Prometheus 2025, 282 pagina's - € 25,--
Wikipedia: Mark Bovens (1975) en korte bio van Anchrit Wille (19?)
Korte beschrijving
Een onderzoek naar de groeiende kloof tussen academisch en praktisch geschoolden in Nederland en de impact hiervan op de politiek en democratie. Mark Bovens en Anchrit Wille zetten uiteen hoe academisch en praktisch geschoolden vaak in gescheiden werelden leven, met verschillende zorgen en opvattingen over maatschappelijke kwesties. In de politiek hebben academisch geschoolden de overhand, wat leidt tot een ongelijke vertegenwoordiging en politiek wantrouwen. De auteurs beschrijven waarom dit een bedreiging vormt voor de Nederlandse democratie. Deze herziene editie van de in 2011 gepubliceerde studie* bevat nieuw materiaal dat de verdieping van deze scheidslijnen in de afgelopen jaren aantoont. Intelligent en inzichtelijk geschreven. Met ondersteunende illustraties en een kaart in zwart-wit. Geschikt voor een geoefende lezersgroep met bijzondere interesse in het onderwerp. Mark Bovens is politiek filosoof, bestuurskundige en emeritus hoogleraar bestuurskunde. Anchrit Wille is politicoloog, bestuurskundig een hoogleraar transities in de publieke sector.
Tekst op website uitgever
Opleiding is de nieuwe verzuiling. Academisch geschoolden en praktisch geschoolden leven in gescheiden werelden. Ze hebben andere zorgen en andere opvattingen over de grote kwesties van onze tijd. Maar in de politiek trekken de academici aan het langste eind. Nederland is een diplomademocratie – een land waarin de hoogste diploma’s het voor het zeggen hebben. Die ongelijke vertegenwoordiging is een bron van politiek wantrouwen en vormt een grote bedreiging voor onze democratie.
Dit is een compleet herziene versie van het baanbrekende boek uit 2011. Op basis van veel nieuw materiaal laat het zien hoezeer de scheidslijnen tussen academisch geschoolden en praktisch geschoolden zich hebben verdiept.
Mark Bovens is politiek filosoof en bestuurskundige en emeritus hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht.
Anchrit Wille is politicoloog en bestuurskundige en hoogleraar transities in de publieke sector aan de Universiteit Leiden.
Fragment uit (het) Woord vooraf
Wat voorafging
In 2011 publiceerden we het boek Diplomademocratie. In dat boek lieten we zien hoezeer de Nederlandse democratie in de eenentwintigste eeuw wordt gedomineerd door burgers met de hoogste diploma's. In alle politieke arena's, of het nu gaat om inspraakavonden of internetarena's, adviesraden of overlegorganen, Kamer of kabinet, tref je vrijwel alleen nog academisch geschoolden aan. We lieten ook zien dat die oververtegenwoordiging de democratie onder druk zet. Een parlement dat voor 80 procent bestaat uit universitair geschoolden, terwijl meer dan 85 procent van de kiezers géén academische bul heeft, is in veel opzichten geen volksvertegenwoordiging. Die oververtegenwoordiging zorgt voor scheve beleidsagenda's en is een bron van politiek wantrouwen onder praktisch geschoolden.
Het boek kreeg veel aandacht in de media en werd meerdere keren herdrukt. Onder academische vakgenoten was de ontvangst in het begin sceptisch. Er verschenen themanummers van vaktijdschriften waarin politieke wetenschappers probeerden te laten zien dat er niets nieuws onder de zon was, of dat onze data niet konden kloppen. Dat was deels ingegeven door een conservatieve reflex tegenover nieuwe theorieën die nu eenmaal eigen is aan het wetenschapsbedrijf. Enkele sociologen brachten zelfs een bundel uit met de veelzeggende titel Een kloof van alle tijden.
Inmiddels is die academische scepsis verdwenen. Er is veel nieuw onderzoek verschenen over de politieke oververtegenwoordiging van academisch opgeleiden. Een van onze grootste criticasters, Armèn Hakhverdian, veranderde zelfs van een Saulus in een Paulus. Hij publiceerde in 2007, samen met Wouter Schakel, het boek Nepparlelement, waarin ze onze bevindingen volledig onderschreven. Hij was zo sportief om zijn ongelijk ruiterlijk te bekennen.
()
Ook onder sociologen is er tegenwoordig veel aandacht voor de maatschappelijke en politieke tegenstellingen tussen opleidingsgroepen en de mechanismen die erachter zitten. Aan de Erasmus Universiteit wordt, onder leiding van Jeroen van der Waal en Willem de Koster, bijvoorbeeld fascinerend onderzoek gedaan naar de wortels van het politieke ressentiment onder praktisch geschoolde burgers. En ook de Vakgroep sociologie van de Vrije Universiteit in Brussel, eerst onder leiding van Mark Elchardus en tegenwoordig Bram Spruyt, is al jarenlang een belangrijk centrum van onderzoek naar opleiding als bron van sociale ongelijkheden.
Zelf zaten we ook niet stil. Enigszins geprikkeld door de aanvankelijke scepsis van onze politicologische collega's, hebben we de situatie in Nederland uitgebreid vergeleken met onze buurlanden. Deze verdiepende internationale studie verscheen in 2017 bij Oxford University Press en liet eenzelfde beeld zien als in ons land. Ook in Duitsland, Frankrijk, België, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk zijn in de afgelopen decennia de praktisch geschoolden uit de politiek verdwenen en zijn diplomademocratie en meritocratie een bron van politiek ressentiment. Vooral in de Angelsaksische landen verschenen de afgelopen jaren vele kritische boeken over de meritocratie en over opleiding als nieuwe bron van ongelijkheid. (pagina 9-11)
Artikel: The time is now – Elite(s) (juni 2020)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen