Christine Webb

De arrogante aap : de mythe van de superieure mens
De Bezige bij 2025, 366 pagina's - € 26,99

Oorspronkelijke titel: The Arrogant Ape: The Myth of Human Exceptionalism and Why It Matters (2025)

Korte bio van Christine Webb (19?)

Korte beschrijving
Een wetenschappelijk onderbouwde verhandeling over de misvatting dat de mens superieur zou zijn aan andere diersoorten in de natuur, met aandacht voor het gedrag, de intelligentie en het bewustzijn van niet-menselijk leven. Primatoloog Christine Webb betoogt dat het idee van menselijk exceptionalisme niet wetenschappelijk gestaafd is en heeft geleid tot de uitbuiting van de aarde en andere diersoorten door de mens. Ze belicht de complexiteit van niet-menselijk leven, zoals de taal van zangvogels, de samenleving van koraalriffen en de intelligentie van schimmels. Webb gebruikt anekdotes en wetenschappelijk onderzoek om te illustreren hoe een herziening van onze kijk op andere organismen ook ons zelfbeeld kan veranderen. Verdiepend geschreven in vloeiende en aansprekende stijl. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep. 

Christine Webb is een Amerikaanse primatoloog met een specialisatie in sociaal gedrag, cognitie en emotie. Ze deed haar postdoc-onderzoek bij de wereldberoemde Amerikaans-Nederlandse bioloog Frans de Waal. ‘De arrogante aap’ is haar eerste publieksboek.

Tekst op website uitgever
“In haar baanbrekende boek maakt Christine Webb duidelijk dat het idee dat wij het belangrijkste zijn – slimmer dan, beter dan, belangrijker dan, uniek uitzonderlijk, boven en apart van andere dieren – de plank volledig mis slaat. Deze vertekende kijk op de mens, waarbij we onszelf gebruiken als een soort standaard waarnaar individuen van andere soorten zouden moeten streven, is niet alleen arrogant, maar ook ronduit slecht geïnformeerd. Ik kan De arrogante aap van harte aanbevelen. We hebben een nieuwe houding nodig, een paradigmaverschuiving waarin we onszelf niet meer centraal stellen en samenwerken met andere soorten om de sombere weg te veranderen waarop we momenteel roekeloos reizen.” (Marc Bekoff)

“Christine Webb is de geïnformeerde en ethische stem die we dringend nodig hebben. De arrogante aap betoogt overtuigend dat mensen niet centraal hoeven te staan ​​– of zelfs niet zouden moeten staan ​​– in elke discussie in de wetenschap, in het beleid of bij het overwegen van hoe we ons leven moeten leiden. Dit boek zal uw kijk op dierenwelzijn veranderen, en misschien zelfs uw kijk erop.” (Alexandra Horowitz)

Flaptekst van het boek van Christine Webb over de mythe van de superieure mens
Darwin beschouwde mensen als een onderdeel van het rijke web van het leven, niet als de top van de natuurlijke hiërarchie. Toch denkt tegenwoordig bijna iedereen dat wij de slimste en succesvolste soort zijn die ooit heeft geleefd. Dit ‘menselijke exceptionalisme’, dat in de afgelopen eeuwen geleid heeft tot uitbuiting van de aarde en andere diersoorten, is echter eerder gestoeld op waanideeën dan op enig wetenschappelijk bewijs.

in De arrogante aap beschrijft primatoloog Christine Webb de onterecht onderschatte complexiteit van niet-menselijk leven – van de taal van zangvogels tot de cultuur van koraalvissen en de intelligentie van schimmels. Aan de hand van talloze anekdotes laat ze zie hoe we onze kijk op andere organismes kunnen doen kantelen, waarna we ook onszelf in een radicaal ander licht zullen zien.

Christine E. Webb is primatoloog aan Harvard University en gespecialiseerd in sociaal gedrag, cognitie en emotie van niet-menselijke apen. Ze zet zich in voor een wetenschap waarin ook andere dieren een morele status hebben. Haar wetenschappelijke werk is veelvuldig in populaire media besproken.

Fragment uit I. Het menselijk meerderwaardigheidscomplex
'Wat een mirakel is de mens!' zegt Hamlet vol bewondering, 'zo nobel in zijn denken, zo oneindig in zijn vermogens! [...] In zijn daden zo gelijk een engel, in zijn begrip zo godgelijk! [...] Het toppunt van de schepping!'
  In enkele korte regels presenteert Shakespeare hier het meest prominente thema in de geschiedenis van het westerse denken: de mens is de slimste, de deugdzaamste en bekwaamste soort ter wereld.
  Alleen rijst bij mij de vraag: als we werkelijk geloven dat we zoveel beter zijn dan andere soorten, waarom maken we daar dan al duizenden jaren zo'n punt van?
  Psychologisch onderzoek heeft aangetoond dat de mensen hoog opgeven van hun eigen vermogens en prestaties om zo het gevoel te verbergen dat ze tekortschieten of gefaald hebben. Hebben we soms een zogeheten meerderwaardigheidscomplex als er andere soorten in het spel zijn?
  We zijn immers niet het grootst, het snelst of het sterkst. De blauwe vinvis, het jachtluipaard en reuzenkevers zijn ons in dat opzicht de baas. Ook zijn we niet het talrijkst en leven we niet het langst. Mieren en sponzen (om nog maar te zwijgen van de meeste bacteriën en plantensoorten) geven ons wat dat betreft met gemak het nakijken. Andere soorten presenteren op talloze manieren beter dan de mens. Probeer het maar eens van een arend te winnen bij een oogtest of van een dolfijn als het om echolocatie gaat. En dus beriepen we ons op ons verstand. Een uitgemaakte zaak! 
Daarin móesten we wel in het voordeel zijn.
  Carl Linnaeus, de grondlegger van het moderne systeem om organismen te classificeren noemde ons Homo sapiens, de verstandige mens. Tegenwoordig noemen we ons Homo sapiens sapiens, de verstandigste der verstandigen. Dat we onszelf bezien in zulke superlatieve termen druist in tegen darwiniaanse ideeën over de continuïteit tussen soorten.
  Ook nu nog zien we bij de belangrijkste media en vooraanstaande wetenschapper voorbeelden te over van menselijk exceptionalisme. Let maar een sop hoe vaak de mens wordt afgeschilderd als een zelfstandig, superieur wezen ten opzichte van zijn omgeving, direct dan wel impliciet. 'Hoewel we dieren zijn [...] zijn we niet zomaar dieren,' schreef filosoof Roger Scruton in 2017 op de opiniepagina van The New York Times. 'Als individuen leven we in een wereld die niet te reduceren valt tot de wereld van de natuur.'In zijn artikel 'De menselijke soort: wat ons onderscheidt van andere dieren' in The Guardian (2018) stelde geneticus Adam Rutherford: 'We kunnen ons gedrag niet op bevredigende wijze in overeenstemming brengen met dat van andere dieren, en beweringen dat we dat wel kunnen berusten vaak op gebrekkig wetenschappelijk onderzoek.' En vergelijkend psycholoog Thomas Suddendorf meldt in een artikel voor CNN: 'Het lijkt evident dat er met ons iets heel bijzonders aan de hand is.' 

()

De kern van het betoog in De arrogante aap is dat het menselijk exceptionalisme - ook wel antropocentrisme of menselijke superioriteit genoemd - de hoofdoorzaak is van de ecologische crisis. (pagina 9-11)

Terug naar Overzicht alle titels