Uri Gneezy en John A. List

Alles is economie : de verborgen motieven van ons gedrag
Meulenhoff 2014, 312 pagina's  € 19,95

Oorspronkelijke titel: The why axis : hidden motives and the undiscovered economics of everyday life (2013)

Wikipedia: Uri Gneezy (1967) en John A. List (1968)

Korte beschrijving
Waarom handelen mensen zoals ze handelen? Wat zijn daarbij de onderliggende drijfveren en motieven? De auteurs, beiden hoogleraren economie, zochten de antwoorden op deze vragen niet in de studeerkamer, maar trokken de wereld door om via veldstudies bij de Kilimanjaro en in India tot inzicht en oplossingen te komen. Dat leidt tot boeiende, maar soms wat langdradige verslagen en uiteenzettingen over uiteenlopende economische en sociaal-psychologische vraagstukken. Zoals: zijn mannen echt competitiever dan vrouwen, waarom discrimeren we, hoe krijg je mensen zo ver om geld voor goede doelen te doneren, heeft de hedendaagse manager toegevoegde waarde in een bedrijf? De stories kunnen de lezer aan het denken zetten over de ware reden van het gedrag van mensen. Met een uitgebreide verwijzing naar bronmateriaal voor wie aan de teksten niet voldoende heeft en een nawoord over hoe je de wereld kunt veranderen of er in ieder geval iets meer uit kunt halen.

Fragment uit de Inleiding - Onze aannames voorbij
Hoe kunnen we meer te weten komen over de onderliggende motivatie en de werking van prikkels? Hoe kunnen we de basale drijfveren van mensen blootleggen? De afgelopen twintig jaar hebben we het laboratorium steeds vaker verruild voor de echte wereld om te ontdekken waarom mensen in hun natuurlijke omgeving doen wat ze doen. De reden was eenvoudig: als je een racist in een lab neerzet, een omgeving waarin hij weet dat hij wordt geobserveerd, zal hij zich niet als racist gedragen. Hij zal denken wat hij denkt dat de onderzoeker wil horen of hij zal zich gedragen zoals de maatschappij van hem verwacht omdat hij de onderzoeker wil plezieren. Maar als we observeren hoe hij in zijn eigen buurtkroeg reageert als er iemand binnenkomt die er wat 'anders' uitziet (of als we hem in gesprek brengen met iemand die oogt en klinkt als Borat), zullen we getuige zijn van onverbloemd racisme. (pagina 17)

Youtube - The economics of everyday life (24:42)



Terug naar Overzicht alle titels

Willem Vermeend

Arm & rijk in Nederland : hoe het echt zit met inkomen en vermogen
Carrera 2014, 173 pagina's - € 15,--

Wikipedia: Willem Vermeend (1948)

Tekst op website uitgever
Op basis van cijfers en trends verkent Willem Vermeend de toenemende kloof tussen arm en rijk. Hij gaat lijnrecht in tegen het toekomstbeeld van econoom Thomas Piketty, die een samenleving van renteniers voorspelt waarbij de rijken ten koste van de armen steeds rijker worden en overal de dienst gaan uitmaken. Ook weerlegt Vermeend Piketty’s suggestie, en die van zijn aanhangers, dat zwaardere belastingen op rijken een oplossing bieden. ‘Armen maak je niet rijker door rijken armer te maken,’ zo stelt Vermeend. Hij zegt dat een verkleining van de kloof het best gerealiseerd kan worden via onderwijs, extra economische groei, het scheppen van voldoende banen en het aanpakken van extreme loonverschillen in het bedrijfsleven.

Fragment uit 6 Conclusies op hoofdlijnen
Uit het voorgaande blijkt dat ik van mening ben dat Nederland op dit moment geen ongelijkheidsprobleem heeft op het terrein van de inkomens- en vermogensdeling. Er is dan ook geen enkele reden om nu met ondoordachte en economisch schadelijke voorstellen als belastingverhogingen en verhogingen van het minimumloon te reageren op omstreden onderzoeken en daarop gebaseerde voorstellen.
  Uit mijn analyse wordt duidelijk dat door economische en technologische ontwikkelingen de ongelijkheid ook in Nederland zal toenemen. De vraag of die toename met (overheids)maatregelen moet worden tegengegaan, is vooral een kwestie van politieke smaak, ideologie en persoonlijke opvattingen. Onafhankelijke onderzoeken maken wel duidelijk dat aan een meer gelijke inkomens- en vermogensdeling meer voor- dan nadelen zijn verbonden. Vanuit die optiek bezien, rijst de vraag wat de 'beste' aanpak is. (pagina 167)

Lees vooral ook Kapitaal in de 21e eeuw van Thomas Piketty en de bundel Waarom Piketty lezen? : 49 reflecties op 'Kapitaal in de 21e eeuw' (2014)

Terug naar Overzicht alle titels

Michael Lewis 2

Flitshandel
Carrera 2014, 302 pagina's - € 19,95

Lenen als E-book via bibliotheek.nl

Oorspronkelijke titel: Flash boys : a Wall street revolt (2014)

Wikipedia: Michael Lewis (1960)

Korte beschrijving
Flitshandel (high-frequency trading) is een methode om met behulp van supersnelle en superslim geprogrammeerde computers te speculeren op kleine wijzigingen in valuta- en aandelenkoersen waarbij in een fractie van een seconde zowel gekocht als verkocht kan worden. Hierdoor kunnen grote winsten behaald worden. De opkomst van de flitshandel veroorzaakte grote beroering in de financiële wereld en heeft de financiële handel inmiddels enorm veranderd. Is het legaal of illegaal? Is het handelen met voorkennis en zijn gewone beleggers de dupe? Inmiddels bekijkt de FBI samen met de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC deze manier van high tech/beurshandelen. Lewis beschrijft op heldere wijze het ontstaan en de werking van de flitshandel en alles eromheen. Zo vertelt hij hoe er min of meer in het geheim een nieuwe, zo recht mogelijk tussen Chicago en New Jersey lopende glasvezelkabellijn werd aangelegd (dwars door bergen en onder rivieren door) om nog een paar milliseconden tijdwinst te bereiken. Een boeiend, vlot geschreven, bijna thrillerachtig boek over dit nieuwe fenomeen in de financiële wereld. Lewis is financieel journalist en auteur van enkele financiële bestsellers, zoals 'Vuil spel', 'Boomerang' en 'Moneyball'.

‘Flitshandel gaat ten koste van de gewone belegger’
Artikel op Belegger.nl over dit boek en de betekenis daarvan voor de 'gewone' belegger.

Fragment uit Introductie - Venster op de wereld
In de loop van de afgelopen tien jaar zijn de financiële markten zo snel en ingrijpend veranderd dat het beeld dat we van ze hebben niet meer overeenstemt met de werkelijkheid. In het beeld dat veel mensen van de markten hebben, staan mensen centraal. Over een televisiescherm loopt een ticker tape en alfamannen in felgekleurde jasjes staan elkaar in pits toe te schreeuwen. Maar dat beeld is gedateerd; die wereld bestaat niet meer. Sinds ongeveer 2007 staan er geen mannen meer met dikke nekken in jasjes in pits; als ze er nog staan, is dat zinloos. Er werken nog altijd mensen op de vloer van de New York Stock Exchange en verschillende beurzen in Chicago, maar ze leiden geen financiële markten meer en hebben er ook geen  bijzonder inzicht in. De handel op de Amerikaanse aandelenmarkt speelt zich tegenwoordig af in zwarte dozen in zwaar beveiligde gebouwen in New Jersey en Chicago. Wat er in die zwarte dozen precies gebeurt, valt moeilijk te zeggen. De ticker tape die over het schermen van kabelstations loopt, geeft slechts een fractie weer van wat er op de aandelenmarkt gebeurt. De berichtgeving over wat er in die zwarte dozen gebeurt, is vaag en onbetrouwbaar. Zelfs de experts weten niet precies wat zich erin afspeelt of wanneer het gebeurt of waarom. De gemiddelde belegger heeft uiteraard geen schijn van kans om dat kleine beetje te weten te komen dat voor hem van belang is.
  ()) De wereld klampt zich aan een achterhaald beeld van de aandelenmarkt vast omdat dat troostrijk is, omdat het lastig is om te beschrijven wat ervoor in de plaats is gekomen, en omdat de weinige mensen die dat nieuwe beeld zouden kunnen schetsen, niet de behoefte hebben om dat te doen. Dit boek is een poging om dat beeld wél te geven. (pagina 11-12)

Youtube - Michael Lewis: Nobody Understands the Stock Market (13:19)



Lees van Michael Lewis ook Boomerang : wake up call voor de westerse wereld (2012)

Terug naar Overzicht alle titels

Nolan Bushnell

Op zoek naar de nieuwe Steve Jobs
LeV 2014, 255 pagina's - € 19,95
Op omslag: creativiteit, talent en passie op de werkvloer

Oorspronkelijke titel: Finding the next Steve Jobs : how to find, keep and nurture talent (2013)

Wikipedia: Nolan Bushnell (1943)

Korte beschrijving
De auteur Nolan Bushnell is een beroemde ondernemer en stond aan de wieg van Atari en vele andere computergerelateerde bedrijven. Bovendien wordt hij ook gezien als de ontdekker van Steve Jobs. In dit boek wordt de lezer meegenomen in de wereld van succesvol ondernemen. Aan de hand van diverse tips en praktijkvoorbeelden word je wegwijs gemaakt in het succesvol opzetten van een bedrijf. De toverwoorden zijn creativiteit en flexibiliteit. Zolang een bedrijf in kan spelen op veranderingen en medewerkers de ruimte geeft hun volledige potentieel te gebruiken, kan een bedrijf zich ontwikkelen tot een belangrijke speler. Elke schakel is even belangrijk en zorgt ervoor dat iedereen zich deel voelt van het eindproduct. Dit boek loopt over van enthousiasme en nuttige tips (vooral geen regels) en geeft inspiratie aan iedere ondernemer die het even niet meer ziet zitten. Het boek leest als een biografie en laat zien dat alles mogelijk is zolang je erin gelooft en er naar handelt op een creatieve, open en enthousiasmerende manier.

Fragment uit 0
Omdat, zoals Steve en ik die dag in Parijs vaststelden, een bedrijf zonder creativiteit geen bestaansrecht heeft. Dit is misschien geen verrassende conclusie, maar het is wel verrassend hoe weinig bedrijven zich dit realiseren, of er ten minste energie in stoppen. Creativiteit is de belangrijkste motor voor elk bedrijf. Daarmee begint alles, dat is waar de energie en vooruitgang vandaan komen. Zonder de eerste uitbarsting van creativiteit gebeurt er helemaal niets.
  Natuurlijk zijn sommige bedrijven zich daarvan meer bewust dan andere. Hollywood, de gamewereld, de uitgeverijbranche, zij moeten allemaal proberen voorop te lopen in hun markt. Pong was een geweldig videospelletje, maar als je het tienduizend keer gespeeld had, wilde je weer eens iets nieuws. Star Wars was een geweldige film, maar als je hem één keer gezien had (of misschien wel tienduizend keer) was je toe aan een nieuwe en andere cinematografische ervaring. In de entertainmentwereld zijn de creatievelingen niet alleen maar lid van een team, maar ze zijn ook de belangrijkste mensen binnen het bedrijf.|
  Vrijwel alle andere bedrijven zijn net zo afhankelijk van creativiteit. Alleen realiseren ze zich dat niet. (pagina 16-17)

Youtube - Nolan Bushnell's New Book Finding The Next Steve Jobs (10:28)



Terug naar Overzicht alle titels

Annegreet van Bergen

Gouden jaren : hoe ons dagelijks leven in een halve eeuw onvoorstelbaar is veranderd
Atlas Contact 2014, 351 pagina's - € 19,99

Lenen als E-book via bibliotheek.nl

Website Annegreet van Bergen (1954)

Korte beschrijving
Tussen 1948 en nu is het inkomen per hoofd van de Nederlandse bevolking verviervoudigd. Dat is meer dan het dubbele van de groei in de Gouden Eeuw en een unicum in de economische geschiedenis. Dit feit maakte de auteur (1954), journaliste en econome, nieuwsgierig naar hoe het dagelijkse leven hierdoor is veranderd. Ze deed onderzoek en inventariseerde veranderingen in zeven gebieden: eerste levensbehoeften, opleiding en opvoeding, communicatie en informatie, mobiliteit, gezondheid, comfort en kwaliteit, en werk en vrije tijd. In een relatief korte tijd veranderde er zeer veel. Zo kwam de bakker vroeger nog aan huis, verdwenen de onverwarmde slaapkamers waarin in vriesnachten ijsbloemen op de ruiten kwamen, kwamen wasmachine en koelkast breed beschikbaar, nam het aantal telefoonaansluitingen toe zodat bellen bij de buren niet meer nodig was, werd de betaalautomaat geïntroduceerd, nam het autobezit toe, groeide de hoeveelheid huisvuil enorm, kwam de vrije zaterdag, verdwenen beroepen en kwamen er nieuwe, en werden de winkeltijden verruimd. Een leuk en interessant boek, herkenbaar voor ouderen, voor veel jongeren verbazingwekkend: de tijd - niet eens zo lang geleden - waarin het leven er zoveel anders uitzag dan nu. Met zwart-witfoto's, literatuuropgave en personenregister.

Tekst op website van de schrijfster
Gouden jaren' is mijn nieuwe boek en het vertelt het verhaal van de ongekende naoorlogse groei die ons leven op alle fronten heeft veranderd. De wekelijkse teil werd een dagelijkse douche, het papieren loonzakje een digitale bankrekening en de boterham met tevredenheid een broodje gezond. Vertrouwde beroepen verdwenen, nieuwe deden hun intrede. Wie had er in de jaren vijftig al gehoord van mondhygiëniste of activiteitenbegeleider? Gouden jaren staat vol herkenbare anekdotes, scherpe observaties en schitterende foto’s. Het laat zien hoe compleet anders ons leven er een halve eeuw geleden uitzag en dat we rijker zijn geworden dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden.

Fragment uit Rijker dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden
Wat met Nico is gebeurd, hebben alle Nederlanders meegemaakt: we zijn rijker geworden dan we ooit voor mogelijk hadden gehouden. Daar staan we lang niet altijd bij stil. Want weelde went. En al helemaal wanneer het geleidelijk is gegaan en we het jarenlang stapje voor stapje steeds beter hebben gekregen. Dan dreigen we te vergeten hoe goed we het in feite hebben. Dat we dat vergeten, komt ongetwijfeld ook omdat we, wanneer we naar alle economendiscussies luisteren, het idee krijgen dat Nederland al jarenlang tegenslag na tegenslag heeft moeten incasseren en dat we bij wijze van spreken al blij mogen zijn dat er volgend jaar nog voldoende te eten is. Maar wanneer we ons losmaken van de actuele discussies en van een afstandje naar de wereld om ins heen kijken, beseffen we in welke weelde we leven en zien we dat ons leven compleet anders is geworden dan dat van onze ouders en grootouders. (pagina 16)

Lees vooral ook: De geschiedenis van de vooruitgang van Rutger Bregman

Artikel: Annegreet en Freek - aandacht () voor de waarde van verhalen. (september 2014)

Terug naar Overzicht alle titels

Naomi Klein

No time : verander nu, voor het klimaat alles verandert
De Geus 2014, 607 pagina's + los register (32 pagina's ), € 29,95

Lenen als E-book via bibliotheek.nl

Oorspronkelijke titel: This changes everything : Capitalism vs. the Climate (2014)

Wikipedia: Naomi Klein (1970) en website rondom dit boek

Korte beschrijving
'No time' is een handboek om de planeet te redden. Het zet nauwgezet uiteen waarom het ongebreidelde kapitalisme de grote boosdoener is van klimaatverandering en welke fundamentele veranderingen nodig zijn. De Canadese schrijfster en activist Naomi Klein pleit voor een wereld die 'uitgaat van groei en vernieuwing en niet van overheersing en uitbuiting.' Haar radicale toon kennen we van haar bestsellers 'No logo' en 'De shockdoctrine'. Geholpen door een onderzoeksteam beargumenteert zij nauwgezet een scala van ingrijpende veranderingen: van minder consumptie tot lokale productieprocessen. Het boek vereist van de lezer doorzettingsvermogen. Toch kan het boek een inspiratiebron zijn voor diverse massale bewegingen die het economische stelsel willen veranderen en argumenten in de klimaatverandering zoeken. 'System change not climate change' is Kleins devies. Voorzien van een uitgebreid notenapparaat en van een afzonderlijk bijgevoegd register.

Tekst op website uitgever
Klimaatverandering is al tijden een veelbesproken onderwerp. Aan de ene kant staan milieuactivisten die de wereld proberen te waarschuwen voor de gevolgen van temperatuurstijging, terwijl aan de andere kant geluiden klinken die deze uitspraken ontkennen. Zoals in haar grote bestsellers No Logo en De shockdoctrine slaagt succesauteur en wereldberoemd activiste Naomi Klein erin ons met verbazingwekkende verhalen, gedegen onderzoek en genadeloze analyses de ogen te openen: het roer moet om. Een beter milieu begint niet uitsluitend bij jezelf – in een wereld die draait om kapitalisme moeten eerst de achterliggende sociale, economische en politieke ideologieën veranderen voordat we de natuur kunnen redden. Naomi Klein ziet klimaatverandering als katalysator voor verandering en een betere wereld.

‘Naomi Klein is een analiste die andere vragen stelt dan de rest. Haar antwoorden zijn provocerend maar logisch en uitstekend gedocumenteerd.’ – NRC Handelsblad

Fragment uit de Inleiding - Linksom of rechtsom, alles verandert
Maar ik heb het ook geschreven omdat klimaatverandering een katalysator kan zijn voor een reeks heel verschillende en veel minder wenselijke vormen van sociale, politieke en economische verandering.
  De afgelopen vijftien jaar heb ik me verdiept in onderzoek naar samenlevingen die extreme shocks te verduren kregen - shocks die veroorzaakt waren door economische meltdowns, natuurrampen, technische aanslagen en oorlogen. En ik heb zorgvuldig gekeken naar hoe samenlevingen in tijden van overweldigende stress veranderen. Hoe de gebeurtenissen het collectieve besef van wat mogelijk is ten goede, maar vooral ten kwade keren. Zoals ik in mijn laatste boek De shockdoctrine  heb aangegeven, zijn in het belang van het bedrijfsleven stelselmatig de verschillende vormen van crisis geëxploiteerd om een beleid door te drukken dat een kleine elite verrijkt - door deregulering, door het mes te zetten in sociale uitgaven en grootschalige privatisering van openbare instellingen af te dwingen. Het vormde ook het excuus om hard in te grijpen in burgerlijke vrijheden en voor de huiveringwekkende schending van mensenrechten.
  Er zijn volop aanwijzingen dat klimaatverandering hierop geen uitzondering zal zijn, dat in plaats van oplossingen te genereren die werkelijk de catastrofale opwarming zouden kunnen voorkomen en die ons beschermen tegen de onvermijdelijke rampen, ook deze crisis zal worden benut om middelen baar de 1 procent e laten vloeien. (pagina 17)

Terug naar Overzicht alle titels

Stephan Steinmetz

De brievenbus van Mevrouw De Vries : gekmakende post van onze (semi)overheid
Atlas Contact 2013, 143 pagina's - € 16,95

Bio Stephan Steinmetz (1956)

Korte beschrijving
In dit boek beschrijft de auteur de wijze waarop overheids- en geprivatiseerde organisaties schriftelijk met burgers communiceren. Via zijn hulp aan een hulpbehoevende Amsterdamse buurvrouw beschrijft hij de inhoud van aan haar gerichte brieven. Deze staan bol van jargon, tegenstrijdigheden, goede bedoelingen en 'kluitje in het riet'-passages. Hij schetst ook de effecten die dit soort correspondentie heeft op het dagelijks leven van zijn buurvrouw. Met dit essayistische relaas schetst de auteur een onthutsend beeld van de wijze waarop er met burgers wordt omgegaan. Behoorlijke fatsoens- en communicatienormen lijken te ontbreken. Bij elkaar een tot nadenken stemmend tijdsbeeld van de relatie tussen overheid en burger. De auteur vermeldt in zijn verantwoording de betrokken instanties, noten en literatuur. Met enkele afbeeldingen in zwart-wit; citaten uit de brieven staan in grijze tekstkaders.

Fragment uit 6. De bronnen van de vrije markt
Waar komt de neiging van de overheid vandaan om op terreinen van publiek belang als zorg, vervoer en hulpverlening, een stap opzij te zetten en marktpartijen uit te nodigen deze taken geheel of gedeeltelijk over te nemen? Uit de Verenigde Staten van Amerika. Daar groeide ongeveer vijftig jaar geleden onder filosofen en economen het idee dat een vrije werking van de markt, waarin de overheid zich onthoudt van bemoeienis zal leiden tot de ideale samenleving. In De utopie van de vrije markt schetst Hans Achterhuis het dogmatische, bijna blinde geloof in de vrije markt door toonaangevende Amerikaanse wetenschappers als Milton Friedman, Alan Greenspan en vooral diens leermeester Ayn Rand. Aan deze stroming ligt geen wetenschappelijke studie ten grondslag maar de leerstelling dat het individu, gedreven door geldzucht en niet gehinderd door anderen, zich zal ontplooien. Al handelend met andere individuen zal de welvaart toenemen. Vraag en aanbod zullen dan als uitkomst van de marktwerking in ene optimale balans geraken. De overheid kan worden ingekrompen tot politie en leger, voor het geval de buren lastig doen. Ieder voor zich: dan is niemand meer nodig voor ons allen. Het komt wat rigide over maar in Amerika is deze denkwijze dieper ingedaald dan menig Europeaan geloven wil. (pagina 49-50)

Lees ook: Jan Schuurman Hess. Voettocht naar het hart van het land : hoe sociaal en democratisch zijn we nog (2014)

Terug naar Overzicht alle titels