woensdag 22 januari 2020

Rolf Dobelli 2

Het nieuwsdieet : omgaan met de overload aan informatie
Spectrum 2020, 203 pagina's- € 18,90

Oorspronkelijke titel: Die Kunst des digitalen Lebens (2019)

Wikipedia: Rolf Dobelli (1966) en de website van de auteur

Tekst op website uitgever
Het dagelijkse nieuws leidt ons af van waar het nu echt om draait, het maakt ons depressief en het laat onze wilskracht verdwijnen. Nu is het moment gekomen om hierbij stil te staan en de juiste stappen te nemen. Een leven zonder een overload aan informatie.

Nieuwsfeitjes geven geen representatief beeld van de wereld waarin we leven. Denk daarbij aan de volgende voorbeelden:

• Terrorisme wordt overschat. Chronische stress is onderschat.

• De val van Lehman Brothers wordt overschat. Fiscale verantwoordelijkheid is onderschat.

• Vliegtuigrampen worden overschat. Immuniteit voor antibiotica is onderschat.

Daarnaast heeft nieuws weinig tot geen invloed op ons leven en vereist het ook geen denkwerk. We zijn dan ook nooit verzadigd als het gaat om het opnemen van nieuws. In tegenstelling tot het lezen van boeken en achtergrondartikelen kunnen we nieuwsfeitjes onbeperkt tot ons nemen, zoals een zak drop.

Rolf Dobelli leeft al vele jaren zonder kranten te lezen en het nieuws te volgen. Volg zijn voorbeeld en je zult merken dat je gelukkiger wordt, helderder denkt, tot waardevollere inzichten komt, betere beslissingen neemt en meer tijd overhoudt voor de belangrijke zaken. Het is absoluut niet makkelijk, maar het is het zeker waard!

Fragment uit 24 Nieuws manipuleert
Vandaag zijn echter twee dingen nieuw. Ten eerste is de hoeveelheid nepnieuws tot in het oneindige gestegen. Een pamflet drukken kostte tenminste nog iets. Digitaal nepnieuws publiceren kost vrijwel niets (tenzij je Google of Facebook ervoor betaalt dat je eigen nepnieuws prioriteit krijgt). Ten tweede is het huidige nepnieuws perfect op de individuele consument afgestemd (microtargeting) waardoor het veel krachtiger is.
  Binnenkort zijn er niet eens mensen nodig om nepnieuws te produceren. Intelligente computerprogramma's kunnen nu al zelf nieuwsberichten schrijven. Zulke automatisch gecreëerde nieuwsberichten zullen in de toekomst perfect op de voorkeuren van de nieuwsconsumenten afgestemd zijn. Zelfs kritisch ingestelde tijdgenoten zullen ze haast niet meer kunnen weerstaan. Of de berichten waar zijn is van ondergeschikt belang, zolang ze maar kliks en dus reclame-inkomsten genereren.
  En vanzelfsprekend blijft het niet bij teksten, artikelen, posts en tweets. Computers genereren nu al foto's en videoclips uit het niets. Vooralsnog zijn ze voor het geoefende oog herkenbaar als kunstmatig nieuws, bijvoorbeeld als een staatshoofd in een video een heel andere tekst in de mond gelegd krijgt met de perfect bijpassende stem, mimiek en gebaren. Maar over een paar jaar zal alleen kunstmatige intelligentie nog herkennen welk nieuws door kunstmatige intelligentie is gegenereerd en welk nieuws niet.
  In het moeras van de nieuwswereld schieten berichten als paddenstoelen uit de grond, waarvan sommige eetbaar zijn en andere giftig. Het wordt steeds moeilijker om de ware verhalen van de leugens te onderscheiden. Daar komt bij dat zelfs gerenommeerde nieuwsorganisaties steeds meer zogenaamde advertorials en native advertising verkopen. Dat zijn betaalde pr-teksten die eruit zien als redactionele teksten. Studies gaan ervan uit dat we de 'inversie' al hebben gehad, dat wil zeggen dat ruim vijftig procent van de inhoud, users en kliks op het internet al fake zijn. Om je maximaal tegen manipulatie te beschermen, kun je het beste helemaal geen nieuws consumeren. Aangenaam neveneffect: je komt dan ook grotendeels van de reclametroep af. Reclame wordt immers bij voorkeur bij nieuws aangeboden en is in feite niets anders dan manipulatie. Reclame wil ons producten aanpraten die we niet nodig hebben of niet kunnen betalen - anders zouden we ze ook wel zonder reclame kopen, Reclame is net zo overbodig als nieuws. Weg ermee.

Take away
Stap uit het moeras van nieuws, het zit vol halve waarheden, extreme meningen, productplacements, pr, propaganda en reclame. Het is veel gemakkelijker om fake news te genereren dan fake books. (pagina 103-105)



Lees ook: De kunst van het heldere denken : 52 denkfouten die je beter aan anderen kunt overlaten (2012) en De kunst van het verstandige handelen : 52 dwalingen die je beter aan anderen kunt overlaten (2013) van Rolf Dobelli en Feitenkennis : 10 redenen waarom we een verkeerd beeld van de wereld hebben en waarom het beter gaat dan je denkt van Hans Rosling (2018)

Artikelen die hier deels bij aansluiten: Rolf Dobelli - De kunst in het leven is om twee of drie echte samenhangen uit de zee van ruis te vissen (juni 2013), Waarom ik het nieuws oversla (oktober 2014) én Peter en Greta: Er zijn geen grijze gebieden als het gaat om overleven. (december 2018)

Terug naar Overzicht alle titels



dinsdag 21 januari 2020

Meyrem Almaci

Economie die gelukkig maakt
Polis 2020, 240 pagina's  - € 19,99

Verschijnt maart 2020

Wikipedia: Meyrem Almaci (1976)

Tekst op website uitgever
Economische groei: voor sommigen een fetisj, voor anderen de oorzaak van alle ellende op de wereld. Maar in plaats van te groeien, blijven we vandaag ter plaatse trappelen. In plaats van welvaart te brengen voor iedereen, branden we onszelf en de planeet op. Meyrem Almaci gaat op zoek naar een andere manier om onze economie te doen draaien. Een economie die bijdraagt aan het dagelijkse geluk van mensen, zonder de planeet te ontwrichten. Creativiteit, innovatie en welvaart kunnen perfect samengaan met menselijke waardigheid, levenskwaliteit en duurzaamheid. Meer nog: het gebeurt vandaag al. Meyrem Almaci exploreert de contouren van die nieuwe economie aan de hand van gesprekken met toonaangevende denkers zoals de bedenker van het donutmodel Kate Raworth, politicoloog en professor internationale betrekkingen Jonathan Holslag en UNEP-codirecteur voor de Vergroening van de Financiële markten Simon Zadek. Ondernemers zoals Erwin Ollivier van het autoleasebedrijf Athlon en Tom Duhoux van het gloednieuwe HNST Jeans vertellen hoe zij die nieuwe economie in de realiteit vormgeven. Meyrem Almaci toont dat een economie die gelukkig maakt binnen ons bereik ligt.

Economie die gelukkig maakt is een inspiratiebron voor iedereen die begaan is met de samenleving en economie, en die nieuwsgierig is naar hoe het anders kan.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

dinsdag 7 januari 2020

Ivan Krastev & Stephen Holmes

Falend licht : hoe het Westen de Koude Oorlog won maar de vrede verloor
Atlas Contact 2019, 287 pagina's  - € 22,99

Oorspronkelijke titel: The light that failed (2019)

Wikipedia: Ivan Krastev (1965) en Stephen Holmes (1948)

Korte beschrijving
Dertig jaar na de val van de Berlijnse Muur maken de Weense wetenschapper Krastev en de New Yorkse jurist Holmes een kritische balans op van de liberale revolutie die toen plaatsgreep in Oost-Europa. Zij bestempelen de jaren vanaf 1989 als het 'imitatietijdperk' omdat de bevrijde Oost-Europeanen het westers liberale stelsel (vrije pers, rechtszekerheid, verkiezingen) aanvankelijk gretig overnamen. Maar dat bleek schijn. Toen de gehoopte welvaart uitbleef, kregen populisten (bijvoorbeeld Fidesz in Hongarije) de wind in de zeilen, onder andere doordat veel jonge, goed opgeleide Oost-Europeanen naar elders trokken en vanwege de vluchtelingencrisis van 2015. Orban (Hongarije) en Kaczynski (Polen) sloten toen hun grenzen en verzetten zich tegen elke bevoogding vanuit Brussel. Inmiddels toonde Poetin genoeg te hebben van  de nationale vernedering van zijn land. 'Democratie' in Rusland bleek slechts een façade voor zijn macht. Hij kreeg alle ruimte van Trump die een punt zette achter Amerikaans idealisme. Ondanks taai en omslachtig taalgebruik bevat dit boek een belangrijke, lezenswaardige diagnose van de falende liberalisering. Met eindnoten en een register.

Fragment uit Imitatie, en de nadelen ervan
We zijn allemaal uniek geboren. Waarom sterven zovelen van ons dan als kopieën? (Edward Young)
De toekomst zag er gisteren beter uit. Toen geloofden we nog dat het jaar 1989 'een duidelijke scheidslijn tussen het verleden en de toekomst vormde als de Berlijnse Muur een scheidslijn vormde tussen Oost en West.' We vonden het moelijk 'ons een wereld voor te stellen die radicaal beter was dan de onze, of een toekomst die niet overwegend democratisch en kapitalistisch was.' Zo denken we vandaag de dag niet meer. De meesten van ons vinden het tegenwoordig zelfs lastig zich een toekomst voor te stellen - zelfs in het Westen - die onveranderlijk democratisch en liberaal blijft.
  Toen er een einde kwam aan de Koude Oorlog, was de verwachting dat de liberaal-kapitalistische democratie zich wereldwijd zou verspreiden. Het geopolitieke toneel leek gereed voor een voorstelling als Pygmalion van George Bernard Shaw, een optimistisch, moraliserend stuk waarin een professor in de fonetiek er in korte tijd in slaagt een jong bloemenmeisje te leren spreken als de koningin en zich thuis te voelen in hoog gezelschap.
  Enthousiaste waarnemers begroetten de toetreding van het Oosten tot het Westen aanvankelijk met grote instemming, maar zij beseften uiteindelijk dat het spektakel dat zich voor hun ogen afspeelde zich niet voltrok zoals verwacht. In plaats van te kijken naar een uitvoering van Pygmalion leek het of de wereld afstevende op een theaterbewerking van Frankenstein van Mary Shelley, een pessimistische, moraliserende roman over een man die besloot God te spelen door replica's van menselijke lichaamsdelen samen te voegen tot een menselijk wezen. Het gebrekkige monster was veroordeeld tot eenzaamheid, onzichtbaarheid en afwijzing. Jaloers als het was op de onbereikbare voorspoed van zijn schepper keerde het zich met geweld tegen diens vrienden en familie: hij verwoestte hun bestaan en bezorgde hun slechts pijn en verdriet, als getuigenis van een mislukte poging tot menselijke zelfvermenigvuldiging.
  Dit boek wil uit de doeken doen hoe het liberalisme uiteindelijk het slachtoffer werd van zijn aanvankelijke succes in de Koude Oorlog. (pagina 7-8)

Terug naar Overzicht alle titels

dinsdag 17 december 2019

Damiaan Denys

Het tekort van het teveel : de paradox van de geestelijke gezondheidzorg
Nijgh & Van Ditmar 2020, 112 pagina's  -  € 15,--

Verschijnt voorjaar 2020

Wikipedia: Damiaan Denys (19)

Tekst op website uitgever
Er is iets geks aan de hand. Nederland behoort al jaren tot de gelukkigste landen ter wereld. Nooit eerder was de welvaart hoger, rijkdom groter en levenskwaliteit beter. Nederland staat aan de top van de wereld op het gebied van onderwijs, leefomgeving, gezondheid, veiligheid en welzijn. Toch lijden vier op de tien Nederlanders eens in hun leven aan een psychische stoornis, één op de vijf aan een angststoornis en één op de zes aan een depressie. Jaarlijks ondergaan een miljoen mensen therapie voor psychische klachten. We zijn gelukkiger dan ooit, maar ook depressiever dan ooit. We hebben de beste geestelijke gezondheidszorg, maar klagen over verwarde personen, wachtlijsten en een ontoegankelijke psychiatrie.
Hoe kunnen we deze paradox begrijpen? Verwachten we te veel van de psychiatrie? En van het leven? Is de druk om gelukkig te zijn te groot?

Wikipedia: Damiaan Denys (1965)

Fragment uit

Artikel: Psychiaters zijn nu supersterren, wat zegt dat over deze tijd? (NRC, december 2019)

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 9 december 2019

Paul Verhaeghe 6

Over normaliteit en andere afwijkingen
Prometheus 2019, 112 pagina's  € 14,99
Reeks Nieuw Licht

Wikipedia: Paul Verhaeghe (1955)

Korte beschrijving
Zodra er een ‘verwarde man’ in het nieuws opduikt staat er een leger aan journalisten en deskundigen klaar om hem psychologisch te duiden. Maar gaat het de tv-psychologen en -psychiaters eigenlijk om de verwarde, of om de ‘gewone man’? Ik ben toch niet gek?! Waar komt de angst voor het abnormale en irrationele vandaan? Vrezen we de ander, of worden we onzeker over hoe normaal we zelf eigenlijk zijn?In Geschiedenis van de waanzin (1961) wijst de Franse filosoof Michel Foucault de zeventiende en achttiende eeuw aan als het begin van de systematische bestudering van de waanzin. Het denken over de mens wordt een denken in termen van aandoeningen. Steeds meer gedrag krijgt een pathologisch etiket. Want zodra gekte een naam heeft, is het weer gewoon.
Paul Verhaeghe meent dat we ons niet gek moeten lat .


Fragment uit



Lees (vooral) ook Paul Verhaeghe. Liefde in tijden van eenzaamheid : over drift en verlangen(2009), Het einde van de psychotherapie  (2011), Identiteit (2012) en) Intimiteit (uit 2018)

Startpagina Nieuw Licht




Terug naar Overzicht alle titels

woensdag 27 november 2019

Adam Rutherford 2

Het boek over de mensheid : een geschiedenis van cultuur, seks, oorlog en onze evolutie
Uitgeverij Luiting-Sijthoff 2019, 264 pagina's € 22,99

Oorspronkelijke titel: The book of humans : the story of how we became us (2018)

Wikipedia: Adam Rutherford (1975)

Korte beschrijving
Het merkwaardige van dit boek is dat het ondanks de titel nogal veel over dieren gaat. Gezien vanuit de auteur is dit niet verwonderlijk, want hij rekent de mens ook tot de dieren. Het gedrag van mensen wordt dan begrijpelijk door de vergelijking met dat van dieren. De auteur behandelt een aantal boeiende onderwerpen. Toerusting met werktuigen is bij mensen gebruikelijk, maar er zijn ook diersoorten die zich van toerusting voorzien. Sommige diersoorten blijken verrassende vormen van seksueel gedrag te vertonen. Homoseksualiteit wordt nog wel eens als onnatuurlijk beschouwd. Ten onrechte, want ook bij dieren komt dit voor. Ook gewelddadige seks komt bij dieren voor, al weet je natuurlijk niet, hoe zij dit ervaren. Met genen kun je de verwantschap van mensen met dieren bepalen. Vormen van communicatie bestaan ook bij dieren, wel non-verbaal natuurlijk. Ook cultuuroverdracht vinden we bij dieren, zoals de vaardigheid van het vissen met een haakje. Al met al een boeiend boek. Met enkele zwart-wittekeningen, voetnoten, een bronnenoverzicht en register.

Fragment uit Landbouw en mode
Wij munten uit in het gebruiken van werktuigen om de grenzen van onze fysieke vermogens te verleggen. Deze vaardigheden zijn bijna allemaal aangeleerd en niet aangeboren, maar rusten wel op een biologisch fundament dat de ontwikkeling ervan mogelijk maakt. Zoals we hebben gezien bij dieren die technologie gebruiken, zijn sommige vaardigheden aangeleerd en andere biologisch ingebouwd. Maar zij kunnen qua verfijning niet tippen aan ons.
  Er zijn twee andere kenmerken die d emoeite van het bestuderen waard zijn, die ceht bij onze cultuur horen en wellicht een equivalent hebben in het dierenrijk. Het gaat niet om werktuigen als zodanig, maar het betreft wel twee voorbeelden van mensen die hun vermogens uitbreiden door hun leefomgeving grondig te maipuleren. Beide vereisen het gebruik van werktuigen, enbeide zijn van wezenlijk belang voor de mensheid.
  Het eerste kenmerk is de landbouw. We hebben voorbeelden gezien van organismen die levenloze voorwerpen benutten en, in het geval van de 'sponzende' dolfijnen, van dieren die een ander dier gebruiken om op een derde dier te jagen. Wij hebben nog een techniek waarmee we onszelf van voedsel voorzien: we kweken andere organismen met als doel een voedingsproduct te kunnen oogsten. Bij de mens noemen we dit landbouw en veeteelt. Het boerenbestaan bracht een onomkeerbare verandering teweeg en heeft de basis gelegd voor het huidige tijdperk. In vrij korte tijd veranderden we van jagers-verzamelaars in boeren die ons eigen voedsel verbouwden en zetten zodoende de ontwikkeling in gang waaruit de beschaving zou ontstaan. Landbouw en veeteelt zijn ongeveer tienduizend jaar lang de overheersende industrie en technologie geweest. Ten tijd van de opkomst ervan verschenen er ook nieuwe graangewassen, zoals rogge in Mesopotamië en eenkoren in de Levant. Op meerdere locatie in Europa en Azië zien we dat everzwijnen en schapen gedomesticeerd worden. (pagina 85-86)
 

Lees ook Een kleine geschiedenis van iedereen die ooit heeft geleefd (uit 2018) én ? van Rutger Bregman, van Christakis of  Sapiens : een kleine geschiedenis van de mensheid van Yuval Noah Harari (uit 2014)

Terug naar Overzicht alle titels

maandag 25 november 2019

Marin Terpstra & Theo de Wit

Waarom tolerantie niet de hoogste waarde kan zijn : over de omgang met heilige zaken
Damon 2019, 304 pagina's  - € 29,90

Website Radboud Universiteit: Marin Terpstra (1954) en Theo de Wit (?)

Tekst op website uitgever
Zijn wij intoleranter aan het worden? De gevoeligheid van mensen voor afwijkende meningen of manieren van leven is zeker sterker geworden. Hoe kan een samenleving omgaan met wat voor mensen heilig of onaantastbaar is in tijden van multiculturalisme? Intolerantie is moeilijk te verkopen, maar alles tolereren kan evenmin.

Het begrip tolerantie kent een lange geschiedenis waarin politiek en religie op allerlei manieren met elkaar vervlochten zijn. Wat is de oorsprong van het begrip en hoe valt het te definiëren? En wat zijn de hoogste waarden van een samenleving? Dit boek behandelt dergelijke vragen en biedt een reflectie op de vraag hoe een samenleving kan omgaan met heilige zaken.

Fragment uit

Interview: Het bindmiddel van tolerantie is opgelost (Trouw, maandag 25 november 2019)


Terug naar Overzicht alle titels