Boom 2026, 104 pagina's - € 14,90
Reeks: Boom kleine klassieken.
Oorspronkelijke titel: The lion and the unicorn (1941)
Wikipedia: George Orwell (1903-1950)
Korte beschrijving
Tekst op website uitgever
Hoe verdedigen we onze democratie tegen het fascisme? Daarover schreef George Orwell in 1941, op het moment dat de Engelse steden zwaar werden gebombardeerd door de nazi’s. Met oorlog terug op het Europese continent en opflakkerend fascisme worstelen ook wij tegenwoordig met die vraag. Orwells antwoord: niet met pacifisme of conservatisme. En zeker niet door te blijven handelen met de vijand. Wel met patriottisme en socialisme. Maar hoe precies? Wat is fascisme eigenlijk? En kun je hartstochtelijk van je land houden zonder een nare nationalist te zijn?
In De leeuw en de eenhoorn verbindt Orwell op weergaloze wijze grote politiek-filosofische vragen met kleine alledaagse dingen als de Britse liefde voor bloemen, voetbal en postzegels verzamelen. Een kritische en tegelijk tedere analyse van zijn land, met memorabele oneliners. Dit filosofische kleinood is uiterst actueel door alle debatten over nationale identiteit.
Fragment uit (het) Eerste deel - Engeland als vaderland
Terwijl ik schrijf, vliegen er hoog beschaafde mensen over die mij proberen te doden.
Ze koesteren geen vijandigheid tegen mij als individu en ik niet tegen hen. Ze 'doen slechts hun plicht', zoals het gezegde luidt. De meesten van hen zijn ongetwijfeld vriendelijke, gezagsgetrouwe mennen bij wie in het gewone leven niet eens de gedachte aan het plegen van een moord zou opkomen. Daar staat tegenover dat als het één van hen zou lukken mij met een goed gemikte bom op te blazen, hij er geen minuut minder om zou slapen. Hij deint zijn land, dat de macht heeft om hem van het kwaad vrij te spreken.
Je kunt de wereld niet zien zoals hij is, tenzij je de overweldigende kracht erkent van patriotisme, nationale loyaliteit. Onder bepaalde omstandigheden kan patriotisme uiteenvallen, op bepaalde beschavingsniveaus bestaat het niet, maar als een positieve kracht kent het geen gelijke. Het christelijk geloof en het internationaal socialisme zijn in vergelijking zo zwak als stro. Hitler en Mussolini kwamen in hun eigen land hoofdzakelijk aan de macht doordat zij dit begrepen en hun tegenstanders niet.
Ook moet je toegeven dat scheidingen tussen de ene en de andere natie zijn gebaseerd op werkelijke verschillen van inzicht. Tot voor kort vond men het normaal om te doen alsof alle mensen sprekend op elkaar lijken, maar in feite weet iedereen met ogen in zij hoofd dat het doorsnee menselijk gedrag enorm verschilt per land. Dingen die in het ene land plaatsvinden, zouden in een ander land nooit kunnen gebeuren. Zo zouden de zuiveringen die Hitler in juni 1934 liet doorvoeren nooit in Engeland hebben kunnen plaatsvinden. En binnen de westerse volkeren wijken de Engelsen behoorlijk af van de anderen. Een geniepige getuigenis daarvan is de afkeer die nagenoeg alle buitenlanders voelen voor de leefwijze in ons land. Maar weinig Europeanen kunnen het verdragen om in Engeland te leven, en zelfs Amerikanen voelen zich meer thuis in Europa.
Als je terugkeert in Engeland, vanuit welk ander land dan ook, voel je onmiddellijk dat je andere lucht inademt. Al in de allereerste minuten komen tientallen dingetjes samen om je dit gevoel te bezorgen. Het bier is bitterder, de munten zijn zwaarder, het gras is groener, de reclames zijn schreeuweriger. De menigtes in de grote steden, met hun goedaardige knobbelige gezichten, hun slechte tanden en zachte omgangsvormen, zijn anders dan een Europese menigte. Vervolgens word je opgeslokt door de uitgestrektheid van Engeland en raak je een tijdje het gevoel kwijt dat de hele natie één duidelijke aard heeft. Bestaan naties eigenlijk wel echt? Zijn we niet zesenveertig miljoen individuen, allemaal anders? En wat een diversiteit is er in een natie, wat een chaos! Het geklak van klompen in de fabriekssteden van Lancashire, het komen en gaan van de vrachtwagens op de Great North Road, de rijen voor de arbeidsbeurzen, het geratel van de flipperkasten in de pubs in Soho, de oude vrijsters die door de mist op een herfstochtend naar de heilige communie fietsen: dat zijn allemaal niet zomaar onderdelen, maar karakteristieke onderdelen van het Engelse gebeuren. Hoe kun je nou een patroon ontwaren in deze warboel? (pagina 25-26)
Lees ook: Over nationalisme : met een essay van Bas Heijne (1945/2023) en 1984 van George Orwell (1949/2008)
Terug naar Overzicht alle titels
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen