zaterdag 14 oktober 2017

Maxim Februari

Klont
Prometheus 2017, 272 pagina's - € 19,99

Wikipedia: Maxim Februari (1963)

Tekst op website uitgever
Bodo Klein heeft zich op het ministerie van Veiligheid onmogelijk gemaakt en moet een paar weken in de luwte blijven. Zo kan hij mooi een opdracht uitvoeren voor zijn minister: hij wordt op pad gestuurd om verdachte uitspraken te onderzoeken van de wereldberoemde spreker Alexei Krups. Helaas komt op hetzelfde moment de familie van zijn vrouw logeren.
Alexei Krups reist intussen rond met een bejubelde lezing over digitale technologie. Door het gebruik van data en kunstmatige intelligentie zullen de roman en de politiek teloorgaan, waarschuwt hij opgewekt. Halverwege zijn tournee merkt Krups tot zijn verbazing dat hij een groot expert is geworden op het gebied van alle denkbare technologieën. Zijn roem dwingt hem steeds boudere uitspraken te doen. Maar wat weet hij er eigenlijk van?
'De grootste vraag van de huidige tijd is hoe de mens greep houdt op zijn leefwereld', zegt een collega van Alexei Krups. Leren we de wereld en de mens beter begrijpen door de vooruitgang? Of zorgt het menselijk tekort ervoor dat we juist alle controle verliezen?

Schrijver, jurist en filosoof Maxim Februari debuteerde in 1989 met de roman De zonen van het uitzicht en ontpopte zich in de bijna dertig jaar die volgden tot een van de scherpzinnigste en origineelste denkers van ons taalgebied. In 2007 publiceerde hij de grote roman De literaire kring, die nationaal en internationaal bejubeld werd. Het boek won de Annie Romein-Verschoorprijs en behaalde de shortlist van de Libris Literatuurprijs en de Gouden Uil Literatuurprijs en de longlist van de International impac Dublin Literary Award. In 2008 ontving Februari de Frans Kellendonkprijs voor zijn gehele oeuvre.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

Franklin Foer

Ontzielde wereld : de existentiële dreiging van Big Tech
De Bezige bij 2017, 272 pagina's -€ 22,99

Oorspronkelijke titel: World without mind (2017)

Wikipedia: Franklin Foer (1974)

Tekst op website uitgever
Zonder stil te staan bij de gevolgen heeft de wereld de producten en services van vier reusachtige bedrijven omarmd. Google, Facebook, Apple en Amazon presenteren zich als voorvechters van individualisme, efficiëntie en diversiteit, maar ondertussen leiden hun algoritmes tot eenheidsworst, privacyschending en een overdosis comfort. Het resultaat is een onstabiele, bekrompen en slecht geïnformeerde wereld waarin geen ruimte is voor introspectie. Een wereld die niet zelf nadenkt.
Ontzielde wereld legt dit mechanisme van automatisering en homogenisering onder het vergrootglas. Elegant brengt Franklin Foer de geschiedenis van computertechnologie in kaart – van de Verlichting via Alan Turing en Stewart Brand naar het hedendaagse Silicon Valley – en toont daarmee niet alleen de dreigende crisis, maar ook de noodzaak van verzet. Hij laat feilloos zien wat er op het spel staat – en hoe we het tij kunnen keren.

Fragment uit

Terug naar Overzicht alle titels

woensdag 11 oktober 2017

Michel VandenDriessche

De herontdekking van de tijd : 13 denkers over vandaag en morgen
Lannoo Campus 2017, 176 pagina's -  € 19,99

Met bijdragen van:  Johan Braeckman, Dirk De Wachter, Ignaas Devisch, Marc Leemans, Luc van Gorp, KOen Haegens, Stan de Spiegelaere, Ilse De Vocht, Jeroen Lievens, Elke Valgaeren, Marijke Persoone, Yoni van den Eede en Steven van Wolputte.

Michel Vandendriessche is algemeen directeur van vrijetijdsorganisatie Pasar

Tekst op website uitgever
Vroeger gebruikte de mens tijd om zijn leven in te delen. Nu is het andersom: we haasten ons van het ene ogenblik naar het andere. Die tijdsdruk is zo voelbaar dat er maar één conclusie mogelijk is: we pakken dit probleem het best collectief aan. In dit boek vertellen dertien denkers vanuit hun eigen discipline hoe het anders kan. Door te leren hoe we overprikkeling vermijden, hoe we ons recht op vakantie verdedigen of hoe we best wel lui mogen zijn, kunnen we onze tijd écht weer in handen nemen.

Fragment uit 6 - Ode aan de luiaard
Weg met de bladblazer
In een intrigerend onderzoek naar de beleving van tijd in verschillende culturen stelde de Amerikaanse psycholoog Robert Levine vast dat mensen in sommige steden gemiddeld sneller wandelen in winkelstraten dan in vergelijkbare straten in andere steden. In sommige steden wordt letterlijk sneller geleefd dan in andere. De snellere steden doen het over het algemeen economisch beter, wat onmiskenbaar voordelen biedt voor de inwoners. Maar er wordt een grote prijs voor betaald, aldus Levine. Zo stelde hij experimenteel vast dat mensen in nood in trage steden sneller geholpen worden door onbekende voorbijgangers dan in snelle steden. Het levenstempo leert ons veel over hoe we nadenken over levenskwaliteit en zinvolheid. In mijn lezingen geef ik in dat verband vaak het voorbeeld van de bladblazer. Vroeger veegden mensen de bladeren op hun graspleintje nog samen met een hark. Je was daar toch al gauw een uurtje mee bezig. Tegenwoordig moet dat met een bladblazer. Dat is in de filosofie van vandaag fantastisch, want efficiënter. Maar wat doen we met de tijd die daardoor vrijkomt? Meestal niet zo heel veel. Mijn suggestie: laat die bladblazer voor wat hij is en neem opnieuw de hark ter hand. Je kunt de bladeren overigens ook gewoon laten liggen, maar dat is een kwestie van persoonlijke voorkeur.
  Harken heeft, net als andere soortgelijke bezigheden, allerlei positieve aspecten in zich waar we ons blijkbaar niet meer van bewust zijn. Het zorgt ervoor dat je in beweging bent, je kunt dagdromen, je hoofd leegmaken, het brengt je in een positieve stemming. Als je een tijdje bezig bent, komt er misschien een vriend langs met wie je een praatje kunt maken. Dat is helemaal geen tijdverspilling, integendeel. Met wat geluk zijn de bladeren daarna weer uit elkaar gewaaid en kun je weer opnieuw beginnen.
  Een bladblazer daarentegen is lawaaierig, het stoort de buren en je maakt er je hoofd niet mee leeg, maar je krijgt er integendeel hoofdpijn van. En meestal weet men toch niet goed wat met de zogeheten gewonnen tijd moet aanvangen. (pagina 82-83)

Terug naar Overzicht alle titels

Isaac Asimov


Ik, Robot
Meulenhoff 1966/2017, ? pagina's - €

Oorspronkelijke titel: I, robot (1950)

Wikipedia: Isaac Asimov (1920-1992), en Ik, Robot en I, Robot  

Korte beschrijving
Bundel van negen samenhangende verhalen over de ontwikkeling van en problemen in de omgang met robots. Intrigerende wetenschappelijke puzzels, toegankelijk en begrijpelijk verteld. Een nog altijd populaire bundel die voor veel lezers het eerste contact met sciencefiction was.

Fragment uit 9. De machines
'Nee, hij zei dat er geen mens was die dat kon. Hij was erg oprecht. Hij vertelde me, en ik hoop dat ik hem goed begrepen heb, dat de Machines een gigantische extrapolatie zijn op de volgende manier: Een team van wiskundigen werkt verscheidene jaren aan het ontwerpen van een positronbrein dat in staat is om de door hen gemaakte berekeningen zelf te maken. Met gebruikmaking van dit brein maken ze voortgezette berekeningen om een nog gecompliceerder brein te kunnen ontwerpen en dat gebruiken ze dan weer om een brein te maken dat wéér gecompliceerder is, enzovoort. Volgens Silver zijn wat wij de Machines noemen, het resultaat van tien van zulke trappen.'
  'Ja-ja, dat komt me bekend voor. Gelukkig ben ik geen wiskundige ... arme Vincent. Het is nog zo'n jonge man. De directeuren vóór hem, Alfred Lanning en Peter Bogert, zijn gestorven en zij hadden zulke problemen niet; noch had ik ze. Misschien moeten alle robotici maar sterven nu we niet meer in staat zijn onze eigen scheppingen te begrijpen.'

Terug naar Overzicht alle titels


vrijdag 6 oktober 2017

Peter Hinssen

The day after tomorrow : hoe overleven in tijden van radicale innovatie
Lannoo Campus / Van Duuren management 2017, 283 pagina's -  € 29,99

Oorspronkelijke titel: The day after tomorow : how to survive in tims of radical innovation

Wikipedia: Peter Hinssen (1969) en zijn website

Tekst op website uitgever
Onze wereld verandert exponentieel en dat heeft grote gevolgen voor organisaties van 'vandaag'. In dit boek laat Peter Hinssen ons kennismaken met pioniers die erin slaagden zich aan die veranderingen aan te passen en in hun innovatie voorbij vandaag en zelfs morgen te denken. Door zo ver vooruit te durven kijken, stuurden ze volledige industrieën een nieuwe richting uit. The Day After Tomorrow beschrijft de businessmodellen van deze pioniers, de organisatieculturen, het talent, de mentaliteit en de technologieën die nodig zijn om ons succes in de 'Day After Tomorrow' zo groot mogelijk te maken. Dit is een boek dat je kijk op je eigen toekomst, die van je bedrijf en zelfs die van je kleinkinderen zal veranderen.

Fragment uit hoofdstuk 7. Het verhaal van de twee toekomsten
De schaduwzijde van de 'Day after tomorrow': wat je moet onthouden
Politieke bijziendheid is nog veel erger dan bedrijfsbijziendheid, omdat ze een weerslag heeft op de hele planeet. In een wereld die met exponentiële snelheid op ons afstormt, is het waanzin om je te focussen op de dingen die ons vandaag 'dwarszitten'.

Het is waanzin om te wachten tot de automatisering 45% van alle banen oppeuzelt.
Het is onzin om onderwijsmodellen te hanteren die sinds de 19de eeuw niet veranderd zijn.
Het is waanzin om economische voorspellingen te doen aan de hand van superabstracte wiskundige modellen die 100 jaar oud zijn.
Het is waanzin om het probleem van de vergrijzing te proberen op te lossen met een systeem dat uit de 20ste eeuw stamt.
Het is waanzin om belangrijke ethische vragen over automatisering voor ons uit te schuiven.
Het is waanzin om alleen maar toe te kijken hoe de klimaatverwarming het waterpeil van de oceanen zal doen stijgen.
Het is waanzin dat de meeste regeringen - met de feiten waarover we beschikken - niet meer dan vier of zes jaar vooruitkijken.

Eigenlijk: vergeet alles wat ik hierboven geschreven heb. Je hoeft alleen dit te onthouden: begin nu na te denken over de 'Day after Tomorrow' van je bedrijf, je land, je planeet en je dierbaren, en steek de armen uit de mouwen.

O, en doe jezelf een plezier: stem alsjeblieft niet voor politici die op korte termijn denken en populistisch oplossingen aanreiken, want dat zal ons alleen maar opzadelen met een enorme berg 'rotzooi van gisteren', wanneer hun ambtstermijn erop zit.

Jij bent het verschil tussen de wereld zoals die was en de betere plek die hij zal worden. (pagina 239)

Youtube - Peter Hinssen's Day After Tomorrow keynote for 'Deloitte's Data With A View' in The Hague


Terug naar Overzicht alle titels



dinsdag 3 oktober 2017

Nieuw Licht

In het najaar van 2016 begonnen de filosofen Frank de Meester en Coen Simon met een nieuw initiatief. Ze nodigen een min of meer bekende schrijver of denker uit een redelijk klassieke tekst te (her)lezen en in een essay te vertellen welke indruk die tekst op hen heeft gemaakt. Ze werpen Nieuw Licht op het bewuste boek.

Uitgeverij Ambo Anthos brengt dat essay voor een schappelijke prijs (een tientje) uit. In een aansprekende, herkenbare stijl. De 'formule' sloeg aan. Beide heren hadden het geluk dat het 'boekje' van publicist Bas Heijne zeer velen aansprak. Het was een kleine bestseller. In het seizoen 2017-2018 staan verschillende nieuwe boeken op stapel.



 

Tekst op website uitgever
Nieuw Licht is een initiatief van filosofen Coen Simon en Frank Meester. Een nieuwe filosofische serie waarin de scherpste hedendaagse denkers met oude vragen nieuw licht werpen op onze tijd. Meester en Simon leggen de scherpste hedendaagse denkers een vraag voor uit een klassiek geworden tekst van filosofen en denkers als De Beauvoir, Huizinga, Bourdieu, Camus, Freud, Rousseau, Smith en Aristoteles.

Alle reeds verschenen titels
Bas Heijne. Onbehagen : Nieuw Licht op de beschaafde mens (2016)
Pieter van den Blink. The medium kills the message : Nieuw Licht op journalistiek, media en kijkcijfers (2016)
Ewald Engelen. De mythe van de gemaakte vrouw : Nieuw Licht op het feminisme (2016)
Eva Rovers. Ik kom in opstand, dus wij zijn : Nieuw Licht op verzet (2017)
Daan Roovers. Mensen maken : Nieuw Licht op opvoeden (2017)
Marja Pruis. Omdat je het waard bent : Nieuw Licht op eigenliefde (2017)
Femke Halsema. Nergensland : Nieuw Licht op migratie (2017)

Aangekondigde titels
Bert Keizer. Voltooid : Nieuw Licht op een zelfgekozen dood
Marte Kaan. Onderbuik : Nieuw Licht op redelijkheid
Myrthe Hilkens. Kapitaal vernietiging : Nieuw Licht op eigenbelang


Terug naar Overzicht alle titels

Femke Halsema 2

Nergensland : Nieuw Licht op migratie
Ambo Anthos 2017, 112 pagina's - € 10,--

Wikipedia: Femke Halsema (1966)

Tekst op website uitgever
‘De voorstander van de stapsgewijze technologie zal de methode kiezen waarmee hij de grootste en dringendste kwalen van de samenleving kan opsporen en bestrijden, en niet zozeer het hoogste goed trachten te zoeken en daarvoor vechten,’ schrijft Karl Popper in De open samenleving en haar vijanden uit 1945. Zijn waarschuwing dat een utopisch doel het gevaar met zich meebrengt alle middelen te heiligen, heeft ervoor gezorgd dat we nauwelijks nog onze vingers durven te branden aan een visie op een betere wereld.

Aan de hand van de ideeën van Popper, die ruim zeventig jaar later niets aan actualiteit en urgentie hebben ingeboet, probeert Femke Halsema een antwoord te vinden op een onverminderd dringende vraag. Als ‘wij’ vluchtelingen hier niet willen en kunnen opvangen, er voor hen geen mogelijkheid is terug te keren naar hun land van herkomst en zij in de grote vluchtelingenkampen geen leven hebben, wat moeten we dan doen? In Nergensland schetst zij een utopisch perspectief zonder de stapsgewijze methode van Popper uit het oog te verliezen.

FEMKE HALSEMA (1966) was tussen 1998 en 2011 Tweede Kamerlid en fractievoorzitter van GroenLinks. Nu schrijft ze, maakt ze tv-programma’s en werkt ze als toezichthouder in de publieke en private sector. In 2016 verscheen Pluche, waarvan meer dan 50.000 exemplaren werden verkocht.

Fragment uit 1
Melilla is een badplaats aan de Middellandse Zee zoals er vele zijn: rechthoekige appartementenblokken, het balkon naar de zon en de zee gekeerd. Op de begane grond gestreepte luifels, eronder uitstallingen van luchtbedden en snorkels, afgewisseld met restaurants en ijsbarretjes en een enkele reisagent die een rondleiding door de oude stad aanprijst. Aan het einde van de strandboulevard is een kleine haven waar, op de terrassen, verse vis wordt aanbevolen.
  In het najaar is het weer er zacht en het strand leeg. Buiten het hoofdseizoen zijn er nauwelijks toeristen en is zichtbaar dat Melilla betere tijden heeft gekend. Verf bladdert van de puien en in het wegdek van de boulevard zijn kuilen uitgesleten.
Ik ben in Melilla in het najaar van 2006, op uitnodiging van een televisieprogramma.2 In Nederland woedt de campagne voor de landelijke verkiezingen. Net als in de jaren ervoor en erna beheersen
vluchtelingen en migranten het politieke debat.
  Melilla is niet alleen een wat verlopen mediterrane badplaats maar ook het zuidelijkste deel van Europa. Het is, net als het verderop gelegen Ceuta, een kleine enclave op het Marokkaanse vasteland die al vijfhonderd jaar in het bezit is van de Spanjaarden. Voor Afrikanen is dit piepkleine stukje van
Spanje ook de dichtstbijzijnde toegangspoort naar veiligheid en welvaart.
  In het jaar daarvoor, in 2005, is Melilla wereldnieuws geworden. Duizenden migranten hebben de
hoge hekken bestormd die Melilla afscheiden van het Marokkaanse ommeland. Daarbij zijn mensen
omgekomen en degenen die er wel in slaagden over het hek te kruipen werden door de uitgerukte politiemacht geslagen en, voordat ze asiel konden aanvragen, teruggestuurd. Daarna zijn er aanhoudend berichten over doden en gewonden: mensen die verstrikt raken in het prikkeldraad, van het zes meter hoge hek vallen of simpelweg worden doodgeschoten. Amnesty International rapporteert over beschietingen en moord door Spaanse en Marokkaanse autoriteiten. De Marokkaanse overheid doorzoekt de bossen rond Melilla en dumpt de migranten die ze vindt, zonder eten of water over de grens in de woestijn in Algerije. Algerije jaagt op zijn beurt de migranten terug. Artsen zonder grenzen meldt dat van de tienduizenden mensen die zich verscholen houden in de bossen om Melilla heen, velen verse littekens dragen van buitensporig geweld en seksueel misbruik. Als migranten er wel in slagen over het hek heen te komen stuurt de Spaanse overheid ze zonder pardon terug of, als er om asiel is gevraagd, detineert en mishandelt ze.
 Tot de bestorming is Melilla onbekend. Van alle jaren daarvoor dat ik woordvoerder ‘asiel en migratie’ ben in het Nederlandse parlement kan ik me geen discussie over de enclave en de morele en politieke merites van de grensbewaking op het Afrikaanse continent herinneren. Zelf snijd ik het ook niet aan. Hoewel de instroom van asielzoekers in Nederland rond de eeuwwisseling hoger is dan de afgelopen vier jaar, is de discussie erover meer juridisch en pragmatisch en minder gepolariseerd.
  De bewaking van de Europese buitengrenzen is een vrij abstracte, conceptuele kwestie die anders dan in de omstreden kwalificatie ‘Fort Europa’ tot weinig ophef leidt. Er zijn wel berichten van incidenteel, hardhandig douaneoptreden in Oost-Europese staten, maar zonder de beelden erbij van huilende kinderen en zwangere vrouwen die smeken om toegang, blijven publieke en politieke verontwaardiging uit. Er is dan nog geen driejarig Syrisch jongetje dood aangespoeld op een Turks toeristisch strand en dus kunnen wij – Nederlandse burgers en ingezetenen van de Europese Unie – de illusie koesteren van beschaafde bureaucratische procedures waarmee het kaf van het koren wordt gescheiden nadat migranten eerder ordentelijk bij een douanebeambte op Schiphol om asiel hebben gevraagd. (pagina 17-20)


 

Startpagina Nieuw Licht

Lees ook van Femke Halsema: Geluk! : voorbij de hyperconsumptie, haast en hufterigheid (2008)

Artikel: Een hek in Mellilla - Foto van het jaar? (december 2014)

Terug naar Overzicht alle titels