Houtekiet 2025, 529 pagina's - €29,99
Wikipedia: Dirk Verhofstadt (1955)
Korte beschrijving
Een boek over de Tweede Wereldoorlog, rechtsextremisme, antisemitisme en bedreigingen voor hedendaagse democratieën. Het boek beschrijft wat er in het jaar 1933 in nazi-Duitsland gebeurde en hoe extreemrechts aan de macht kwam. Op 30 januari van dat jaar werd Hitler met de hulp van rechts-conservatieve politici rijkskanselier van Duitsland. Met behulp van knokploegen maakte hij vervolgens een einde aan de Duitse democratie. Daarna werden politieke partijen en vakbonden verboden, kranten gecensureerd en opposanten en Joden opgesloten in concentratiekampen. Het boek maakt vergelijkingen met hedendaagse maatschappelijke tendensen en betoogt dat de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog zich kunnen herhalen als extreemrechts aan de macht komt. Helder en met diepgang geschreven. Met zwart-witfoto’s en -illustraties. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep.
Dirk Verhofstadt (Dendermonde, 1955) is een Belgische moraalfilosoof en auteur van verschillende politieke, filosofische en historische boeken. Hij doceerde media-ethiek aan de Universiteit Gent.
Tekst op website uitgever
Op 30 januari 1933 werd Hitler met de hulp van rechts-conservatieve politici rijkskanselier van Duitsland. Ze dachten hem onder controle te kunnen houden, maar, gesteund door het geweld van SA-knokploegen, draaide Hitler in enkele maanden de democratie de nek om. De Duitsers koesterden de illusie dat vrijheid voorgoed verworven was, maar al snel werden politieke partijen en vakbonden verboden, kranten gecensureerd, opposanten en Joden opgesloten in concentratiekampen. Ook vandaag komt het gevaar van extreemrechts. Er zijn veel overeenkomsten tussen hedendaagse extreemrechtse partijen en politici en de gebeurtenissen in de jaren dertig. Zoals hun aanvallen op de rechterlijke macht, hun kritiek op de media, hun voorstellen om medeburgers te verklikken, hun afkeer voor vreemdelingen, hun apocalyptische idee van een Omvolking, hun latente antisemitisme, hun afwijzing van internationale instellingen en verdragen, hun kritiek op de democratie en hun geflirt met autoritaire leiders. DAGBOEK 1933 laat in alle scherpte zien dat wat in nazi-Duitsland in nauwelijks één jaar tijd gebeurde, morgen weer kan plaatsvinden als extreemrechts aan de macht komt. Ook bij ons kan die nachtmerrie opnieuw werkelijkheid worden.
Fragment uit (het) Nawoord
'Het is gebeurd, tegen alle verwachtingen in: ongelooflijkerwijs is het gebeurd dat een heel volk, een beschaafd volk dat de opbloei van Weimar nog maar juist achter zich had, zich achter ee charlatan schaarde om wie men nu alleen nog maar kan lachen. E toch is Adolf Hitler gehoorzaamd en bejubeld tot de catastrofe toe. Het is gebeurd en kan dus weer gebeuren, dat is de kern van wat we te zeggen hebben,' schreef de Joods-Italiaanse chemicus Primo Levi die het concentratiekamp Auschwitz overleefde.
Gaan we dezelfde weg op als in de jaren dertig? Is het mogelijk dat de nachtmerrie van weleer terugkeert? Kunnen mensen opnieuw niet weerstaan aan de lokroep en loze behoeftes van extreemrechtse heilanden? Zullen we 'vandaag of morgen weer door onze straten trekken met hun leeuwenvlaggen, hun benagelde botten, hun roffelende trommen', zoals Louis Paul Boon zich in 1947 afvroeg.
Waarschijnlijk niet onder dezelfde vorm. Nobelprijswinnaar voor literatuur José Saramago wees erop dat 'de fascisten van de toekomst er niet zullen uitzien als Hitler of Mussolini. Ze zullen niet dat harde militairen hebben. Het zullen mannen zijn die praten over wat de meerderheid wil horen. Over vriendelijkheid, familie, goede manieren, religie en ethiek. Op dat moment duikt een nieuwe duivel op en weinigen zullen zien dat de geschiedenis zich herhaalt.' Dat zien we alvast vandaag. Na de hoogdagen van de liberale democratie is er wereldwijd een tegenbeweging bezig, een hang naar autoritarisme. Sterker nog, we zijn momenteel getuige van een harde aanval van nationalistische en autoritaire leiders tegen de vrije pers, de scheiding der machten, de representatieve democratie en de universele mensenrechten, en dat in tal van landen.
Denk aan Donald Trump die in 2017 aan de macht kwam mede dankzij de steun van Russische internettrollen die massaal fake news verspreidden in de aanloop van de verkiezingen. Vanaf de eerste dag na zijn inauguratie begon een leugencampagne die Trump aanstuurde via zijn druk gevolgde twitteraccount. De traditionele media verweet hij leugens te verspreiden terwijl hijzelf de bevolking een resem 'alternatieve feiten' opdrong. Al snel begon hij te polariseren en groepen mensen tegen elkaar uit te spelen. Daarbij sympathiseerde hij met extreemrechtse groepen als de Proud Boys en de Oath keepers. Hij loofde de white supremacists die zich superieur wanen ten opzichte van niet-blanke mensen en vond de Black Lives Matter-beweging nonsens. Zijn hele beleid was afgestemd op de wensen van streng christelijke, conservatieve en nationalistische bewegingen.
Trump werd een direct gevaar voor de democratie toen hij de overwinning van Joe Biden in 2020 verwierp en die, overtuigd van zijn eigen leugen, als fraude bestempelde. Hij ondernam ook verschillend epogingen om de verkiezingsuitslag via zijn medestanders ' aan te passen' en 'bijkomende stemmen' voor hem te vinden. Tenslotte riep hij zijn meest radicale aanhangers op om naar het Capitool te komen om er te 'vechten voor hun stem'. Hij stuurde nog een tweet waarin hij zijn vicepresident Mike Pence een lafaard noemde, omdat die de goedkeuring van de stembusslag weigerde tegen te houden, waarmee hij olie op het vuur gooide. Verschillende Trump-aanhangers riepen op om Pence te lynchen. Hij kon, samen met zijn familie, pas op het nippertje naar een schuilplaats worden gebracht op nauwelijks enkele meters van de tap die de relschoppers opliepen. Alhoewel de bestorming helemaal uit de hand liep, weigerde Trump ruim drie uur lag om in te grijpen en zijn medestanders op te roepen om met hun acties te stoppen. (pagina 411-412)
Lees ook: Atheïsme als basis voor de moraal (uit 2013) en In gesprek met Johan Braeckman : een zoektocht naar menselijkheid - deel 1 (uit 2021).
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen