Ambo Anthos 2025, 332 pagina's - € 21,99
Wikipedia: Geert-Jan Knoops (1960)
Korte beschrijving
Een diepgaande verhandeling over de gevolgen van een falende rechtsstaat voor de bescherming van burgers. Als de rechtsstaat niet goed functioneert, komen burgerrechten onder druk te staan. Denk aan inperkingen van privacy, meningsuiting en gelijke behandeling. Strafpleiter Geert-Jan Knoops laat in dit boek zien hoe sociale media, polarisatie en internationale ontwikkelingen – zoals politieke invloed op tribunalen en leiders als Trump – de rechtsstaat ondermijnen. Hij toont aan wat onrecht met burgers doet en roept op tot waakzaamheid. Het boek biedt inzichten uit de nationale en internationale praktijk en praktische handvatten om de rechtsstaat te versterken. Helder en met diepgang geschreven. Met name geschikt voor een geoefende lezersgroep. Geert-Jan Knoops (Eindhoven, 1960) is advocaat en hoogleraar politiek van het internationaal recht aan de Universiteit van Amsterdam. Hij kreeg landelijke bekendheid toen hij vrijspraak bewerkstelligde voor de twee vermeende daders in de Puttense moordzaak en in de zaak-Julio Poch.
Tekst op website uitgever
Wat gebeurt er als onze rechtsbescherming niet meer goed functioneert? Wat zijn de gevolgen van het falen van de overheid? Wat moeten we doen om de burger beter te beschermen?
In Als de rechtsstaat faalt gaat de bekende strafpleiter Geert-Jan Knoops, aan de hand van vele voorbeelden uit zijn nationale en internationale rechtspraktijk, in op deze vragen.
De rechtsstaat beschermt de Nederlandse burger steeds minder goed en politieke krachten hebben meer en meer invloed op het functioneren van de rechtsstaat. Is dit verwijt terecht? Sinds 9/11 nemen wereldwijd het terrorisme en de oorlogsdreigingen toe, wat een grote impact heeft op de waarborging van de rechten van burgers. In Nederland laat de recente toeslagenaffaire zien hoe burgers de dupe kunnen worden van het falen van de overheid. En de kwestie rond de Afghaanse tolken die de Nederlandse strijdkrachten hielpen in Afghanistan toont dat de overheid te weinig doet om de burgers te beschermen.
Fragment uit 1. Wat is de rechtsstaat?
'Be ye never so high, the low is above you.' - Dr. Thomas Fuller (1654-1734)
Een idee dat leeft, maar altijd wordt geleefd
De rechtsstaat vormt de ruggengraat van onze democratische samenleving. Het is het fundament waarop onze vrijheden, rechten en verantwoordelijkheden horen te rusten. Toch is de betekenis van de rechtsstaat voor veel mensen abstracter geworden, een theoretisch ideaal dat steeds verder van de dagelijkse praktijk lijkt e staan. In een tijd waarin wantrouwen jegens instituties groeit, politieke polarisatie toeneemt en de rechtvaardigheid van het systeem zelf ter discussie staat, rijst een prangende vraag: is Nederland anno 2025 nog wel een volwaardige democratische rechtsstaat?
Wellicht een pessimistische vraag, maar hoe zou een ouder uit de toeslagenaffaire die vraag beantwoorden? Iemand die de blauwe brieven verstopt voor haar partner, omdat de schulden haar te veel zijn geworden. Of een gedupeerde inwoner uit Groningen die de psychische naschokken van de aardbevingsschade nog dagelijks voelt? Voor hen is rechtvaardigheid ver te zoeken. Het oordeel van deze burgers over recht en rechtvaardigheid is logischerwijs negatief, omdat de rechtsstaat in hun beleving niet heeft gefunctioneerd zoals zou moeten. Hun ervaringen belichamen een wantrouwen en de vervreemding die breed in de samenleving leeft. Dit mag cynisch en pessimistisch lijken, maar het weerspiegelt een realiteit die niet genegeerd kan worden: een rechtsstaat die faalt in zijn belofte om bescherming en rechtvaardigheid te bieden aan alle burgers, faalt in de kernopdracht.
Er is meer aan de hand dan een falende overheid; ook de georganiseerde misdaad brengt de rechtsstaat in gevaar. Advocaten, rechters, officieren van justitie, politie en journalisten worden bedreigd en moeten zelfs beveiligd worden. De tragische moorden op advocaat Derk Wiersum in 2019 en misdaadjournalist Peter R. de Vries in 2021 illustreren wat voor vorm deze ondermijning kan aannamen. Daarnaast laten drugscriminelen een ander spoor van vernietiging achter: ze dumpen chemisch afval in natuurgebieden, zoals in Brabant, met ernstige milieuschade, intimidatie van bewoners en criminaliteit als gevolg. Dit alles creëert een klimaat van angst waarin burgers hun recht op een veilige en leefbare omgeving verliezen.
Ook extremisten bedreigen fundamentele mensenrechten, zoals het recht op leven. Jihadistische netwerken, waaronder Islamitische Staat (IS), pleegden aanslagen zoals die in Parijs in 2015, waarbij meer dan 130 mensen omkwamen, en eerder in Madrid in 2004, met 191 doden en 1400 gewonden. In 2011 pleegde rechtsextremist Anders Breivik een bomaanslag in Oslo en doodde vervolgens 69 jongeren van de Arbeiderspartij op het eiland Utoya.
Het is dus gene toeval dat mensen zich zorgen maken over de staat van de rechtsstaat. De rechtsstaat lijkt steeds vaker tekort te schieten en door allerlei factoren van binnen en buiten bedreigd te worden. Dat baart zorgen. (pagina 15-16)
Terug naar Overzicht alle titels
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen