donderdag 23 oktober 2025

Margot Brouwer

Sterrenstof zijn wij : ontzagwekkende inzichten uit de wetenschap die hoop geven
Querido 2025, 528 pagina's  € 27,99

Website van Margot Brouwer (1989)

Korte beschrijving
Een persoonlijk filosofisch verslag over een existentiële zoektocht naar de betekenis van het leven, vanuit een wetenschappelijk perspectief. Sterrenkundige Margot Brouwer verkent de rol van sterrenkunde, biologie en natuurkunde in het begrijpen van onze plaats in het universum. Ze beschrijft diens persoonlijke zoektocht naar zingeving en verbindt moderne natuurwetenschap met filosofische en spirituele inzichten. Brouwer presenteert diens levensvisie, die sterk berust op de filosofie van Spinoza, en beargumenteert dat de wetenschap bewijst dat alles met elkaar in verbinding staat. Met diepgang geschreven. Uitsluitend geschikt voor een geoefende lezersgroep.

Margot Brouwer (1989) is doctor in de sterrenkunde en was als onderzoeker verbonden aan de Universiteit van Amsterdam en Universiteit Groningen, waar die onderzoek deed naar donkere materie en alternatieve zwaartekracht. Over onder meer diens onderzoek naar donkere materie en alternatieve zwaartekracht werd de Amerikaanse documentaire Chasing Einstein gemaakt.

Tekst op website uitgever
Iedere dag jakkeren we door onze levens op weg naar… wat eigenlijk? Geluk? Verbinding? Zin? Hebben we de hoop daarop niet opgegeven toen we God dood verklaarden en ons wereldbeeld toevertrouwden aan de wetenschap? Als we realistisch zijn, weten we dat ons niets anders wacht dan het oneindige zwarte gat van de dood. De wetenschap zal ons niet redden... of toch?

Want is het niet juist de sterrenkunde die ons vertelt dat wij allemaal uit dezelfde zeven elementen bestaan, gecreëerd in de gloeiende kern van een ster? Vertelt de biologie ons niet dat we met alle leven verbonden zijn door miljarden jaren evolutie? En toont niet juist de moderne natuurkunde aan dat onze ervaring van tijd – als een onverbiddelijke stroom van geboorte naar dood – een illusie is?

Wat betekent dit allemaal voor ons leven? In Sterrenstof zijn wij deelt sterrenkundige Margot Brouwer het persoonlijke verhaal van diens levenslange existentiële zoektocht, en het hoopvolle wereldbeeld waar deze zoektocht toe leidde. Brouwers inzichtelijke synthese van moderne natuurwetenschap, Spinoza’s filosofie en mystieke spiritualiteit uit oost en west kan ons bestendige troost bieden: diens boek biedt zicht op de peilloze diepten van ruimte en tijd – en op wie we werkelijk zijn.

Fragment uit Inleiding - Voor wie is dit boek?
Een sterrenkundige zoekt naar God
Mijn grote vraag: gaan wetenschap en zingeving samen?

Al voor mijn zevende verjaardag val ik mijn ouders lastig met een batterij aan existentiële vragen. Wat doe ik hier? Wie of wat ben ik? Heeft mijn leven zin? Bestaat God echt? En wat gebeurt er met me als ik sterf? Als kind  benauwen deze ontzaglijke vragen me enorm. Hoe stroken de verhalen die ik van mijn christelijke ouders meekrijg - over God en de hemel - met alle vreselijke dingen die er in de wereld gebeuren, en met die vreemde wereld waarover ik lees in mijn bibliotheekboeken over het heelal? Op de middelbare school begin ik steeds meer te twijfelen aan het wereldbeeld van mijn jeugd. Ik besluit natuur- en sterrenkunde te gaan studeren om erachter te komen hoe het universum nou écht in elkaar zit. Vurig hoop ik dat daar de antwoorden op mijn existentiële vragen eindelijk zal vinden. Maar op de universiteit kom ik erachter dat veel van mijn natuurkundige collega's helemaal niet in God geloven, integendeel. Mijn gehele natuur- en sterrenkundestudie voel ik me gevangen tussen twee vuren: geloof en wetenschap. De antwoorden die ik heb gekregen vanuit het christendom komen niet overeen met de natuurwetenschap, en de natuurwetenschap geeft geen antwoord op de existentiële vragen die me aan het hart gaan. Hoe kan mijn natuurwetenschappelijke kennis zich ooit verhouden tot mijn diepgevoelde behoefte aan zingeving?
  Jarenlang heb ik in stilte met deze grote vraag geworsteld. Ik heb me in deze worsteling vaak vreselijk alleen gevoeld, maar ik weet nu dat dit niet zo had hoeven zijn. Want als ik alleen al naar de statistieken kijk, wordt snel duidelijk dat ik lang niet de enige zoekende ben. Zo blijkt uit onderzoek dat in 2015 voor het eerst het aantal Nederlanders dat in God gelooft (theïsten: 17 procent) is ingehaald door het aantal atheïsten (25 procent). Dit feit is op zichzelf interessant, maar wat is er met de overige 58 procent van onze landgenoten gebeurd? Wat blijkt: de meesten weten het helemaal niet zo zeker. Dit overgrote contigent bestaat uit mensen die niet weten of God bestaat (agnosten: 31 procent) en 'ietsisten' (27 procent). Ietsisten zijn mensen die, als je ze vraagt: 'Geloof je in God?', antwoorden met: 'Nou, dat niet echt, maar ik geloof wel dat er iets is.' Iets: het briljante antwoord dat zowel atheïsten als theïsten mateloos frustreert. De eerste keer dat ik het hoorde - nog aan het begin van mijn spirituele zoektocht - was uit de mond van ene goede vriend. Ik was verbouwereerd. 'Het gaat hier om wel of niet bestaan van God! Hoe kan je met zoiets belangrijks nou zo nonchalant omgaan?' vroeg ik hem geïrriteerd.
  Volgens hoogleraar en publicist Wim Couwenberg is 'ietsisme' echter allesbehalve lamlendig of oppervlakkig: 'het is slechts een nieuwe naam voor een gevoel dat de mens altijd al heeft gehad,' zegt hij in Trouw. 'Het duidt erop dat het religieuze bewustzijn niet voorbijgaand is zoals atheïsten geneigd zijn te veronderstellen, maar een constante in de evolutie van de mensheid.' Het aantal Nederlanders dat dit gevoel deelt is blijkbaar groot, want er wonen in ons land meer agnosten, ietsisten en andere zoekers dan het aantal orthodoxe christenen, joden, moslims, atheïsten en andere 'zeker-weters' bij elkaar. Het ietsisme van Hollandse bodem is zelfs zo'n breed gedeeld gevoel, dat deze term is inmiddels meerdere landen en talen zijn intrede heeft gedaan. Er is, zo blijkt, een menselijke behoefte die gene enkele vorm van technologische vooruitgang kan vervullen: een breed  gedeeld verlangen naar antwoorden op existentiële vragen die noch orthodoxie religie, noch harde natuurwetenschap kan beantwoorden. En zonder elkaar zullen ze dit - in mijn ogen - ook nooit kunnen. Op de lange weg die ik aflegde als zinzoekende sterrenkundige, ontdekte ik dat natuurwetenschap en zingeving alleen sámen de troost konden bieden die ik zocht. (pagina 10-12)

Terug naar Overzicht alle titels

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen