Tim Brys & François Levrau

En toen was er AI : hoe mens te blijven te midden van machines ?
Otheo 2026, 224 pagina's  - € 24,99

Korte bio van Tim Brys (1977) en François Levrau (1980)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
Artificiële intelligentie is in enkele jaren tijd uitgegroeid tot een alledaagse realiteit. Tegelijkertijd blijven fundamentele vragen onderbelicht. ‘Wie zijn wij als mens wanneer machines onze intelligentie benaderen of zelfs overstijgen?’ ‘Wat betekenen autonomie, empathie en creativiteit ten tijde van artificiële intelligentie?’ ‘Wat vraagt deze ingrijpende technologische innovatie van ons als burgers, werknemers, opvoeders, kunstenaars, leiders of gelovigen?’ Samen verkennen François Levrau en Tim Brys hoe AI niet alleen onze samenleving, maar ook ons mensbeeld hertekent. Ze verwerpen technologische vooruitgang niet, maar houden een pleidooi voor traagheid, morele herbezinning, verbeelding en wijsheid in een tijd van razendsnelle verandering. François Levrau (1980) studeerde Psychologie en Moraalwetenschappen en is doctor in de Sociale Wetenschappen. Hij is auteur van de essaybundels Waarom verloopt het samenleven soms zo moeizaam? (2021) en Voorbij het eigen gelijk (2024). Tim Brys (1987) doctoreerde in de Artificiële Intelligentie en behaalde een master in Religie in Libanon. Hij schrijft o.a. voor De Standaard over de impact van AI op ons mens-zijn. Hij debuteerde vorig jaar met Hoe maak je een stadsklooster? (2025).

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Donna Haraway 2

Een cyborg manifest : wetenschap, technologie en socialistisch feminisme aan het eind van de twintigste eeuw
ISVW 2022, 198 pagina's - € 24,95

Bevat een lange inleiding door Karin Spaink  - Cyborgs zijn heel gewone mensen (ze denken hooguit meer na) (circa 100 pagina's)

Oorspronkelijke titel: A cyborg manifesto (1991)

Wikipedia: Donna J Haraway (1944)

Korte beschrijving
Een diepgravend onderzoek naar de verhoudingen tussen mens en machine. In 1985 werd ‘Een Cyborg Manifest’ gepubliceerd, waarin Donna Haraway radicaal engagement, kritisch feminisme, onrustbarende ideeën en verstand van moderne technologiestudies verenigde. In het essay toont Haraway aan dat allerlei oude tweedelingen achterhaald zijn en doet ze een voorzet voor een nieuw politiek perspectief. Ze gebruikt daartoe de cyborg, een kruising tussen mens en machine. Met diepgang en op wetenschappelijke toon geschreven. Het boek zal vooral geoefende lezers aanspreken.Een eerdere uitgave van deze vertaling verscheen, samen met het inleidende essay, in 1994 bij Uitgeverij De Balie, Amsterdam. Donna Haraway (Denver, 1944) is wetenschapshistorica, biologe en professor in de ideeëngeschiedenis aan de Universiteit van Santa Cruz. In 2000 ontving ze de John Desmond Prize voor haar bijdragen aan wetenschap en technologiestudies. In haar werk staat de gedachte centraal dat de natuur er niet zonder meer is (als iets dat klaarligt om ontdekt te worden), maar telkens weer opnieuw wordt uitgevonden..

Tekst op website uitgever
‘Denkend over onszelf als cyborgs zijn we gebroken wezens. Maar door die gebrokenheid kunnen we antwoorden op menselijke en niet-menselijke wezens aan wie we gekoppeld zijn.’ – Lydia Baan Hofman

In 1985 werd Donna Haraway wereldberoemd. In dat jaar publiceerde ze Een cyborgmanifest (A Cyborg Manifesto), een diepgravend onderzoek naar de verhoudingen tussen mens en machine. Haraway brengt radicaal engagement, kritisch feminisme en moderne technologie samen. Haraway laat zien dat allerlei oude tweedelingen achterhaald zijn. Met het beeld van de cyborg, een kruising tussen mens en machine, presenteert ze een baanbrekend politiek perspectief. Een cyborgmanifest is een heruitgave van een moderne klassieker, vertaald en ingeleid door Karin Spaink.

Fragment uit Cyborgs zijn heel gewone mensen (ze denken hooguit meer na) - door Karin Spaink
Ooit fluisterde iemand me in het oor dat cyborgs bestonden: ik las een interview met Donna Haraway in De Groene Amsterdammer, waarin ze vertelde over haar manifest ter bevrijding van de zelfgebouwde mens. Cyborgs waren volgens haar samengestelde creaturen, schepsels die tussen techniek en natuur, tussen menselijk en machinaal manoeuvreerden en daardoor het hele idee van zulke grenzen bespotten. Die gedachte vond ik uiterst verfrissend en ik besloot haar boek te lezen.
  Ik ben geen academicus. Voor de ins & outs van Haraway moet u daarom bij haarzelf of bij anderen zijn. Wel houd ik van science fiction, weet ik iets van neuro-immunologie, vind ik veel opvattingen die voor feministisch doorgaan ouderwets, ben ik programmeur en geinteresseerd in kunstmatige intelligentie, heb ik een wrak lichaam, baart politiek me zorgen en geloof ik niet in zoiets als een ongedeeld ik dat zichzelf kan kennen. Ik heb meer voorliefdes (muziek, vampiers en film bijvoorbeeld) en meerdere hangups (waaronder de liefde), maar Haraway wist met déze in ieder geval verrassend te jongleren.
  Sindsdien zag ik overal cyborgs. (pagina 13)

Een cyborg manifest : wetenschap, technologie en socialistisch feminisme aan het eind van de twintigste eeuw
Dit manifest is een poging een ironisch-politieke mythe te ontwerpen die trouw blijft aan feministische, socialistische en materialistische uitgangspunten. Trouw, niet in de zin van eerbiedige navolging en identificatie, maar eerder op de manier waarop godslastering trouw is.
  Een voorwaarde om blasfemie te kunnen plegen, is de dingen zeer serieus te nemen. Blasfemie lijkt me de best denkbare positie die iemand kan innemen, binnen de wereldse religies, de evangelische tradities van tegenwoordig, waaronder ik ook die van socialistisch feministen schaar. Godslastering voorkomt inlijving bij de eigen morele meerderheid, terwijl het tegelijkertijd de noodzaak van gemeenschappelijk handelen en optreden benadrukt. Blasfemie is niet hetzelfde als geloofsverzaking.
  Ironie heeft betrekking op contradicties die zich niet laten oplossen in grotere gehelen, ook niet dialectisch; het betreft de spanning die wordt veroorzaakt wanneer iemand graag onverenigbare dingen bijeen wil houden, omdat ze allebei of allemaal noodzakelijk en waar zijn. Ironie draait  om humor, en om ernstig spel. Daarnaast is het een retorische strategie en een politieke methode, een denktrant die ik socialistisch feministen graag vaker zou zien toepassen. In het centrum van mijn ironische geloof, van mijn blasfemie, staat het beeld van de cyborg. (pagina 103)

Lees ook: Wanneer soorten kennismaken (uit 2024)

Terug naar Overzicht alle titels

Arnaud Miranda

Dark Enlightenment : hoe een nieuwe radicaal-rechtse ideologie de VS en de wereld verovert
Alfabet 2026, 207 pagina's - € 17,99

Oorspronkelijke titel: Les Lumières sombres : Comprendre la pensée néoréactionnaire (2026)

Arnoud Miranda (1997)

Korte beschrijving
Een verhandeling over de opkomst en invloed van neoreactionair gedachtengoed, een radicaal-rechtse subcultuur in met name de Verenigde Staten. Politiek wetenschapper Arnaud Miranda zet uiteen hoe deze ideologie, gepromoot door denkers als Curtis Yarvin en Nick Land, democratie, mensenrechten en gelijkheid verwerpt ten guste van oppermachtige leiders die de wereld besturen als ware zij de CEO van een bedrijf. Tevens beschrijft Miranda hoe de neoreactie, of dark enlightenment-ideologie, uitgroeide van een marginaal internetfenomeen tot een beweging met invloedrijke aanhangers in Silicon Valley na de verkiezingswinst van Donald Trump in 2024. Miranda eindigt zijn verhandeling met een blik op de toekomst. Soepel, intelligent en verdiepend geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep.  Arnaud Miranda (1997) is onderzoeker en docent in de politieke wetenschappen aan de Sciences Po in Parijs.

Tekst op website uitgever
Arnaud Miranda ontleedt de nieuwe radicaal-rechtse tegencultuur (nrX of Dark Enligtenment) die begon als een marginaal internetfenomeen maar inmiddels de wereld verovert.

Begin deze eeuw ontstond in de VS, grotendeels online, een nieuwe radicaal-rechtse tegencultuur. Denkers als Curtis Yarvin en Nick Land verspreidden een ideologie die zij zelf neoreactie (NRx) of Dark Enlightenment noemen. Hun denkbeelden: weg met de democratie, mensenrechten en gelijkheid. In plaats daarvan een oppermachtige CEO die de staat runt als een bedrijf, tech-utopisme en een traditionele rolverdeling tussen man en vrouw. Wat begon als een marginaal internetfenomeen vond gaandeweg weerklank bij invloedrijke miljardairs uit Silicon Valley. Sinds de verkiezingsoverwinning van Donald Trump in 2024 ruiken neoreactionairen de kans om hun ideologie in de VS te verwezenlijken. Arnaud Miranda, rising star in de internationale betrekkingen, ontleedt hun ideeën en plaatst die in historisch perspectief. Dit baanbrekende boek laat zien dat deze ooit ondenkbare toekomst misschien wel dichterbij is dan we denken.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Ragna Indra Heidweiller

Wij zijn hier door jullie : een verzwegen geschiedenis
De Correspondent 2026, 299 pagina's   - € 23,--

Website Ragna Indra Heidweiller (19?)

Korte beschrijving
Een geschiedenis van de Hindostaanse gemeenschap in Suriname en Nederland naar aanleiding van een familiegeschiedenis. Auteur Ragna Indra Heidweiller onderzoekt de geschiedenis van Hindostaanse Surinamers, een groep die in Nederland vaak onopgemerkt blijft. Ze belicht de periode na de afschaffing van de slavernij in Suriname, waarin Brits-Indische contractarbeiders onder slechte omstandigheden op plantages werkten. De auteur volgt haar familiegeschiedenis van India via Suriname naar Nederland. Met uitgebreide eindnoten. Met kaart, illustraties en foto’s in zwart-wit. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Ragna Indra Heidweiller is een auteur die schrijft over identiteit, inclusie en relaties. Ze schreef eerder o.a. ‘Werkboek voor de ideale rolverdeling’ (2023).

Tekst op website uitgever
In dit rijke, verhalende boek reist schrijver Ragna Indra Heidweiller haar familiegeschiedenis achterna en vertelt ze de verzwegen geschiedenis van de Hindostaanse contractarbeiders.

Sommige migrantengroepen worden in Nederland tot zondebok gemaakt, andere verdwijnen geruisloos in de massa. Hindostanen, een van de grootste groepen Surinamers in Nederland, hebben de reputatie van die laatste groep. Maar daarmee blijft een pijnlijk deel van de Nederlandse geschiedenis ongehoord: de periode na de afschaffing van de slavernij in Suriname, toen Brits-Indische contractarbeiders werden uitgebuit op plantages onder nog altijd erbarmelijke omstandigheden. In dit rijke, verhalende boek reist schrijver Ragna Indra Heidweiller haar familiegeschiedenis achterna, van India via Suriname naar Nederland. Ze doorbreekt een lang stilzwijgen – binnen haar familie en in de Nederlandse samenleving – en maakt zichtbaar wat het ons kost als zulke geschiedenissen niet worden verteld. Reacties: ‘Een helder inzicht in hoe het verleden ons heden vormgeeft.’ – Karin Amatmoekrim ‘Zorgvuldig en liefdevol kleurt Ragna Indra Heidweiller de witte vlekken in de geschiedenis.’ – Marjolijn van Heemstra 'Wij zijn hier door jullie is een literaire reis die je niet wilt missen.​' -Johan Fretz

Fragment uit

Lees vooral ook: Hoe migratie echt werkt : het ware verhaal over migratie aan de hand van 22 mythen (uit 2023). 

Terug naar Overzicht alle titels

Hartmut Rosa 3

De wereld als constellatie : hoe de handelingsruimte verdwijnt
Boom 2026, 240 pagina's  - € 24,90

Oorspronkelijke titel: Situation und Konstellation. Vom Verschwinden des Spielraums (2026)

Wikipedia: Hartmut Rosa (1965)

Korte beschrijving

Tekst op website uitgever
De moderne wereld wordt steeds meer bestuurd door regels, protocollen en algoritmes. Op scholen, in ziekenhuizen, bij bedrijven en bij overheden raken mensen verstrikt in systemen die alles meetbaar en controleerbaar willen maken. Waar ooit ruimte was voor een eigen oordeel, ervaring en improvisatie, rest nu het correct uitvoeren van een opdracht.

De spraakmakende Duitse socioloog Hartmut Rosa analyseert deze verschuiving als een beweging van situatie naar constellatie: levende, relationele contexten maken plaats voor vaste structuren die niets meer openlaten. Daarmee verdwijnt niet alleen de vrijheid om te handelen, maar ook de mogelijkheid van echte resonantie, van een wederkerige relatie met de wereld. In De wereld als constellatie laat Rosa zien hoe deze ontwikkeling onze tijdgeest bepaalt. Toch biedt hij ook hoop: herwaardering van vertrouwen, oordeel en speelruimte kan ons opnieuw leren omgaan met het onvoorspelbare en onbeschikbare.

Hartmut Rosa (1965) is hoogleraar sociologie in Jena. In Duitsland is hij een bekend intellectueel en ook internationaal is Rosa een veelgevraagd spreker, over onderwerpen die veelal te maken hebben met onthaasting en vervreemding. In het Nederlands verschenen eerder Leven in tijden van versnelling (2016), Onbeschikbaarheid (2022) en Democratie vraagt om religie (2023).

Fragment uit

Lees ook:  Leven in tijden van versnelling : een pleidooi voor resonantie (2016) en Onbeschikbaarheid (uit 2022).

Terug naar Overzicht alle titels

Malcolm Gladwell 3

We moeten het weer hebben over de tipping point : Overstory's, superspreaders en de opkomst van social engineering

Uitgeverij Pluim 2026, 398 pagina's - € 27,99

Oorspronkelijke titel:Revenge of the Tipping Point: Overstories, Superspreaders, and the Rise of Social Engineering (2024)

Wikipedia: Malcolm Gladwell (1963)

Korte beschrijving
Een verhandeling over tippingpoints, de momenten waarop ideeën een dermate grote groep mensen bereiken waardoor er onvermijdelijk iets verandert. In navolging van zijn eerdere werk ‘Het beslissende moment’, brengt Malcolm Gladwell een nieuw werk uit over tippingpoints, omdat ze actueler zijn dan ooit. De verspreiding van ideeën, epidemieën en trends is meer en meer onderhevig aan manipulatie. Aan de hand van verhalen en onderwerpen zoals misdaadcijfers in Los Angeles, de opiatencrisis en de coronapandemie, onderzoekt Gladwell de omstandigheden waaronder verhalen zich verspreiden. Hij behandelt daarbij de implicaties hiervan voor verantwoordelijkheid, macht en ethiek. Levendig en verhelderend geschreven. Met enkele zwart-witillustraties. Malcolm Gladwell (Fareham, 1963) is een Brits-Canadese (scenario)schrijver, socioloog en journalist. Zijn werk wordt in meer dan twintig landen uitgegeven.

Tekst op website uitgever

De tipping point is hét moment waarop een idee zo’n grote groep mensen bereikt dat er onvermijdelijk iets verandert. In zijn bestseller 'De tippingpoint' beschreef Gladwell deze aanzet tot veranderingen voor het eerst. Nu bewijst hij dat tipping points actueler zijn dan ooit en dat we de manier waarop ideeën, epidemieën en trends zich verspreiden, hebben geleerd te manipuleren – met groot succes, of juist met rampzalige gevolgen. Gladwell onderzoekt zijn theorie opnieuw aan de hand van een groot aantal verhalen – over de misdaadcijfers in L.A., de opiatencrisis en de coronapandemie. Onder welke omstandigheden verspreidt een verhaal zich? En wat betekent dat in het kader van verantwoordelijkheid, macht en ethiek?

Fragment uit (het) Voorwoord: De passieve vorm
2.
Vijfentwintig jaar geleden, in De tipingpoint, was ik gefascineerd door het idee dat kleine dingetjes een groot verschil kunnen maken in sociale epidemieën. Ik kwam met regels  om de interne werking van sociale besmettingen te omschrijven: de Wet van de Weinigen, de Macht van de Context, de Blijfthangenfactor. De wetten van epidemieën, zo voerde ik aan, konden gebruikt worden om positieve veranderingen teweeg te brengen: lagere misdaadcijfers, kinderen leren lezen, het aantal rokers verminderen.
  'Kijk naar de wereld om je heen', schreef ik. Het lijkt misschien een onwrikbaar, onverbiddelijk oord, maar dat is het niet. Met een minuscuul duwtje - precies op de juiste plek - kan er iets gaan schuiven.
  In dit boek wil ik kijken naar de onderkant van de mogelijkheden die ik zo lang geleden heb onderzocht. Als de wereld met een minuscuul duwtje in beweging gebracht kan worden, dan heeft de persoon die weet waar en wanneer hij moet duwen echte macht. Dus wie zijn die mensen? Wat zijn hun intenties? Wat voor technieken gebruiken ze? In de wereld van de misdaadbestrijding verwijst het woord 'forensisch' naar het onderzoeken van de oorsprong en de reikwijdte van een misdaad: 'redenen, daders en consequenties.' Dit boek is een poging tot forensisch onderzoek naar sociale epidemieën. (pagina 19-20)

Lees ook: Uitblinkers : waarom sommige mensen succes hebben en andere niet (2008) en David en Goliath : de overwinning van de underdog (2013)

Terug naar Overzicht alle titels

Rebecca Solnit

Het begin volgt op het einde : over een veranderende wereld
Nieuw Amsterdam 2026, 189 pagina's   - € 22,99

Oorspronkelijke titel: The Beginning Comes After the End: Notes on a World of Change (2026)

Wikipedia: Rebecca Solnit (1961)

Korte beschrijving
Een essaybundel over solidariteit, veerkracht en optimisme in een veranderende wereld. Rebecca Solnit onderzoekt de sociale, politieke, wetenschappelijke en culturele veranderingen van de afgelopen zestig jaar en beschrijft hoe liefde, solidariteit en zelfopoffering zelfs in de donkerste tijden blijven bestaan. Solnit laat zien dat verandering onvermijdelijk is, en stelt dat juist hierin hoop voor de toekomst schuilt. De essays laten op hoopvolle wijze zien hoe er in deze veranderende wereld ruimte ontstaat voor antiracisme, feminisme, een ruimer begrip van gender, milieudenken, wetenschappelijke doorbraken en niet-westerse ideeën en voor een onderling verbonden, relationele wereld. In heldere en trefzekere stijl geschreven, met ruimte voor persoonlijke passages. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep. Rebecca Solnit (1961) is een beroemde Amerikaanse auteur en activist. Ze schreef meer dan twintig boeken, waaronder de essaybundel ‘Mannen leggen me altijd alles uit’ (2017). Haar werk wordt in meer dan vijftien landen uitgegeven.

Tekst op website uitgever
Een hoopvol boek over veerkracht in een veranderende wereld van meesterverteller Solnit.

Solnit toont hoe liefde, solidariteit en zelfopoffering zelfs in de donkerste tijden blijven bestaan. Het is een hoopvol boek over veerkracht. Dit is het ultieme ‘feelgood’-boek voor uitgeputte actievoerders en activisten (en ook bezorgde burgers). Een uiterst persoonlijk verslag, een beschouwing over activisme en hoop. Door middel van indrukwekkende essays laat Rebecca Solnit zien hoe enorm sociale, politieke, wetenschappelijke en culturele veranderingen de afgelopen 50 jaar zijn geweest. Ondanks tegenwerkingen is verandering onvermijdelijk, en daarin schuilt hoop voor de toekomst.

'Solnit is de stem van het verzet' The New York Times
‘Solnit is een meester in het blootleggen van de donkere onderstromen van gewone, alledaagse situaties.’ Elle
‘Solnit is briljant en de sociale kwesties waar ze over schrijft zijn zeer urgent.’ De Correspondent

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels