donderdag 8 oktober 2020

Noreena Hertz

De eenzame eeuw : het herstellen van menselijk contact in een wereld die steeds verder ontrafelt
Spectrum 2020, 399 pagina's  - € 22,50

Oorspronkelijke titel: The Lonely Century: Coming Together in a World that's Pulling Apart (2020)

Wikipedia: Noreena Hertz (1967)

Tekst op website uitgever
Een taboedoorbrekende kijk op de eenzaamheid onder jongeren en ouderen in de 21e eeuw 'Een briljante schrijver … en een formidabele onderzoeker.' – Times Higher Education We leven in het tijdperk van de eenzaamheid. We zijn weliswaar beter verbonden dan ooit, maar sociale isolatie blijkt een steeds groter probleem onder jongeren en ouderen, voor zowel mannen als vrouwen. En toch rust er nog altijd een taboe op eenzaamheid. In De eenzame eeuw onderzoekt Noreena Hertz de wereldwijde eenzaamheidscrisis en waarschuwt ze ons voor de potentiële gevolgen. Eenzaamheid heeft namelijk niet alleen effect op je gezondheid (vergelijk het met vijftien sigaretten per dag), maar is ook nadelig voor de economie en politiek. Op basis van wetenschappelijk onderzoek en rake kleurrijke verhalen uit de praktijk schetst ze een indringend beeld van dit 21e-eeuwse probleem. Zo 'huurt ze een vriend', volgt ze een cursus gezichten lezen en ontmoet ze inwoners van een verzorgingstehuis die mutsen breien voor hun robotverzorgers. En ook gaat ze dieper in op de vindingrijkheid waarmee we tijdens de coronacrisis verbonden blijven. Hertz levert een uitgekiende kijk op alle facetten van eenzaamheid en houdt een indringend betoog over hoe we dit tegen kunnen gaan. Een essentieel boek waarin we zien hoe we in dit eenzame bestaan verzeild zijn geraakt en wat we kunnen doen om de maatschappij weer te verenigen.

Fragment uit hoofdstuk één. Dit is de eenzame eeuw
Het gaat er niet om dat mensen in wezen egoïstisch zijn - onderzoek binnen de evolutiebiologie maakt duidelijk dat we dat niet zijn. Politici waren actieve voorstanders van een zelfzuchtige mentaliteit waarbij de mens de mens een wolf is, en 'hebzucht is goed' (Greed is good, de bekende lijfspreuk van Gordon Gekko in de film Wall Street uit 1987) als bumpersticker van het neoliberalisme diende. Als gevolg daarvan werden eigenschappen als solidariteit, vriendelijkheid en onderlinge zorg niet alleen ondergewaardeerd, maar zelfs als irrelevante menselijke trekjes beschouwd. Onder het neoliberalisme werden we gereduceerd tot Homo economicus, rationale mensen die louter bezield worden door eigenbelang.

We hebben zelfs gezien hoe dit zichtbaar werd in de ontwikkeling van onze taal. Collectivistische woorden als belong, duty, share en together (toekomen, plicht, delen en samen) zijn sinds de jaren zestig steeds meer verdrongen door individualistische woorden als achieve, own, personal en special (bereiken, bezitten, persoonlijk en speciaal). Zelfs popsongs zijn in de afgelopen veertig jaar steeds individualistischer geworden, waarbij voornaamwoorden als we en us zijn vervangen door I en me in de lyrische verbeelding van de huidige generatie. In 1977 vertelde Queen ons We Are the Champions (Wij zijn de kampioenen) en David Bowie dat We Could be Heroes (Wij zouden helden kunnen zijn). In 2013 vertelde Kanye West ons I Am a God (Ik ben een God), terwijl het records brekende Thank You, Next van Ariane Grande uit 2018 geschreven was als een liefdeslied voor haarzelf. We zien dit niet alleen in het Westen. Toen onderzoekers van de Chinese Academie van Wetenschappen en de Nanyang Business School in Singapore voor elk jaar van 1970 tot 2010 de tien populairste liedjes van China analyseerde, ontdekten ze dat voornaamwoorden van de eerste persoon als 'ik', 'mij' en 'mijn' steeds vaker werden gebruikt en 'onze' afnam. Zelfs in een land dat traditioneel wordt gekenmerkt door massasolidariteit en collectivisme, en waar de staat de touwtjes stevig in handen heeft, heeft een super-individualistische neoliberale mentaliteit stevig voet aan de grond gekregen. (pagina 23-24)

Artikel: Hersenen en gedrag - boeken én e-books voor onze post-corona-times (voorjaar 2020)

Terug naar Overzicht alle titels


Geen opmerkingen:

Een reactie posten

De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen