De Bezige bij 2017, 112 pagina's - € 16,99
Korte beschrijving
Veel ruzie en geweld, oorlog en conflict kunnen worden voorkomen door mensen al in hun vroegste jeugd kennis te laten maken met en het belang te benadrukken van 'mentale hygiëne', aldus de bekende Belgische schrijver Van Reybrouck en zijn medeauteur, therapeut d'Ansembourg. Hoewel lichamelijke verzorging vandaag de dag vanzelfsprekend is, wordt veel minder aandacht besteed aan een gezonde geestelijke 'binnenwereld'. De auteurs houden een vurig en overtuigend pleidooi, vaak onderbouwd met verwijzingen naar en uitgebreide citaten uit recent wetenschappelijk onderzoek, voor meer aandacht voor mindfulness, geweldloze communicatie en compassie. Meer aandacht voor deze technieken, zowel individueel als collectief (in het bijzonder in het onderwijs), kan ervoor zorgen dat mensen meer in vrede met zichzelf én met anderen leven. Een kleine, maar belangrijke stap op weg naar een meer vreedzame samenleving.
Tekst op website uitgever
Na elke aanslag gaan we voor meer veiligheid – en hopen we op meer vrede. Maar is dat genoeg? Thomas d'Ansembourg en David Van Reybrouck vragen zich af of geweld zich echt enkel met geweld laat bestrijden. Vrede is een vak. De opvoeding tot vrede moet net zo vanzelfsprekend zijn als gymnastiek en lichamelijke verzorging. Dit essay pleit voor mindfulness, geweldloze communicatie en compassie op school, op het werk en thuis. Zweverig? Recente wetenschappelijke inzichten bewijzen hoe deze technieken werkelijk leiden tot een beter zelfbeeld, betere leerprestaties en wederzijds begrip. Ze verhogen de mentale hygiëne, zowel van mens als maatschappij. Als tien minuten stilzitten per dag volstaat, waarom doen we er dan decennia over om die gewoonte in te voeren?
Fragment
Engagement begint vanbinnen
Innerlijkheid is tegenwoordig een weinig vertrouwd begrip. We kunnen het omschrijven als het vermogen van ieder mens om ruimte voor herijking, onderscheidingsvermogen en inspiratie in zichzelf te ontwikkelen, waardoor de verschillende menselijke inzichten samen kunnen komen, met voorbijgaan van de klassieke verschillen. Die toestand van focus en innerlijke coherentie geeft ruimte voor een geïnspireerde manier van kijken die aanmoedigt tot juist handelen. Heel weinig tijdgenoten beseffen dat deze innerlijkheid onze actieve, creatieve en verantwoordelijke deelname aan het gemeenschapsleven niet alleen vereenvoudigt maar ook verrijkt.
We zien minstens drie redenen waarom dit begrip onbekend is. Ten eerste hebben we de neiging innerlijkheid direct in verband te brengen met religie. Omdat veel mensen de sleutel voor een beter leven niet of niet meer in religie vinden, hebben ze die de rug toegekeerd, en daarmee meteen hun innerlijke leven; anderen kijken vanuit een seculiere instelling op dat begrip neer. Maar secularisatie is juist het resultaat van een ontwakend besef dat alle vormen van geloof, filosofie en spiritualiteit, en ook de scheiding van kerk (of religie) en staat overal gerespecteerd moet worden, en kan dus duidelijk geen ontkenning van een innerlijk leven impliceren.
Ten tweede moeten we vaststellen, met alle respect voor de vele mensen voor wie hun religie een steun en toeverlaat is, dat het belijden van welk geloof ook niet automatisch een vredig en vredelievend leven bevordert, waarin de mens, bevrijd van zijn ego, manieren vindt om te komen tot een gelukkige zelfontplooiing ten dienste van anderen.
Ten derde associëren veel mensen het begrip innerlijkheid met de houding van de monnik die bidt in zijn cel of van de yogi die mediteert voor zijn grot, en dat komt een tikkeltje eenzaam en passief over. Maar de dagelijkse ervaring en de geschiedenis bewijzen het tegendeel: het innerlijke leven blijkt de kiem voor een krachtig vermogen tot gezamenlijk handelen en collectieve verandering.
Zouden grote vredestichters zoals Gandhi, Martin Luther King, Mandela of Havel de wijsheid hebben gehad om sociaalpolitieke veranderingen die enkele jaren eerder onvoorstelbaar waren, tot een goed en geweldloos einde te brengen als elk van hen geen rijk innerlijk - niet noodzakelijkerwijs confessioneel - leven had ontwikkeld waardoor zede valkuilen van het ego konden vermijden en zich ten dienste van het algemeen belang konden stellen? Ondanks zware beproevingen, met name de jaren in gevangenschap, waren ze in staat een 'veranderende innerlijkheid' te ontwikkelen.
Een van de brieven die Nelson Mandela aan zijn vrouw stuurde vanuit zijn cel op Robbeneiland bevat een prachtige passage:
De ware fundamenten van ons geestelijk leven zijn eerlijkheid, oprechtheid, eenvoud, nederigheid, vrijgevigheid, afwezigheid van ijdelheid en bereidheid anderen te dienen, eigenschappen die binnen het bereik liggen van elke ziel. Maar je kunt niet ver komen in dergelijke dingen zonder oprechte introspectie, zonder jezelf, je zwakheden en fouten e kennen. Als gevangenisstraf iets biedt, is het de gelegenheid dagelijks stil te staan bij je gedrag. het slechte te overwinnen en al het goede dat je in je hebt, verder te ontwikkelen. Regelmatig mediteren, pakweg een kwartier per dag, voordat je gaat slapen, kan daarvoor zeer vruchtbaar zijn.
Daarmee is alles gezegd: het vermogen van eenieder om aan zichzelf te werken, de centrale rol van introspectie, het belang van een dagelijks ritueel, de voordelen van een zekere discipline en innerlijkheid als voorwaarde van ons handelen in de buitenwereld. (pagina 84-87)
Lees in dit verband ook: Ritme : op zoek naar een terugkerende tijd (uit 2011) van Marli Huijer én Over het verdwijnen van rituelen van Byung-Chul Han (uit 2025)
Lees ook: Revolusi : Indonesië en het ontstaan van de moderne wereld (2021), Pleidooi voor populisme : pamflet (2008), Tegen verkiezingen (2013) en De kolonisatie van de toekomst : leven aan de vooravond van de klimaatcatastrofe (2021) en De wereld en de aarde : hoe houden we het veilig? (uit 2025) van David Van Reybrouck én Van ik naar wij : verander jezelf, verander de wereld van Thomas D'Amsembourg (uit 2025)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen