Atlas Contact 2026, 301 pagina's - € 23,99
Website van Jeroen van Baar (1990)
Korte beschrijving
Een verhandeling over de moderne behoefte aan zekerheid in een toenemend onzekerdere wereld. Factoren als AI, klimaatverandering en geopolitieke verschuivingen dragen bij aan toenemende onzekerheid in de wereld, terwijl de moderne mens met allerlei technologische toepassingen grip probeert te krijgen op het heden en de toekomst. Jeroen van Baar legt uit hoe de 'onzekerheidsepidemie' bijdraagt aan maatschappelijke problemen zoals polarisatie en angststoornissen. Hij bespreekt hoe we ons op persoonlijk en maatschappelijk niveau kunnen aanpassen aan een onvoorspelbare wereld, en benadrukt dat onzekerheid ook een kracht kan zijn. Hij roept op tot een debat over onze identiteit in een tijd waarin vooruitgang en voorspelbaarheid niet langer vanzelfsprekend zijn. Vlot en informatief geschreven. Met enkele illustraties in grijstinten. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep. Jeroen van Baar (1990) is neurowetenschapper en psychiatrisch epidemioloog. Hij onderzoekt hoe onze hersenen onze samenleving vormgeven, en andersom. Eerder publiceerde hij ‘De prestatiegeneratie’ (2014)
Tekst op website uitgever
Een belangwekkend en overtuigend boek over een groeiend maatschappelijk probleem: we zijn steeds onzekerder. Expert Jeroen van Baar biedt handvatten voor een steeds onvoorspelbaardere wereld.
We zijn verslingerd aan voorspelbaarheid. We houden Buienradar angstvallig in de gaten, daten uitsluitend via datingapps en weigeren een restaurant binnen te lopen zonder eerst de reviews te lezen. Tegelijkertijd zetten klimaatverandering, virussen en AI onze leefwereld op zijn kop. Hoe kunnen we omgaan met de dreiging van een oorlog of een geopolitieke machtsverschuiving als we het al spannend vinden een praatje aan te knopen met de kassière in de supermarkt?
Fragment uit 15. Het nieuwe normaal
Als je onderzoek doet naar onzekerheid, valt op hoezeer de geschiedenis zich herhaalt. Ruim honderd jaar geleden, aan het begin van de twintigste eeuw, heerste ook grote onzekerheid. De geopolitieke wereld stond op knappen )het eind van de Pax Britannica, weet je nog?), de Spaanse griep greep om zich heen en de welvaart was zeer ongelijk verdeeld tussen een handvol industriële oligarchen en een straatarme massa. Uitvindingen als de telefoon en de auro veranderden rap hoe mensen met elkaar omgingen. De verwarring van die tijd werd in 1914 bloemrijk beschreven door de Amerikaanse essayist Walter Lippmann, die toen net was afgestudeerd aan Harvard en later beroemd zou worden als columnist en grondlegger van concepten als 'stereotype'en 'Koude Oorlog'. Sommige passages uit zijn boek Drift and Mastery hadden afgelopen jaar opgetekend kunnen zijn Met drift bedoelde hij op het gevoel van stuurloosheid, van meegesleurd worden door grote veranderingen. 'We zijn tot onze wortels in de war gebracht', schreef hij bijvoorbeeld. 'We zijn niet gewend aan deze ingewikkelde beschaving, we weten niet hoe we ons moeten gedragen wanneer persoonlijk contact en eeuwige autoriteit zijn verdwenen. Er is geen precedent om ons te gidsen, geen wijsheid die niet stamt uit een simpeler tijd. We hebben onze omgeving sneller veranderd dan we onszelf weten te veranderen.'
De oplossing voor deze onzekerheidsgolf? Lippmann pleitte voor mastery, beheersing dus, 'meesterschap' over de zaken die ons leven ontregelen. De ingrijpende veranderingen van zijn tijd vroegen volgens hem om het bewust ontwerpen van nieuwe maatschappelijke structuren. 'We kunnen het leven niet langer behandelen als iets dat op ons neer is gedaald. We moeten er doelbewust mee omspringen, de sociale organisatie ervan ontwerpen, [...] het controleren.' Hierbij liet Lippmann zich inspireren door Frederick Taylor, die destijds furore maakte met zijn principes van wetenschappelijk management in fabrieken (wat we 'taylorisme' zijn gaan noemen). Lippmann: 'Welbeschouwd is wetenschap de cultuur waaronder mensen voorwaarts kunnen leven te midden van complexiteit, het leven niet behandelend als iets wat je ontvangt maar als iets wat je creëert.' Lippmann vertaalde deze visie naar het bedrijfsleven en de overheid. Hij zag goedkeurend aan dat bedrijven het dagelijks bestuur begonnen over te hevelen van de eigenaren, wier blik door winstbejag vertroebeld zou worden, naar professionele managers. Ook in het openbaar bestuur meende hij dat planmatig management de boventoon moest voeren, liefst door een technocratische elite, afkomstig van de beste universiteiten van het land. Lippmann juichte het ontstaan van een nieuwe klasse managers toe, de industriële staatslieden, die op academische managementopleidingen zouden worden klaargestoomd voor een leidersrol in onderneming of regering. Defensieminister Robert McNamara uit het vorige hoofdstuk is hier het ultieme voorbeeld van. (pagina 262-263)
Lee ook: De prestatiegeneratie : een pleidooi voor middelmatigheid (uit 2014)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen