De stichting ontwikkelt een nieuwe vorm van opvang voor honderdvijftig vluchtelingen, waarbij bewoners zelf de huisregels maken, niet worden verplaatst tijdens hun asielprocedure, en vanaf het begin taalles krijgen. Na vier jaar groeit deze pilot uit tot een professionele opvanglocatie voor vijfhonderd mensen. Het boek biedt een inkijk in de werking van de opvang en de uitdagingen binnen de Nederlandse asielketen. Oprichter Angelo Schuurmans bespreekt thema’s als cultuurverschillen en de weerstand vanuit de gemeenschap, en laat zien hoe vluchtelingenopvang anders kan, met nadruk op verbinding en een menselijke kijk op integratie. Toegankelijk en prettig leesbaar geschreven, met veel persoonlijke passages.

Angelo Schuurmans (1985) is oprichter van stichting Thuis in Oss. Hij schreef dit boek samen met tekstschrijver Marloes Berghege (1986).

Tekst op website uitgever
Een inspirerend en zeer actueel verhaal over de eerste particuliere vluchtelingenopvang van Nederland en hun grensverleggende aanpak

‘Angelo Schuurmans laat met dit boek zien dat als iets echt uit je hart komt, je iedereen kan bereiken.’ Nasrdin Dchar, acteur

In maart 2022 neemt de gemeenteraad van Oss de unieke beslissing om de opvang van vluchtelingen niet door de overheid te laten uitvoeren, maar door een lokale stichting: Thuis in Oss. Tot op dat moment heeft de stichting vooral incidentele activiteiten georganiseerd. Door verbinding te creëren tussen de lokale gemeenschap en de nieuwkomers, proberen de vrijwilligers van de stichting wederzijdse vooroordelen weg te nemen. Onvoorbereid maar vol optimisme gaat Thuis in Oss, onder leiding van oprichter Angelo Schuurmans, de uitdaging aan om opvang te organiseren voor honderdvijftig vluchtelingen. Op geheel eigen wijze creëren zij een nieuwe vorm van opvang. Zo maken bewoners zelf de huisregels, worden ze gedurende hun asielprocedure niet verplaatst, is er vanaf het eerste moment taalles voor iedereen, en leven alle mogelijke culturen met elkaar onder één dak. Na vier jaar is de rebelse pilot uitgegroeid tot een professionele opvanglocatie voor vijfhonderd mensen. Met zijn eigenzinnige aanpak vormt Thuis in Oss een positief en hoopvol voorbeeld van hoe het ook kan.

In Dit boek gaat over mensen vertelt Angelo Schuurmans wat hem ertoe bracht hulp te gaan verlenen aan vluchtelingen. Hij geeft een bijzondere inkijk in het reilen en zeilen van de opvang, kijkt kritisch naar de complexe Nederlandse asielketen en vertelt wat er volgens hem komt kijken bij échte integratie. Hierbij sluit hij niet de ogen voor de meer ingewikkelde zaken, zoals flinke cultuurverschillen, meisjes die worden uitgehuwelijkt en hoe er wordt gekeken naar zijn eigen homoseksualiteit. Daarnaast heeft hij te maken met de tegengeluiden, waarvan sommige uit zijn directe omgeving. Niet iedereen is blij met een vluchtelingenopvang in zijn stad, maar ook die geluiden zijn belangrijk om naar te luisteren.

Dit eerlijke boek vol inspirerende verhalen en anekdotes uit de dagelijkse praktijk is een eyeopener voor iedereen met een mening over vluchtelingen.

‘Mocht je je in deze gure tijden afvragen: wat kan ik doen?! Lees dan dit boek. Angelo beoefent praktisch idealisme. Zijn verhaal geeft moed en laat zien dat liefde, praktisch denken en een mild hart bergen kunnen verzetten en daadwerkelijk de wereld kunnen veranderen. Dit is een boek van hoop dat alles wat we nodig hebben al onder handbereik is: onze menselijkheid en de bereidheid die in te zetten.’ Nazmiye Oral, actrice en schrijfster

‘Vluchtelingen hebben perspectief, duidelijkheid en de mogelijkheid om hun eigen leven vorm te geven hard nodig. Helaas is overal in ons land de realiteit vaak het tegendeel. De aanpak van Thuis in Oss laat zien dat het wel anders kan. Een inspirerend en uniek voorbeeld waar vluchtelingen uit Oekraïne en andere landen samenwonen en ook actief betrokken zijn bij die opvang. Hier wordt samen het verschil gemaakt!’ Frank Candel, bestuursvoorzitter VluchtelingenWerk Nederland

‘Dit boek komt voort uit een persoonlijke zoektocht naar verbinding en een realistische, menselijke kijk op integratie en opvang. Het gaat niet over wie er gelijk heeft, maar over elkaar vinden. Telkens weer.’ Angelo Schuurman

Fragment uit Wie ik was
Nog niet zo heel lang geleden waren vluchtelingen een enorm 'ver-van-mijn-bedprobleem'.  Het was iets waarover ik op het nieuws hoorde. Ik zag de schreeuwende krantenkoppen. Dat ze niet positief waren, viel me ook op. Maar daar bleef het voor mij bij. Ik deed er niets mee, verdiepte me er niet in, en ik wist niets van het Nederlandse systeem rondom opvang en integratie.
  Nu run ik met mijn stichting een opvang in het zuiden van het land. We vangen structureel vijfhonderd mensen op, en dat doen we op een (voor Nederland) innovatieve manier. Hoe ik van passief naar actief ben gegaan, een waarom, lees je allemaal in dit boek. Om dat beter te begrijpen is het goed als ik wat meer over mezelf vertel. In dit geval, over wie ik was voordat ik dit alleemaal ging ondernemen.
  In vogelvlucht: ik ging op mijn achttiende naar de Nederlandse Filmacademie in Amsterdam. Nadat ik die had afgerond, volgde ik een acteursopleiding aan het Stella Adler Conservatory in Los Angeles (waar ik vervolgens nog jaren bleef hangen voor werk en liefde).
  Als acteur is het je werk om iedereen te kunnen zijn. Hoewel je persoonlijke mening en levenservaringen belangrijk zijn om je te kunnen verbinden met je personage, werken je vooroordelen altijd tegen je. Daarom leerde ik al snel om die achterwege te laten. Om de wereld te beleven en te zien door andere ogen. Het proces om daar te komen begint met een leeg papiertje. Wie is deze persoon? Waarom denkt en handelt iemand op een bepaalde manier, waar komt dat vandaan?  Blanco er ingaan en iets onderzoeken vanuit nieuwsgierigheid. Tijdens mijn beide studies benaderde ik nieuwe verhalen op die manier en dat heeft me gevormd. Je zou kunnen zeggen dat het voor mij een manier van denken is geworden.
  En toen kwam het bepalende moment dat ik naar Griekenland ging om als vrijwilliger vluchtelingen te helpen. Eenmaal terug in Nederland wilde ik meer doen voor deze groep mensen, dus begon ik me te verdiepen in het Nederlandse systeem voor opvang en integratie. Hoe meer ik te weten kwam, hoe meer vragen ik had. En hoe meer vragen ik had, hoe sterker het gevoel werd dat dit ook anders kan. Dus ging ik het anders oen. In dit boek vertel ik over dat hele proces. Van de eerste vonk tot het opzetten van een opvang op een andere manier, en alle realitychecks die daarbij hoorden. Want mijn god, wat zijn dat er veel geweest... Maar nog belangrijker, in dit boek wil ik je meenemen voorbij de headlines en de snelle meningen. Ik wil alten zien hoe het écht is om vluchtelingen op te vangen in Nederland. Eerlijk en realistisch. Het is geen pleidooi voor dé oplossing, want die bestaat niet. Wel een zoektocht. Naar wat menselijkheid en menselijke waardigheid betekent. Naar hoe we kijken naar 'de ander'.  En naar wat er mogelijk is als je de wereld eens niet benadert vanuit angst of (voor)oordeel, maar vanuit nieuwsgierigheid. Dit boek is een uitnodiging daartoe. (pagina 11-12)

Terug naar Overzicht alle titels

Albert Memmi

Portret van de kolonisator & Portret van de gekoloniseerde
Octavo 2026, 164 pagina's  - € 24,50

Oorspronkelijke titel: Portraits : Portrait du colonisé, Portrait du colonisateur, Portrait du décolonisé arabo-musulman et de quelques autres, Portrait d'un Juif, La Libération du Juif et L'Homme dominé (2015)

Wikipedia: Albert Memmi (1920-2020)

Korte beschrijving
Het klassieke werk van Albert Memmi uit de jaren 1950 over de materiële en psychologische aspecten van kolonialisme. Albert Memmi beschrijft hoe het koloniale systeem zowel de kolonisator als de gekoloniseerde negatief beïnvloedt. Hij concludeert dat nationale onafhankelijkheid de enige oplossing is om deze destructieve relatie te beëindigen. Memmi schreef de portretten van kolonisator en gekoloniseerde aanvankelijk om zijn eigen situatie als gekoloniseerde Tunesiër beter te begrijpen. Serieus en met academische diepgang geschreven. Met een voorwoord van Jean-Paul Sartre (1905-1980) en nawoord van vertaler Esha Guy Hadjadj (1994). Geschikt voor een geoefende lezersgroep met bijzondere interesse in het onderwerp. Albert Memmi (Tunis, 1920 - Parijs, 2020) was een vooraanstaande Frans-Tunesische schrijver en essayist van Joodse afkomst. Hij schreef vele boeken. Zijn werk wordt in meer dan vijftien landen uitgegeven. 'Portret van de kolonisator' en ‘Portret van de gekoloniseerde’ werden voor het eerst gebundeld gepubliceerd in 1957. Dit boek is deel 24 van de ‘Octavo basisserie’.

Tekst op website uitgever
In dit klassieke werk over kolonialisme ontleedt de Frans-Tunesische schrijver Albert Memmi de materiële drijfveren en de psychologische effecten van kolonisatie. Hij analyseert hoe het koloniale systeem twee tragische figuren met een gedeeld lot creëert: de kolonisator en de gekoloniseerde. Aanvankelijk schreef Memmi de portretten van deze figuren om zijn eigen situatie als gekoloniseerde Tunesiër beter te begrijpen, maar uiteindelijk moest hij een bredere conclusie trekken: de enige manier om de dodendans tussen de kolonisator en de gekoloniseerde een halt toe te roepen was nationale onafhankelijkheid. In 1957 werden de twee portretten gebundeld in een boek dat meteen in uiteenlopende kringen weerklank vond. Albert Memmi (1920-2020) werd geboren in Tunis. Zijn ouders behoorden tot de Joodse minderheid van die stad. Memmi begon in 1939 aan zijn studie filosofie in Algiers en hervatte die studie na de Tweede Wereldoorlog in Parijs. Vervolgens keerde hij terug naar Tunis, waar hij tijdens de beslissende jaren vóór de onafhankelijkheid van Tunesië in 1956 de twee portretten schreef.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Bastiaan Rijpkema & Bart Schreurders

Tolerantie denkers : inspiratie voor democratisch samenleven
Prometheus 2026, 320 pagina's - € 26,99

Wikipedia: Bastiaan Rijpkema (1987) en korte bio van Bart Schreurders (1998)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Wat kunnen denkers als Erasmus, Karl Popper en Martha Nussbaum ons leren over tolerantie als antwoord op moeizaam samenleven, politieke radicalisering en zorgen over polarisatie?

In Tolerantiedenkers gidsen vooraanstaande auteurs en kenners je door de canon van het denken over tolerantie. De denkers leer je kennen aan de hand van hun leven, filosofie en idee van tolerantie. Zo ontvouwt zich het gesprek dat door de eeuwen heen is gevoerd over die ene cruciale vraag: hoe leven we samen met onze verschillen?

De samengebalde denkkracht van twintig filosofen toont hoe onder meer waarheid, liefde, rechtvaardigheid en kunst kunnen inspireren tot de tolerantie die ons democratisch samenleven nodig heeft.

Bastiaan Rijpkema is rechtsfilosoof en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Voor De Groene Amsterdammer schreef hij tussen 2021 en 2024 een column over politiek Den Haag.

Bart Schreuders werkt aan de Universiteit Leiden aan een proefschrift over het zestiende-eeuwse tolerantieconflict tussen Dirck Volckertsz Coornhert en Justus Lipsius.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Mehdi Belhaj Kacem

God, techniek en alwetendheid : een essay over het kwaad
Ten Have 2026, 160 pagina's  - € 23,99

Oorspronkelijke titel: Dieu : La mémoire, la technoscience et le mal (2017)

Wikipedia: Mehdi Belhaj Kacem (1973)

Korte beschrijving
Een eigentijds filosofisch essay over de invloed van technologie op de menselijke ervaring en onze relatie tot de wereld in een tijd waarin technologie richting alwetendheid beweegt. Mehdi Belhaj Kacem gebruikt zijn pleonectisch systeem om te analyseren in welke mate de mens zijn omgeving aan zich toe-eigent. Dit is waar de technowetenschap zijn intrede maakt, een krachtige vorm van toe-eigening die Kacem techno-mimese noemt: het imiteren en technisch materialiseren van de natuur. Hier komt het fenomeen van het kwaad bij kijken, het vermogen om buitensporig lijden te veroorzaken. Door de grootschalige externalisering van onze ervaringen in een technisch geheugen ontstaat er een breuk met onze identiteit, wat Kacem ‘ontologische alzheimer’ noemt. Het boek is een urgente verkenning van de ethische, existentiële en ecologische implicaties van de technologische toekomst van de mens. Argumentatief en academisch geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep. Mehdi Belhaj Kacem (Parijs, 1973) is Frans-Tunesische filosoof en schrijver. Zijn werk wordt in meerdere landen uitgegeven.

Tekst op website uitgever
Prikkelende filosofische kritiek op technologie in de geest van Byung-Chul Han.

De Frans-Tunesische filosoof Mehdi Belhaj Kacem beschikt over een zeldzaam origineel tegengeluid. In dit boek schrijft hij over de rol van technologie in ons leven en in onze maatschappij, met een scherpte en radicaliteit die hem in Frankrijk al tot cultfilosoof maakte.

Deze Nederlandse vertaling introduceert een denker die de erfenis van Derrida en Badiou weet te verbinden met de urgentie van het heden – een onderscheidend werk voor de lezers van Byung-Chul Han en Markus Gabriel.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels