zaterdag 21 februari 2026

Kristien Hens

Denken met microben
Letterwerk 2025, 73 pagina's € 19,99 

Genomineerd voor de Socrates-wisselbeker 2026

Korte bio van Kristien Hens (19?)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
In "Denken met microben" neemt Kristien Hens je mee op een filosofische en wetenschappelijke reis waarin ze de verborgen wereld van micro-organismen blootlegt. Zo wil ze cruciale vragen stellen over wie wij zijn en hoe we ons verhouden tot de wereld om ons heen. Met een unieke combinatie van filosofie, biologie en ethiek zet Hens de lezer aan tot nadenken over de mens als een complex ecosysteem, gevormd door onzichtbare microben die je gezondheid, je persoonlijkheid en zelfs je gedrag beïnvloeden. Dit essay is een ode aan de kracht van het onzichtbare en hoe dit onze ideeën over verwantschap, samenwerking en de grenzen tussen mens en natuur herdefinieert. Hens verweeft haar persoonlijke fascinatie voor microben met inzichten van baanbrekende denkers zoals Mary Midgley en Lynn Margulis. Ze neemt je mee naar verhalen over wetenschappelijke ontdekkingen die tot dan toe over het hoofd werden gezien. "Denken met microben" is een uitnodiging om voorbij het zichtbare te kijken en een nieuw verhaal te vertellen over het leven, waarin creativiteit, complexiteit en onverwachte samenwerkingen centraal staan. 

Kristien Hens is hoogleraar in de bio-ethiek aan het departement wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen. Ze is geïnteresseerd in filosofie van de biologie, filosofie van de psychiatrie en milieu-ethiek. Ze is de auteur van ‘Towards an ethics of autism’ en van ‘Chance encounters: A bioethics for a damaged planet’.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Roel Meijvis

 Waar verzet begint : een filosofie van activisme
De Vrije uitgevers 2025, 96 pagina's  € 14,95 (Reeks Doordenkers)

Genomineerd voor de Socrates-wisselbeker 2026

Website van Roel Meijvis (1995)

Korte beschrijving
Een geëngageerd essay over filosofie en klimaatactivisme. Roel Meijvis laat zien hoe het existentialistische denken van Simone de Beauvoir, Albert Camus en Jean-Paul Sartre kan helpen om hedendaagse klimaatproblemen te overdenken en om te zetten in handelen. Hij onderzoekt wat het betekent om in verzet te komen en welke rol reflectie daarbij speelt: wat doen we, en waarom? Het boek is zowel een essay als een manifest, en vormt een pleidooi voor betrokkenheid bij de wereld en de tijd waarin we leven. Engagerend en met diepgang geschreven. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep.  Roel Meijvis is filosoof, schrijver, theatermaker en dramaturg. Hij schreef eerder ‘De glimlach van de aarde’ (2023) over het oeuvre van Albert Camus. Het boek maakt deel uit van de filosofische serie: 'Doordenkers'.

Tekst op website uitgever
‘Minder denken, meer doen’, het is een veel gehoord devies als het over de klimaatcatastrofe gaat. Toch vraagt handelend ingrijpen om enig nadenken. Wat doe je en waarom? Roel Meijvis betoogt dat filosofie en activisme juist samen moeten optrekken. In Waar verzet begint beantwoordt Roel Meijvis vragen rondom klimaatactivisme vanuit het existentialisme. Wat kunnen filosofen als De Beauvoir, Camus en Sartre ons leren over de grote problemen van onze tijd? Welk handelingsperspectief bieden zij ons? Wat betekent het eigenlijk om in verzet te komen? En welke rol speelt ons denken daarbij? Waar verzet begint is een essay en manifest ineen. Bovenal is het een hartstochtelijk pleidooi om ons te verbinden met de wereld om ons heen en met de tijd waarin we leven.

Roel Meijvis studeerde filosofie in Tilburg en Amsterdam. Hij is werkzaam als filosoof, schrijver en theatermaker. Bij ISVW Uitgevers publiceerde hij eerder De glimlach van de aarde. Het voelende denken van Albert Camus.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Maarten van Rossem 3

De 21e eeuw die in 1979 begon
Nieuw Amsterdam 2026, 239 pagina's   € 24,99

Dit boek werd al in 2024 aangekondigd

Wikipedia: Maarten van Rossem (1943)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Over de grote verschuiving van de machtsverhoudingen tussen Amerika, Rusland en China

De 21e eeuw, die in 1979 begon is een compacte big history waarin Maarten van Rossem de doorwerking schetst van de meest kardinale veranderingen in bijna vijftig jaar: de opkomst van China en de opmars van het neoliberale denken. Deze ontwikkelingen, en andere belangrijke gebeurtenissen die zich sinds 1979 hebben voorgedaan, plaatst hij tegen de achtergrond van de mondiale machtsverschuivingen.

Lange tijd werd de bipolaire wereldorde gedomineerd door de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie bleef Amerika als enige supermacht over. Tegelijkertijd maakte China vanaf het einde van de jaren zeventig een indrukwekkende industriële en economische groei door. Dit leidde in deze eeuw tot een nieuwe bipolaire machtsstructuur, met de vs en China als centrale spelers. Aan het begin van de 21e eeuw worden de contouren van een nieuwe wereldorde steeds duidelijker.

Fragment uit

Lees ook: Kapitalisme zonder remmen : opkomst en ondergang van het marktfundamentalisme (2011)  en en Maarten van Rossem over populisme en onze democratie (uit 2024).

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 16 februari 2026

Ece Temelkuran 3

Nation of strangers : bouwen aan een nieuw huis in de 21ste eeuw
Uitgeverij Pluim 2026, 288 pagina's  - € 26,99

Oorspronkelijke titel: Nation of strangers : rebuilding home in the 21st century (2026)

Wikipedia: Ece Temelkuran (1973)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
‘Lieve vreemdeling. Ben je thuis? Voel je je thuis? En zo ja, hoelang nog?’ Voel je je nog thuis in deze gure wereld? Voel je je nog veilig? Geworteld? In deze tijd zijn we tot op zekere hoogte allemaal dwalenden, zoekenden, ontheemd. Ece Temelkuran schrijft ons aan in een reeks indringende, scherpzinnige en net zo gevoelige brieven. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje. Maar als ervaringsdeskundige – tien jaar geleden verliet ze noodgedwongen haar moederland – weet ze precies hoe ze ons een hart onder de riem moet steken. Gewapend met haar jarenlange ervaring legt ze onze wonden en die van de wereld bloot en biedt een heilzame remedie. Alles wat we nog hebben is elkaar. Gelukkig kan dat heel erg veel blijken te zijn – als we het toestaan.

Fragment uit

Lees ook: Verloren land : de zeven stappen van democratie naar dictatuur (uit 2019)

Terug naar Overzicht alle titels

zondag 15 februari 2026

Guy Verhofstadt 3

De burger in opstand : de toekomst van de politiek & de liberale democratie
De Arbeiderspers 2026, 432 pagina's  -  € 34,99

Wikipedia: Guy Verhofstadt (1953-)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De liberale democratie, kroonjuweel van het vrije Westen, is in verval. Met de opkomst van autocratische leiders worden grondwettelijke vrijheden en principes van de rechtsstaat met voeten getreden. Tegelijkertijd is het vertrouwen in de politiek op een dieptepunt beland. In dit uitdagende boek analyseert Guy Verhofstadt de oorzaken van de crisis en presenteert hij een blauwdruk voor een nieuwe democratische politiek. Radicale hervormingen zijn nodig: een nieuwe verhouding tussen arbeid en kapitaal, een nieuw kiessysteem, een nieuw ideologisch kader. Cruciaal daarbij: wie bezit en beheert onze stemmen, ons kapitaal, onze data? Wie heeft de zeggenschap over politiek en economie?

Fragment uit

Lees ook: De weg uit de crisis : hoe Europa de wereld kan redden (2009) en De ziekte van Europa (en de herontdekking van het ideaal) (uit 2015).

Terug naar Overzicht alle titels

zaterdag 14 februari 2026

Aldous Huxley 2

De tijd van de oligarchen : met een inleiding van Bas Heijne
Prometheus 2026, 109 pagina's € 15,-- 

Oorspronkelijke titel: Science, Liberty and Peace (1946)

Wikipedia: Aldous Huxley (1894-1963) en Bas Heijne (1960-)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Al in 1946 voorspelde Aldous Huxley met griezelige precisie onze huidige wereld, waarin politieke macht met behulp van technologie in handen is van een kleine minderheid. Maatschappelijk onrustige tijden zijn ideaal voor nationalisme en geopolitieke machtsspelletjes, terwijl democratie en solidariteit onder vuur komen te liggen.

Huxley, bij ons vooral bekend van zijn visionaire roman Brave New World, kondigt in dit vlijmscherpe essay de komst van het techno-oligarchische tijdperk aan – een wereld met boy-gangsters als regeringsleiders, waarin onze vrijheid wordt bedreigd door het recht van de sterkste.

Huxleys verbluffende analyse is na tachtig jaar herontdekt. Hij raakt de kern van de uitdagingen waarvoor wij in de eenentwintigste eeuw zijn komen te staan.

Fragment uit II
Wat geldt voor de pers, geldt evenzeer voor de radio. Uitgesproken woorden zijn veel spannender dan woorden gedrukt op houtpulp. Vroeger kon een groot redenaar hooguit een paar duizend toehoorders bereiken. Tegenwoordig kan een welbespraakte dictator zijn emotioneel geladen evangelie in de oren van tientallen miljoenen mensen gieten. Wat Marcus Antonius kon met de meute die zich verzamelde rond het lijk van Caesar, kan zijn hedendaagse tegenhanger doen met hele landen. Nooit eerder waren zo veel mensen dermate overgeleverd aan zo weinig mensen.
  Ongewenste propaganda zal blijven verschijnen totdat degene die ervoor betalen van gedachten veranderen of worden vervangen door dit kwaad dan persoonlijke onthouding. Kranten lezen en radio luisteren zijn geestelijke verslavingen, en geestelijke verslavingen kunnen, net als lichamelijke verslavingen aan drugs, tabak of alcohol, alleen worden verholpen door vrijwillige inzet van de verslaafde zelf. Zolang we blijven toegeven aan het verlangen om te lezen over moorden en echtscheidingen blijven kijken naar stripverhaaltjes en blijven luisteren naar soaps of swingmuziek, moeten we rekening houden met beïnvloeding door de propaganda die altijd met deze verslavende prikkels gepaard gaat. Onlangs lieten de leiders van een vakbond in New York een enquête houden onder de leden. Er werden vragen gesteld als: welke krant leest u doorgaans en welke krant beschouwt u als minst betrouwbaar en welke als meest? Zestig procent van de leden was het erover eens dat een bepaalde krant de minst eerlijke krant van de regio New York was, maar meer dan veertig procent bekende die krant dagelijks te lezen - omdat die de beste strips en de heftigste sensatieverhalen bracht. Zoals wel vaker is dit een geval van video meliora proboque, detoria sequor; ik zie het betere en ik er kan het, maar ik volg toch het slechtere. In de huidige omstandigheden kan de invloed van die bepaalde krant alleen afnemen als een deel van de lezers stopt met lezen. Blijven toegeven aan een geestelijke verslaving kent een prijs en die prijs is het bestaan van ongewenste propaganda. (pagina 36-38)

Lees ook: Heerlijke nieuwe wereld (1932/2023)

Andere boeken die Bas Heijne selecteerde en waarvoor hij een inleiding schreef:  
Menno ter Braak
Het nationaal-socialisme als rancuneleer  (uit 1937/2019),  
George Orwell. 
Over nationalisme (uit 1945/2023), 
Albert Camus. Een hogere liefde : brieven aan een Duitse vriend (2024)
Perikles. Voor de democratie (2025)

Terug naar Overzicht alle titels

Huub Buijssen 2

Tegen populisme : strategieën om de democratie te behouden
TRED 2025, 214 pagina's  € 23,99

Korte bio van Huub Buijssen (1953-)

Korte beschrijving
Een inzichtelijk boek over de psychologie achter populisme, met strategieën om populisme tegen te gaan. Dit boek onderzoekt de invloed van populistische partijen op het politieke debat en het maatschappelijke klimaat sinds het begin van de 21e eeuw. Het beschrijft hoe bekende populistische leiders zoals Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán en Weidel vergelijkbare communicatiestrategieën en trucs gebruiken om kiezers aan te trekken. Psycholoog Huub Buijssen biedt lezers een reeks tegenstrategieën om deze populistische tactieken te doorzien en te weerstaan. Het boek bevat voorbeelden en analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten uit zowel binnen- als buitenland, met als doel de lezer inzicht te geven in de werking van populisme en hoe de democratie kan worden beschermd. In duidelijke, doorwrochte stijl geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. 

Huub Buijssen (1953) is o.a. psychogerontoloog en klinisch psycholoog. Zijn werk wordt in meerdere landen uitgegeven. Eerder schreef hij 'De psychologie achter populisme’.

Tekst op website uitgever
Sinds het begin van deze eeuw beheersen populistische partijen het politieke debat. Daarmee hebben ze het maatschappelijk klimaat ingrijpend veranderd. Populisme is geen hogere wiskunde. Trump, Wilders, Dewinter, Marine Le Pen, Orbán, Weidel: zij gebruiken allemaal dezelfde communicatieve strategieën en trucs om kiezers te verleiden. Psycholoog Huub Buijssen biedt een reeks tegenstrategieën en leert je hoe je populistische tactieken kunt doorzien. Door de vele sprekende voorbeelden uit binnen- en buitenland en de spannende analyses van uitspraken en redevoeringen van populisten is het boek zowel boeiend als leerzaam.

Fragment uit hoofdstuk 12. Pakkende frames inzetten als politiek wapen
'Onze huizen, onze toekomst - en zij pakken het ons af!' Toen ik bij ChatGPT de opdracht intikte: genereer een populistische slogan of frame voor de woningcrisis, kreeg ik binnen twee seconden deze oneliner op mijn scherm te zien. Wie de 'zij' is, vermeldt ChatGPT niet, maar het ligt voor de hand om hier aan de asielzoekers te denken. Toen ik ChatGPT vervolgens vroeg om voor de woningcrisis een soortgelijke oneliner te bedenken voor een niet-populistische partij, was dit het resultaat: 'Hoe lossen we de woningcrisis op?' Wat denk je: welke slogan zou mensen het meest in beweging zetten? Ja, een schot voor open doel. In zijn veelgeprezen boek Don't Think of an Elephant: Know Your Values and Frame the Debate houdt de linguïst George Lakoff een warm pleidooi voor het inzetten van frames door reguliere partijen. Als mainstream politieke partijen alleen maar reageren op de voorstellen en kreten van de populisten, laten zij de kans liggen om zelf de politieke agenda en het politieke discours te bepalen. Ik ben het een smet Lakoff: om niet in de demagogische en populistische valkuil te step[pen moeten de gevestigde politieke partijen zelf met eigen sprekende frames komen.

Ik heb het begrip frames al meerder keren gebruikt. Beter laat dan nooit: het wordt tijd om te vertellen wat er onder verstaan wordt. Volgens de invloedrijke Amerikaanse socioloog Erving Goffman, die het begrip in zijn boek Frame Analysis: An Essay on the Organization of Experience introduceerde, is het een denkraam of kader dat bepaalt hoe we de wereld waarnemen. Het geeft aan wat ertoe doet en wat er op het spel staat en heeft daarmee een uitgesproken morele lading: het bepaalt of iets goed of fout is. Een politieke frame is dan ook veel meer dan een communicatietrucje; het is een ideologie in actie! Impliciet verkondigt een frame niet alleen een waarde, maar het geeft tegelijkertijd ook richting aan de oplossing. Omdat framing het denken stuurt en het hart van de kiezer raakt, is het een krachtig instrument in de politiek. Een bruikbaar hulpmiddel voor het maken van goede politieke frames is de zogenaamde plakfactor. (pagina 141-142)

Lees ook: De verborgen psychologie achter populisme : als je dit boek leest, begrijp je Wilders beter...en jezelf (2024)

Terug naar Overzicht alle titels