Boom 2025, 284 pagina's - € 29,90
Oorspronkelijke titel: Der Kontinent ohne Eigenschaften : Lesezeichen im Buch Europa (2024)
Wikipedia: Peter Sloterdijk (1947)
Korte beschrijving
Een geschiedkundig en cultureel-filosofisch onderzoek naar de identiteit van Europa, met aandacht voor de invloed van geopolitieke ontwikkelingen. Peter Sloterdijk onderzoekt de identiteitscrisis van Europa door de historie van het continent te analyseren aan de hand van een kritische beschouwing van de culturele, politieke en symbolische betekenis van het continent in de wereldgeschiedenis. Door afstand te nemen van zowel optimistische als pessimistische visies op Europa’s toekomst, komt Sloterdijk tot een diepgravende en veelomvattende analyse van ontwikkelingen in de Europese identiteit. Intelligent en in wetenschappelijke stijl geschreven, vormgegeven als lezingen van het boek Europa. Enkel geschikt voor een geoefende lezersgroep.
Peter Sloterdijk (1947) is een beroemde Duitse cultuurfilosoof en denker. Hij schreef onder meer ‘Je moet je leven veranderen’ en de tri
Tekst op website uitgever
Indrukwekkende beantwoording van de vraag: Wat is Europa?
Nu de geopolitieke kaarten opnieuw worden geschud, is het hoog tijd voor een Europees zelfonderzoek. In Het continent zonder eigenschappen formuleert Peter Sloterdijk een scherpe kritiek op Europa’s identiteitscrisis. Hij ‘leest’ de wording van Europa als ware het een boek, en markeert daarbij fundamentele passages: van de wezenlijke rol van het Latijn, het imperium als bestuursmodel, de betekenis van Comenius voor de Europese cultuur als ‘lerende’ gemeenschap tot de industrialisatie als resultaat van de winning van delfstoffen.
Europa en haar symbolische betekenis
In zijn kenmerkende stijl duidt Sloterdijk de geschiedenis van Europa en haar culturele, politieke (imperiale) en symbolische betekenis in de wereld. Daarbij neemt hij afstand van naïeve ‘Europtimisten’ en verzet hij zich evenzeer tegen het ondergangsdenken dat de voedingsbodem lijkt te zijn voor het nieuwe extreem-rechts. In Het continent zonder eigenschappen zien we meesterdenker Peter Sloterdijk op de toppen van zijn kunnen: ironisch, kritisch en messcherp.
Fragment uit Uitvluchten, necrologie, naspel
[Eerste openingstoespraak]
Bewoond door een half miljard mensen en door ontelbare potentiële immigranten als begeerlijk toevluchtsoord beschouwd, zoekt het sinds het eind van de Tweede Wereldoorlog naar een nieuwe bestemming voor zichzelf en zijn volkeren, die men voorzichtigheidshalve 'bevolkingen' noemt, opdat hun eigenschappen als populus of demos hun niet naar het hoofd stijgen. In de gedaante van de Europese Unie is dit continent een politieke improvisatie gelukt die in de draaiboeken van de wereldgeschiedenis niet voorzien was. Het quasicontinent heeft een groot politiek lichaam gecreëerd dat, ongeacht zijn omvang, noch de gezindheid noch de gebaren van een imperium aan de dag legt. Zijn hoofdsteden mogen dan alle pluspunten van het urbane leven vertonen, ze hebben de fallisch uitstraling die de metropelen vroeger als kolonievormende machten toekwam prijsgegeven. Ze trekken toeristen aan, zonder dat het nog uitzendstations zijn van grotere missies. De bewoners van Europa honoreren de toestand van de aan hen toegeschreven nieuwe Europeesheid door de hardnekkige gewoonte bij de verkiezingen voor het Europees Parlement voor de helft thuis te blijven - alleen Belgen en Luxemburgers stemmen bij Europese verkiezingen zo massaal alsof het nationale verkiezingen waren. En howel de burgers van het nieuwe construct door hun lidmaatschap van het moeilijk te begrijpen megacomplex in grote meerderheid aan de winnende kant staan, valt het zeer velen nog moeilijk het abstractum te bekleden met de affecten die ene gevoeld vaderland zouden worden toegedragen. Daarin weerspiegelt zich het feit dat het pos imperiale Europa, dat vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw was opgedoken in het armzalige kader van een verband voor de belangen van mijnbouwindustrieën, 'Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal' genoemd, van meet af aan ene project was van bezorgde, hoopvolle en vooruitziende elites. En hoewel mijnbouw inmiddels eerder een on-Europese aangelegenheid is geworden, willen hun erfgenamen zich nog altijd niet van hun geloof af laten brengen dat de massa zal volgen zodra de voordelen van de nieuwe modus vivendi algemeen tastbaar zullen zijn.
Men moet vrezen dat het Dostojevski dankzij ene plotselinge intuitie is gelukt de hedendaagse mensne van dit werelddeel onder d eoptiek van het orthodoxe christendom te definieren, toen hij in zijn Aantekeningen uit het ondergrondse - die gruwelijke novelle uit 1864, die het ressentiment op het toneel van de wereldliteratuur katapulteerde - zijn protagonist liet zeggen dat de mens een ondankbare tweevoeter was.
De doorsnee Europeaan van tegenwoordig, die met zijn niet altijd onterechte wrok tegen de vaak ondoorzichtige, bijkans buitenaardse procedures in Brussel en Straatsburg zijn leven leidt, zonder de premissen van zijn bestaan te overdenken, is de incarnatie van ondankbaarheid - voor zover dit betekent in de stroming van quasiposthistorisceh gemoedstoestanden te drijven en niet te weten, laat staan te willen weten, uit welke bronnen d ehuidge modus vivendi is voortgekomen. Maar al te vaak is de hedendaagse Europeaan de eindverbruiker van en comfort, van welks ontstaansvoorwaarden hij niet meer het minste besef heeft. In zijn door gaten in zijn geheugen geperforeerde bestaan is de uitspraak van Stephen Daedalus werkelijkheid geworden: 'De geschiedenis is een nachtmerrie waaruit ik wil ontwaken'.
In wat volgt willen we een poging doen de geest van ondankbaarheid enigszins het gras voor de voeten weg te maaien. Daarbij gaan we uit van de aanname dat ondankbaarheid slechts een synoniem is voor ongeletterdheid en daarvan een geneesbaar symptoom. We definiëren Europa hier als een boek dat door degenen die het aangaat te weinig wordt gelezen en waarin degenen die het haten slechts bladeren om hun aanklachten te documenteren. De aansluitende hoofdstukken moeten als bladwijzers in een boek van nagenoeg ontmoedigende omvang worden opgevat. Ze onderstrepen daarin een aantal passages, terwijl ze bij een verstrooid publiek voor de gemarkeerde pagina's om een minuut aandacht vragen. (pagina 25-27)
Lees ook: Regels voor het mensenpark : kroniek van een debat (uit 2000), Je moet je leven veranderen : over antropotechniek (uit 2011) en Wat gebeurde er in de 20ste eeuw (uit 2018).
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen