Prometheus 2026, 371 pagina's - € 26,99
Wikipedia: Bastiaan Rijpkema (1987) en korte bio van Bart Schreurders (1998)
Korte beschrijving
Een overzicht van filosofische gedachten over tolerantie van verschillende filosofen uit de geschiedenis. Dit boek onderzoekt de ideeën van twintig denkers, waaronder Plato, Erasmus, Machiavelli, Spinoza, Karl Popper, Albert Camus en Martha Nussbaum, over tolerantie. Het centrale thema is hoe mensen kunnen samenleven ondanks hun verschillen. De auteurs belichten hoe concepten als waarheid, liefde, rechtvaardigheid en kunst kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van tolerantie die essentieel is voor een democratische samenleving. Inzichtelijk en formeel geschreven. Geschikt voor een geoefende lezersgroep. Dit boek verschijnt onder redactie van rechtsfilosoof en hoogleraar Bastiaan Rijpkema en rechtswetenschapper Bart Schreuders, beiden verbonden aan de Universiteit Leiden.
Tekst op website uitgever
Wat kunnen denkers als Erasmus, Karl Popper en Martha Nussbaum ons leren over tolerantie als antwoord op moeizaam samenleven, politieke radicalisering en zorgen over polarisatie?
In Tolerantiedenkers gidsen vooraanstaande auteurs en kenners je door de canon van het denken over tolerantie. De denkers leer je kennen aan de hand van hun leven, filosofie en idee van tolerantie. Zo ontvouwt zich het gesprek dat door de eeuwen heen is gevoerd over die ene cruciale vraag: hoe leven we samen met onze verschillen?
De samengebalde denkkracht van twintig filosofen toont hoe onder meer waarheid, liefde, rechtvaardigheid en kunst kunnen inspireren tot de tolerantie die ons democratisch samenleven nodig heeft.
Bastiaan Rijpkema is rechtsfilosoof en hoogleraar aan de Universiteit Leiden. Voor De Groene Amsterdammer schreef hij tussen 2021 en 2024 een column over politiek Den Haag.
Bart Schreuders werkt aan de Universiteit Leiden aan een proefschrift over het zestiende-eeuwse tolerantieconflict tussen Dirck Volckertsz Coornhert en Justus Lipsius.
Fragment uit 19. Martha Nussbaum (1947-): kwetsbaarheid, rechtvaardigehid en emoties (- Ronald Tinneveld
Denken
Nussbaum kan dan ook met recht een van de prominentste en uitgesproken denkers van dit moment genoemd worden. Welke inhoudelijke draad houdt de vele thema's bijen waarnaar ze onderzoek verricht? Na de uitreiking van de Balzanprijs in 2022 geeft Nussbaum het volgende antwoord: 'Mijn carrière in de filosofie lijkt misschien niet erg samenhangend. Ik heb me namelijk op twee zeer verschillende grote gebieden gericht: filosofisch werk over emoties en normatieve politiek filosofie, zoals geïllustreerd door de capability-benadering.' Beide gebieden lijken inhoudelijk ver van elkaar af te staan maar worden in Nussbaums werk toch steeds opnieuw met elkaar verweven.
Nussbaums laatste boek - The Tenderness of the Silent Minds (2024) - vormt hier een fraai voorbeeld van. Een opmerkelijk boek omdat zij daarin een beroemde muziekcompositie aan een filosofisch onderzoek onderwerpt: het War Requiem van de Engelse componist Benjamin Britten (1913-1976). Geschreven voor de inwijding van de nieuw kathedraal van Coventry in het voorjaar van 1962 vormt het stuk een krachtig protest tegen oorlogsgeweld en voor Nussbaum de aanleiding voor een analyse van de relatie tussen muziek enerzijds en 'oorlog en het begrip van oorlog' anderzijds. Het concept van emotioneel pacifisme - een innerlijke gemoedstoestand gericht op 'het afwijzen van op vergelding gerichte woede en het omarmen van universele liefde en broederschap' - speelt hierbij een belangrijke rol. Uiteindelijk gaat het Nussbaum namelijk om de vraag 'wat een muzikaal/poëtisch werk kan betekenen voor wetgeving en beleid als we nadenken over de toekomst van landen die streven naar vrede en vrijheid'.
Beide gebieden - filosofie van emoties en normatieve politieke filosofie - worden met elkaar verbonden door het thema van de kwetsbaarheid ('vulnerability'), specifiek door de uitdaging 'hoe je als een specifiek soort dier waardig kunt leven in een wereld vol gebeurtenissen die we niet volledig onder controle hebben'. Op de specifieke aard van deze verbinding ga ik hieronder verder in. Daarvoor is het echter noodzakelijk om eerst kort in kaart te brengen welke inhoudelijke positie Nussbaum op beide gebieden inneemt. Dat Nussbaums filosofie van emoties samenhangt met haar filosofie van rechtvaardigheid, wil immers niet zeggen dat beide samenvallen. Nussbaums filosofie van emoties heeft ook los van het rechtvaardigheidsvraagstuk een zelfstandige betekenis en waarde. (pagina 273-274)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen