maandag 15 september 2025

Steven Pinker 3

Ik weet dat jij weet dat ik het weet : de impact van gemeenschappelijke kennis op macht, relaties en het dagelijks leven
Atlas Contact 2025, 397 pagina's  - € 32,99

Oorspronkelijke titel: When Everyone Knows That Everyone Knows...: Common Knowledge and the Mysteries of Money, Power, and Everyday Life (2025)

Wikipedia: Steven Pinker (1954)

Korte beschrijving
Een uiteenzetting over gemeenschappelijke kennis en de impact van het denken óver elkaars gedachten op het politieke, sociale en economische domein. Steven Pinker legt uit dat gemeenschappelijke kennis essentieel is voor gecoördineerde keuzes, zoals verkeersregels en politieke steun, en gaat dieper in op de logica die achter deze soort kennis schuilgaat. Daarnaast legt hij uit hoe dit concept levensvraagstukken kan verklaren, zoals financiële crises, revoluties, sociale media shaming, cancelcultuur en het ongemak bij een eerste date. In informatieve stijl en zeer prettig leesbaar geschreven. Met ondersteunende zwart-witillustraties. Voor geoefende lezers met verregaande interesse in het onderwerp. 

Steven Pinker (1954) is hoogleraar psychologie aan de universiteit van Havard. Hij schreef een groot aantal boeken, waaronder ‘Rationaliteit’ en ‘Verlichting nu’.

Tekst op website uitgever
Het nieuwe big idea-book van de schriujver van de bestseller Verlichting nu

Steven Pinker laat zien dat gemeenschappelijke kennis (‘common knowledge’) een grote rol speelt in ons sociale, politieke en dagelijks leven. Zonder dat we er ons bewust van zijn denken wij continu na over elkaars gedachten, tot in het oneindige. Pinker laat zien hoe de verborgen logica van gemeenschappelijke kennis veel mysteries van het leven kan verklaren: financiële bubbels en crashes, revoluties die uit het niets lijken te komen, de uitbarsting van shaming op sociale media en academische cancelcultuur en de ongemakkelijkheid van een eerste date.

Fragment uit (het) Voorwoord
Als cognitiewetenschapper heb ik mijn leven lang nagedacht over hoe mensen denken. Je zou gerust kunnen zeggen dat ik gefascineerd ben door de manier waarop mensen nadenken over wat anderen denken, over wat ze denken dat anderen denken dat zij denken, en hoe ze nadenken over wat andere denken dat zij denken, en hoe ze nadenken over wat anderen denken dat zij denken dat zij denken. Hoewel deze tamelijk duizelingwekkende bespiegeling je hoofd kan doen tollen, denken we dit elke dag, al dan niet bewust. Voor deze staat van bewustzijn bestaat een technische term: gemeenschappelijke kennis
  De theorie van gemeenschappelijke kennis, die voortkomt uit de speltheorie en filosofie, biedt inzicht in een lange reeks raadsels over het sociale verkeer van mensen. Zelfs kwam ik deze theorie voor het eerst tegen toen ik me voor De stof van het denken verdiepte in taal. Al tijden liep ik rond met de vraag waarom mensen vaak niet letterlijk zeggen wat ze bedoelen, maar hun boodschap versluieren in bedekte toespelingen en dubbelzinnigheden en er daarbij van uitgaan dat de luisteraar tussen de regels door hoort. Het antwoord, zo opperde ik, was dat onverholen uitlatingen gemeenschappelijke kennis voortbrengen, terwijl complexere eufemismen dat juist niet doen. En gemeenschappelijke kennis versterkt sociale relaties of maakt die juist kapot.
  In dit boek zal ik verder uitweiden over deze theorie en laten zien hoe gemeenschappelijke kennis ook een verklaring biedt voor fundamentele kenmerken van de maatschappelijke ordening, zoals politieke macht en financiële markten; en ook voor specifieke aspecten van de menselijke natuur, zoals lachen en huilen; evenals voor talloze op de keper beschouwd merkwaardige verschijnselen van zowel het privéleven als het openbare leven, zoals financiële zeepbellen en ongelukken, agressie in het verkeer, anonieme donaties, moeite hebben met afscheid nemen, revoluties die ineens lijken uit te breken, de digitale schandpaal op sociale media en de academische cancelcultuur. Tegen de tijd dat je dit boek uit hebt, hoop ik dat je zult zijn toegerust om ook verschijnselen te verklaren waarvoor ik hier niet de ruimte heb om ze te bespreken. Denk aan gaslighten, Kardashian celebrity (beroemd zijn omdat je beroemd bent), gespeelde verontwaardiging (à la Casablanca, waarin kapitein Renault in Ricks café zegt: 'Ik ben geschokt, geschokt om te ontdekken dat er gegokt wordt in deze zaak!'), rode lijnen in de internationale betrekkingen en het psychologische verschil tussen 'çc' en 'bcc' binnen de e-mailetiquette.
  De onmetelijke reikwijdte van dit boek is, daarvan hoop ik je te overtuigen, geen teken van megalomane uitlegdrift. Gemeenschappelijke kennis is daadwerkelijk een zeer krachtig concept. Dit bijzondere menselijke vermogen verklaart een van de meest fundamentele kenmerken van onze sociale conditie: individuen kunnen hun keuzes coördineren ten behoeve van wederzijdse belangen, waardoor onze soort in staat is om te floreren binnen collectieve verbanden variërend van een koppel tot een samenleving. Ik hoop te laten zien dat zowel onze overeenstemming als onze onenigheid vaak ontstaat uit onze inspanningen om gemeenschappelijke kennis tot stand te brengen, te behouden of juist te voorkomen. (pagina 9-10)

Lees ook: Ons betere ik : waarom de mens steeds minder geweld gebruikt (uit 2011) en Verlichting nu : een pleidooi voor rede, wetenschap, humanisme en vooruitgang (uit 2018)

Terug naar Overzicht alle titels

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

De redactie behoudt zich het recht voor reacties te verwijderen