Atlas Contact 2025, 286 pagina's - € 23,99
Website van Thomas Moerland (1988)
Korte beschrijving
Een verhelderend boek over de overeenkomsten en verschillen tussen menselijke intelligentie en AI. De auteur onderzoekt de opkomst van kunstmatige intelligentie en de impact ervan op de samenleving. Hij beschrijft hoe computers intelligentie nabootsen en hoe kunstmatige intelligentie zich verhoudt tot menselijke intelligentie. Ook biedt het boek een analyse van de toekomst van kunstmatige intelligentie. Op heldere toon geschreven. Geschikt voor een brede tot geoefende lezersgroep.
Thomas Moerland (1988) is wiskundige en werkt als universitair docent en AI-onderzoeker aan de Universiteit Leiden.
Tekst op website uitgever
Een nuchtere en heldere uiteenzetting van wat kunstmatige intelligentie is. Op basis van de nieuwste inzichten laat deze AI-wetenschapper zien waarin de mens en AI op elkaar lijken, en waarin niet.
Intelligentie was lange tijd hét kenmerk van de mensheid. Maar inmiddels beginnen computers ons naar de kroon te steken. Kunstmatige intelligentie komt in hoog tempo onze samenleving binnen, en blijkt dingen te kunnen die tot voor kort uniek menselijk leken. Maar hoe is een computer slim? En wat zegt dat over ons eigen denken? Van IQ naar AI vertelt het fascinerende verhaal van de menselijke zoektocht naar intelligente computers. Thomas Moerland laat zien hoe AI werkt, hoe ons brein daar inspiratie voor geeft, en hoe AI omgekeerd toont waar intelligentie echt om draait. Zo biedt hij een realistische en toegankelijke blik op hét vraagstuk van onze tijd: hoe ziet onze toekomst met (kunstmatige) intelligentie eruit?
Fragment uit 20. Het moeilijke probleem
Subjectief
We zagen dat mensen en computers allebei in staat zijn om objectief informatie te verwerken. De menselijke ervaring van intelligentie bestaat echter uit meer: wij maken het proces ook mee. Als wij op klaarlichte dag naar de lucht kijken worden niet alleen bepaalde zenuwcellen in ons netvlies geactiveerd door licht met een golflengte van ongeveer 450 nanometer (objectieve informatie), maar we ervaren ook de kleur 'blauw' van de lucht (subjectieve ervaring). Een computer met een camera kan overduidelijk het eerste aspect nabootsen (dezelfde informatie vastleggen), maar het lijkt de meeste mensen onwaarschijnlijk dat een computer daarbij ook de kleur blauw kan ervaren (iets meemaakt). Jij en ik kunnen dat natuurlijk wel - en dat noemen we bewustzijn.
Bewustzijn is de subjectieve ervaring van informatieverwerking.
Bewustzijn is een van de wonderbaarlijkste fenomenen in ons leven, maar wetenschappelijk een onderwerp waar moeilijk grip op te krijgen is. Dat komt doordat subjectieve ervaring per definitie subjectief is: je kunt haar alleen zelf waarnemen, maar zij is niet objectief door anderen vast te stellen. Een klassiek voorbeeld hiervan komt van de Amerikaanse filosoof Thomas Nagel. Nagel schreef in 1974 het artikel 'What It Is To Be a Bat?", waarin hij zich afvraagt hoe het zou voelen om een vleermuis te zijn. Een vleermuis is een zoogdier met een behoorlijke mate van intelligentie, maar heeft wel totaal andere zintuigen dan mensen. Vleermuizen 'kijken' bijvoorbeeld op basis van de weerkaatsing van geluidsgolven, iets wat wij mensen niet kunnen. Nagel stelde daarom dat we ons weliswaar kunnen proberen voor te stellen hoe het is om een vleermuis te zijn - op basis van ons menselijk referentiekader - maar dat we nooit daadwerkelijk kunnen ervaren hoe het voor een vleermuis is om een vleermuis te zijn.
Het probleem zit echter dieper. Niet alleen kan ik niet ervaren hoe het is om een vleermuis te zijn, ik kan niet eens ervaren hoe het is om jou te zijn. Ik weet niet of of mijn ervaring van de kleur rood hetzelfde is als jouw ervaring, en er lijkt ook geen goede manier om dat ooit te controleren. In de kennistheorie verwijst men hiernaar met de term solipsisme: het feit dat je nooit aan kunt tonen dat een ander individu ook bewustzijn ervaart. Subjectieve ervaring is per definitie subjectief. Dat maakt bewustzijn vanuit wetenschappelijk oogpunt ook zo'n ingewikkeld fenomeen, omdat wetenschap juist draait om objectieve waarneeming. Toen wetenschappers ontdekten dat de aarde om de zon draait, deden zij dit op basis van waarnemingen aan de banen van hemellichamen. Over deze waarnemingen kunnen we het allemaal eens zijn, omdat we ze ook allemaal kunnen observeren. Bewustzijn is echter per definitie subjectief, en daarmee niet goed voor anderen te observeren.
NU twijfel ik er niet echt aan of andere personen bewustzijn ervaren. Het feit dat alle mensen ongeveer hetzelfde proces beschrijven is een sterke indicatie dat we inderdaad allemaal hetzelfde meemaken. En in het gedrag van mensen kunnen we aan de buitenkant wel aanwijzingen voor bewustzijn waarnemen: wanneer iemand vertelt dingen te ervaren, of bijvoorbeeld emotie vertoont. Mar het is een belangrijke constatering dat dat niet hetzelfde is als het objectief vaststellen van subjectieve ervaring. Die vaststelling zal straks belangrijk blijken, wanneer we naar eventueel bewustzijn van kunstmatige intelligentie gaan kijken.
Subjectieve ervaring is per definitie niet objectief vast te stellen
(pagina 269-271)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten
De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen