De Correspondent 2025, 231 pagina's - € 22,--
Wikipedia: Diederik Samsom (1971)
Korte beschrijving
Een verhandeling over de politiek achter de schermen van de Green Deal, het ambitieuze EU-project dat klimaatverandering moet tegengaan via groene transitie, verduurzaming, technologische innovatie en klimaatwetgeving. Diederik Samsom beschrijft de totstandkoming en impact van de Green Deal. Als medearchitect van dit plan legt hij uit hoe innovatie, investeringen in schone energie en wereldwijde wetgeving kunnen bijdragen aan het oplossen van klimaatverandering. Samsom belicht de politieke uitdagingen en benadrukt de noodzaak voor Europa om een leidende rol te spelen in de transitie naar een duurzame toekomst. Het boek geeft inzicht in de mechanismen die nodig zijn om het gebruik van fossiele brandstoffen wereldwijd te beëindigen. Helder en levendig geschreven. Met zwart-witdiagrammen. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep.
Diederik Samsom (Groningen, 1971) is kernfysicus en voormalig campagnevoerder voor Greenpeace en fractievoorzitter van de PvdA. Als kabinetschef van Eurocommissaris Frans Timmermans speelde hij een sleutelrol in de totstandkoming van de Green Deal.
Tekst op website uitgever
In Groene supermacht laat Diederik Samsom, op basis van dertig jaar kennis en werken met groene energie, zien hoe Europa de wereld kan verduurzamen.
Het is al ochtend als de baanbrekende klimaatmaatregelen van de Green Deal, na eindeloze vergaderingen en maandenlang overleg, worden aangenomen. Als medearchitect van dit ongekend ambitieuze milieupakket is Diederik Samsom daarbij, en hij weet als geen ander: Europa kan de wereld weer op koers brengen, richting een duurzame toekomst. Als we razendsnelle technologische innovaties combineren met miljardeninvesteringen in schone energie én wetgeving die wereldwijd doorwerkt, laat hij zien, is klimaatverandering nog steeds oplosbaar – en Europa moet daarin de voortrekker zijn. Met een onthullende blik achter de schermen laat Samsom zien hoe het in Europa werkt, waar het stokt en wat er nodig is om de wereld definitief te verlossen van het gebruik van fossiele brandstoffen. Reacties: ‘Europa op zijn best’ -Tim ‘S Jongers ‘Krachtig pleidooi’ -Hannah Prins ‘Geeft hoop voor een groene toekomst’ -Mathijs Bouman
Fragment uit 8. Geen degrowth of donuteconomie (hoe we kunnen groeien binnen de planetaire grenzen)
Groeien binnen de planetaire grenzen
Daarmee ben ik rond 2012 weer terug bij de noodzaak om de groei niet te stoppen, maar te proberen hem in te passen binnen de planetaire grenzen. Inmiddels is er dankzij de spectaculaire opkomst van duurzame technologie ook meer reden om aan te nemen dat dat ook echt kan.
Duurzame technologie maakt het mogelijk te blijven groeien op deze eindige planeet. Onze energievoorraden worden namelijk voortdurend aangevuld door de zon. Daarmee wordt de belangrijkste grondstof voor onze welvaart elke dag in enorme hoeveelheden bijgeschonken.
Het overgrote deel ervan wordt ongebruikt teruggekaatst en verlaat de dampkring meteen weer in de vorm van warmte. Maar we kunnen een deel in de tussentijd gebruiken en pas daarna weer terugsturen, het heelal in. Onze natuurlijke ecosystemen in de zee en op het land doen dat met verve, door middels fotosynthese zonlicht om te zetten in biomassa. Fauna en flora, bloeien en leven ervan. En zij kunnen onderweg meeprofiteren. Op natuurlijke én op technologische wijze. Wie een boterham met pindakaas eet, gebruikt de door fotosynthese gecreëerde granen en noten voor zijn eigen energiehuishouding, en zet die energie om in warmte. Wie zijn huis verwarmt met een warmtepomp die draait op zonnepanelen doe hetzelfde.
De zon levert niet alleen energie in de vorm van directe zonnestraling of biomassa, maar ook als wind- (luchtdrukverschillen door verschillen in opwarming) en waterkracht (door de zon verdampt oceaanwater dat in de bergen neervalt). Als de mensheid dat allemaal aanwendt voor het in beweging houden of verwarmen van onze samenleving, putten we de aarde daarmee niet uit.
Zelfs niet als we dat elk jaar een beetje meer doen. De zon levert ons namelijk in een uur evenveel energie op als we in een jaar nodig hebben. Die grens bereiken we voorlopig niet. Of eigenlijk: nooit. Want dankzij technologie zal ons energiegebruik op afzienbare termijn veel minder snel groeien, of zelfs krimpen, terwijl de economische groei doorzet.
Volgens de meeste prognoses houden in 2050 iets minder dan tien miljard mensen op deze planeet een totale wereldeconomie gaande die twee keer zo groot is als nu. Wanneer we vol inzetten op duurzame technologie, heet die veel grotere wereldeconomie tegen die tijd minder energie nodig dan we nu verbruiken. Om je daar iets bij voor te stellen: elektrische auto's zijn zóveel efficiënter dat we ondanks 9 biljoen - 9.000 miljard - extra autokilometers in 2050 minder dan de helft van de energie nodig hebben voor al die mobiliteit.
Er is dankzij schone technologie dus geen praktische begrenzing aan onze groeiwens. Er is wel een limiet aan de snelheid waarmee we al die benodigde technologie kunnen inzetten. het kost tijd om de vele duizenden gigawatts aan zonnepanelen, windmolens, warmtepompen, elektrische auto's en vrachtwagens e produceren en installeren.
En juist die tijd dringt, vanwege de almaar toenemende C)2-concentratie in de atmosfeer en de klimaatverandering die daarvan het gevolg is. Energie vormt bovendien maar een deel van de uitdaging om te groeien binnen de eindige planetaire grenzen. Voor een groeiende economie zijn ook grondstoffen nodig, eb voor groene technologie zelfs heel speciale. Denk aan lithium voor batterijen en neodymium voor de permanente magneten in windmolens.
Al die grondstoffen bevinden zich in eindige hoeveelheden in de aardkorst e worden nooit meer aangevuld. Een economie die volledig draait op windmolens, zonnepanelen en batterijen vergt onvoorstelbare hoeveelheden van deze grondstoffen. Zelfs bij een optimale recycling zijn er bijvoorbeeld zo'n 10 miljoen ton zeldzaam kobalt en meer dan 1 miljard ton koper nodig.
Zijn die grondstoffen er wel? Jazeker. Dat is alleemaal ruimschoots beschikbaar in de schoot van Moeder Aarde. Zelfs van de zeer zeldzame aardmetalen, zoals neodymium, is er genoeg. Voorwaarde is wel dat we richting volledige recycling gaan, anders maken we uiteindelijk de zeldzame grondstoffen alsnog op. Ook dat is goed mogelijk met reeds bestaande recyclingtechnieken en veel duurzame energie.
Dus net als bij energie is bij grondstoffen niet de voorraad het probleem, maar de snelheid waarmee we die voorraad op een verantwoorde manier kunnen aanboren. De mijnbouw die daarop nu, ver van hier, wordt losgelaten is te beperkt om de groei bij te houden, en bovendien zwaar vervuilend en vaak mensonterend. Men schat dat er met de huidige mijnbouwplannen na 2030 forse tekorten optreden, met name koper en lithium. De mijnbouw opvoeren en tegelijkertijd overschakelen op een duurzame winning is technisch mogelijk, maar vergt enorme investeringen voldoende draagvlak voor nieuw mijnbouwoperaties, ook dicht bij huis.
Het is een buitengewoon moeilijke operatie. maar als we even aannemen dat het lukt dan zou dat een prachtig perspectief voor de mensheid creëren. In tegenstelling tot wat er vaak wordt gedacht, kunnen we met meer dan 10 miljard mensen op deze aardbol duurzaam en in Europese welvaart leven. Die gedachte is zo optimistisch en vrolijk makend dat ze ons elke dag zou moeten motiveren alles op alles te zetten om dat duurzame evenwicht dan ook te bereiken. (pagina 183-185)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen